Freyr - 15.11.1991, Blaðsíða 36

904 FREYR
22.’91
Skyggir skuld fyrir sjón I
Sagnabrot og ábúendatal úr Geirdal og Reykhólasveit í
Austur-Barðastrandasýslu 1703-1989 eftir Jón Kr. Guð-
mundsson á Skáldastöðum í Reykhólasveit.
Þessi bók kom út á síðasta ári hjá
forlagi Bókaútgáfunnar Hildar.
Formála að bókinni skrifar Stefán
Skarphéðinsson, sýslumaður, og
segir þar m.a.:
„Þeim sem tengjast byggðum
Austur-Barðastrandasýslu og eru
þaðan upprunnir mun þykja feng-
ur í þessu riti, því með flestum
blunda spurningar eins og hver er
ég? hvaðan kem ég? og verða þær
áleitnar með aldrinum.“
Þessi bók er með nokkru öðru
sniði en hefðbundin héraðsrit að
því leyti m.a. að saga hvers býlis
eða hverrar jarðar er rakin í
stórum dráttum eftir því sem til-
tækar heimildir leyfa. Eðlilega er
það misjafnt og tilviljanakennt
hvað varðveist hefur af gögnum og
sögnum um hvern stað. Feitast er á
stykkinu á höfuðbólum. Þannig er
kaflinn um Reykhóla langur og
fróðlegur, en færra segir af sumum
öðrum jörðum.
krafa um að vel hafi verið búið á
jörðinni á þeim tíma. Fyrir stríð
voru jarðir, sem úthlutað var, um
50 hektarar að stærð, (að meðtöld-
um skógi og útjörð), og nýju jarð-
irnar eiga að verða jafnstórar.
í sambandi við umskiptin yfir í
einkarekstur óttast „Græningjar" í
Lettlandi að við taki rányrkja á
skóginum. Þeir álíta að nýju bænd-
urnir muni fjármagna uppbygg-
ingu jarðanna með því að selja
timbur, sem leiði fljótlega til þess
að stór skógarsvæði hverfi.
SKYGGIR SKULD
FYRIR SJÓN
I
Sagnabrot og ábúendatal úr Geiradal. Reykhólasveit,
Gufúdalssveit og Múlasveit í Austur-Barðastrandarsýslu
1703-1989.
Eftir
Jón Kr. Guðmundsson
á Skáldsstöðum
í Reykhólasveit
Myndir af bæjum og íbúðarhús-
um fylgja hverjum kafla og stund-
um af útihúsum með. Myndirnar
munu vera nokkuð misgamlar en
allt um það hafa þær mikið heim-
ildagildi. Myndir af núverandi
ábúendum eru ekki í bókinni.
Erlendir aðilar hafa fyrir löngu
komið auga á Lettland og önnur
Eystrasaltslönd um athafnasvæði.
í suðurvesturhluta Lettlands eru
Þjóðverjar að koma á fót lífefldum
(biodynamiskum) landbúnaði. Þar
eru þegar 10-12 bújarðir sem fram-
leiða biodynamiskar búvörur fyrir
þýskan markað. Danir hafa tekið
þátt í uppbyggingu leiðbeininga-
þjónustunnar og þróun samvinnu-
fyrirtækja og sænska fræræktarfyr-
irtækið Svalöf er með samning við
Rannsóknarstöðin í Talsi í Lett-
Bókarhöfundur dregur fram úr
rökkri liðins tíma fróðleik um ábú-
endur á hverjum bæ í Geirdals-
hreppi og Reykhólahreppi allt frá
1703 til 1989. Nöfn ábúenda, for-
eldra, maka, börn og ártöl eftir því
sem til vinnst og hlýtur það að hafa
verið mikið eljuverk. Verkið ber
þess merki að hafa verið skráð á
löngum tíma og einhverjar síðari
breytingar hafa ekki náð inn í
texta.
Dálítið stingur í augun misræmi í
texta á ytrikápu og titilsíðu bókar-
innar, þar sem á annarri stendur
„Sagnabrot og ábúendatal úr
Geiradal og Reykhólasveit í Aust-
ur-Barðastrandasýslu 1703-1989“
en á hinni „Sagnabrot og ábúenda-
tal úr Geiradal. Reykhólasveit,
Gufudalssveit og Múlasveit í Aust-
ur-Barðastrandasýslu 1703-1989“.
Ritið fjallar aðeins um Reykhóla-
og Geiradalshreppa sem fyrr segir.
Þess er að vænta að bókarhöfund-
ur láti hér ekki staðar numið, en
sjái sér fært að gera hinum hrepp-
unum í sýslunni sömu skil og Reyk-
hóla- og Geiradalshreppi. ^
landi. í Litháen hafa danskirsvína-
ræktendur stutt við þróun svína-
ræktar þar í landi.
Litháen.
Greinarhöfundur heimsótti ekki
Litháen í þessari ferð en sam-
kvæmt grein sem birtist í danska
blaðinu „Politiken" átti Þjóðþing-
ið í Litháen að afgreiða lög um
einkavæðingu landbúnaðarins í
apríl sl. Hér eftir á það að vera
löglegt að bændur kaupi sér jarð-
næði. Núeru um lOþúsundjarðirí
einkaeign í Litháen og Litháar
vonast til að sjá fjöldi eigi eftir að
margfaldast.
(Pýðing M.E.)
Landbúnaður í Eystrasaltslöndunum.
Frh. af bls. 883.