Freyr - 15.11.1991, Blaðsíða 28

896 FREYR
22.'91
Tilraun með breytilegan áburð
vegna vetrarhita
Páll Bergþórsson, veðurstofustjóri
Á Hvanneyri hófst árið 7 977 tilraun með að hamla á móti þeim áraskiptum sem verða á
heyfeng vegna breytilegs vetrarhita. íþvískyni hefurþvímeira verið borið á sem veturinn
hefur verið kaldari. Tilgangurinn var að jafna heyfenginn milli ára til þess að ekkiþurfi að
fœkka verulega búfé í harðindum sem standa mörg ár samfellt. Með þessu yrði líka
komist hjá að nota meiri áburð en þörf er á í góðœraköflum.
Tafla 1.
Liður Áburður á hektara
a 60 N 30 P 60 K kg/ha
b 100 N 30 P 80 K -
c 140 N 30 P 100 K -
d 180 N 30 P 120 K -
e 15 tonn af sauðataði
f 15 tonn af sauðataði og tilbúinn
áburður skv. töflu 2, kg/ha
g Tilbúinn áburður eftir vetrarhita
skv. töflu 2, kg/ha
Tafla 2.
Vetrarhiti í Áburður Viðbótaráburður
okt-apríl á g-lið á f-lið
2,0 67 N 30P 64K 7N 0P 0K
1,5 71N 30P 66K 11N 0P 0K
1,0 77N 30P 68K 17N 0P 0K
0,5 85 N 30P 72K 25N 0P 0K
0,0 96N 30P 78K 36N 0P 0K
-0,5 111N 30P 86K 51N 0P 7K
-1,0 132N 30P 96K 72N 0P 17K
-1,5 165N 30P 112K 105N 0P 33K
-2,0 248N 30P 154K 188N 0P 75K
Meðaltal
í 14 ár .... 92N 30P 76K 32N 0P 16K

Á fyrstu mynd má sjá þessi áhrif
vetrarhitans í Stykkishólmi á fimm
ára meðaltöl heyfengsins 1901-
1983, en þarna er töðufallið á
ýmsum tímum samræmt svo að það
sé ávallt miðað við sama áburð.
Fylgnin er greinilega mikil. Þegar
vetrarhiti er 1,5 stig er heyfengur-
inn að jafnaði um 53 hkg/ha en
aðeins 38 hkg/ha þegar vetrarhiti
er -1,0 stig. Hér er til mikils að
vinna að tryggja sama töðufeng á
tímabilum með svona misjafnt
loftslag.
Tilraunina skipulögðu Magnús
Óskarsson og Hólmgeir Björnsson
í samráði við mig, en hún var í sjö
liðum með fjórum endurtekning-
um hver þeirra, eins og sýnt er í 1
töflu 1 og töflu 2. Síðari árin hefur
Ríkharð Brynjólfsson haft umsjón
með framkvæmdinni. Þessum
mönnum og öðrum sem áhuga
hafa sýnt og unnið að málinu vil ég
tjá þakkir mínar.
í Frey 1980 sagði ég dálítið frá
fyrstu reynslu af tilrauninni. En nú
að liðnum 14 tilraunaárum er
ástæða til að setja fram nýja sam-
antekt. Og í töflu 3 eru sýndar
niðurstöðurnar af tilrauninni sem
ber númerið 437-77.
Ýmsarniðurstöðurtilraunarinnar
Tafla 3 sýnir uppskeru þessara 7
liða í 14 ár ásamt hita í Stykkis-
hólmi í október-apríl veturinn á
undan. Auk meðaltala fyrir hvern
lið er sýnd útreiknuð uppskera eins
og hún hefði átt að verða sam-
kvæmt meðaláburði og meðalhita
tímabilsins. Eðlilega kemur í ljós
að raunverulegri meðaluppskeru
ber ekki alltaf saman við hina út-
reiknuðu. Þegar eingöngu tilbúinn
áburður er notaður er uppskeran
meiri en sú útreiknaða í a- og b-lið,
en minni í c- og d-lið. Ekki er víst
hver skýringin á þessu er, enda
ræður það ekki úrslitum um árang-