Freyr - 15.11.1991, Blaðsíða 29

22.’91
FREYR 897
1. mynd. Samhengi milli vetrarhita í Stykkishólmi og 5 ára meðalheyfengs á
landinu, með leiðréttingum vegna breytilegs áburðar á tímabilinu 1901-1983.
Fylgni er 0,94.
2. mynd. í g-lið tilraunarinnar var stefnt að því með breytilegum áburði að
hamla á móti þeim áraskiptum, sem vetrarhiti veldur. í b-lið var hins vegar
alltaf borið jafn mikið á, og tcekist tilraunin vel átti uppskerumunur þessara
liða að verða því meiri sem veturinn var hlýrri, á svipaðan hátt ogá 1. mynd.
Svo reyndist vera, og fylgnin er allgóð, 0,84.
urinn af tilrauninni. Meðalupp-
skera þessara fjögurra fyrstu liða
er hins vegar mjög svipuð og sú
útreiknaða. Og meðaluppskeran í
g-lið þar sem reynt var með tilbún-
um áburði að vega upp á móti
áhrifum vetrarhita er mjög í sam-
ræmi við þá útreiknuðu.
Uppskeran í e-lið og f-lið þar
sem sauðatað er grunnáburður er
aftur á móti mun meiri en sú út-
reiknaða. Skýringin hlýtur að vera
sú að áburðarefnin í taðinu hafi
verið vanmetin í útreikningunum,
jafnvel um helming, en áætlað
hafði verið að í 15 tonnum af því
væri áburður sem svarar 60N 30P
79K. Það er athyglisvert að sauða-
taðið skuli geta verið svona kjarn-
mikill áburður. Auk þess fer upp-
skeran af f-lið og þó einkum e-lið
verulega vaxandi með árunum.
Trúlegast er að þetta megi skýra
með miklum eftirverkunum sauða-
taðsins árum saman eftir að það er
borið á, en það er að þessu leyti
ólíkt tilbúna áburðinum. En nú
verður vikið sérstaklega að því
hvernig tekist hafi að útrýma ára-
skiptum uppskerunnar vegna
breytilegs vetrarhita.
Áhrif vetrarhita á uppskeru
einstakra liða
Með tölfræðilegum aðferðum má
reikna hvað tilraunin sýnir að upp-
skeran í hverjum lið breytist að
jafnaði um mörg hkg af hektara
með hverri gráðu í vetrarhitanum.
Utkoman er þessi:
a-liður 8,0 Vik frá g Vik frá f 8,4
b-liður 8,3 8,7
c-liður 7,8 8,2
d-liður 8,9 9,3
e-liður 9,3 2.5
f-liður 6,8 g-liður -0,4
Tölurnar í öðrum dálki sýna hvað
áhrif vetrarhitans eru mikið meiri
en í g-lið. Með öðrum orðum lýsa
þær því hvað mikið hefur tekist að
draga úr hitaáhrifum í g-lið. Parna
er um að ræða 8-9 hkg/ha, eða um
15% af meðaluppskeru. Þetta er
heldur meiri áhrif en ráða má af
reynslunni af heyfeng á landinu
árin 1901-1983, en þá eru þau að
jafnaði um 13% fyrir hverja gráðu í
vetrarhita. Það eykur tiltrúna á
útkomuna, hvað hún er svipuð í
öllum þessum liðum. Það þýðir að
þegar tilbúinn áburður er notaður
eingöngu hefur í g-lið tekist full-
komlega að vega upp á móti þeirri
skerðingu uppskerunnar sem kald-
ir vetur valda.
Ekki er sömu sögu að segja um f-
lið, þar sem líka var bætt mismiklu
af tilbúnum áburði við sauðataðið.
Þar hefur aðeins tekist að minnka
hitaáhrifin um 2,5 hkg/ha fyrir