Freyr - 01.12.1991, Blaðsíða 20

928 FREYR
23.’91
Tómatar.
spírun). Ef dreifsáð er í bakka
mætti miða við að potta innan viku
frá spírun og eftir um 10-14 daga
frá spírun, ef sáð var með 3 x 3 cm
millibili í bakka. Við pottunina
verður að gæta þess mjög vandlega
að skaða ekki plönturnar, hvorki
kímblöð né rætur, en slíkar
skemmdir draga úr vexti og þroska
plantnanna og seinkar um leið
uppskerunni. Við dreifsáningu er
ekki hægt að komast hjá meiri eða
minni rótarskemmdum og verða
skemmdirnar því meiri sem lengri
tími líður frá spírun. Um leið og
pottað er, eru allar óheilbrigðar og
skaddaðar plöntur flokkaðar frá.
Ef sjálf ræktunin á að fara fram í
vikri, tel ég mun heppilegra að ala
plönturnar upp í torfmold (eða
helst í vikri) en í steinull. Mikill
munur er á sogkrafti vikurs og
steinullar og gæti því reynst erfitt
að halda steinullinni nægilega rakri
fyrst eftir útplöntun í vikur. Á
sama hátt er óheppilegt að ala
plönturnar upp í torfmold, ef sjálf
ræktunin á að vera í steinull, því að
torfið togar mun fastar í vatnið en
steinullin og helst því blautara og
því hætta á að ræturnar vilji halda
sig þar sem lengst.
a. Gúrkur og tómatar. Algeng-
ast er að pottað sé í 12 cm potta
með netbotni.
b. Paprika. Algengast er að
pottað sé í 12 cm potta, með eða án
netbotns.
5. Hiti
Hitinn hefur mikil áhrif á vöxt og
þroska plantnanna, þar sem með-
alhiti sólarhringsins hefur mikil
áhrif á vaxtarhraða plantnanna og
hitamunur dags og nætur hefur
mikil áhrif á vaxtarlag þeirra. Sami
dag- og næturhiti gefur lágvaxnar
og þéttar plöntur, sem eru í tiltölu-
lega miklum grænvexti. Hins vegar
gefur hár daghiti og lágur næturhiti
meiri lengdarvöxt og flýtir blóm-
myndun (miðað við sama meðal-
hita). í uppeldi er oft æskilegt að
halda þéttum plöntum. Hins vegar
skyggja blöðin þá meira hvert á
annað og því matsatriði hversu
langt eigi að ganga í þessum efn-
um.
Rétt er að hafa í huga að mikil
lýsing gefur frá sér mikinn hita og
jafnvel það mikinn að það lokist
fyrir hitann á hitarörunum. Slíkt
veldur því, að kalt, kyrrstætt loft
safnast fyrir niður við gólf hús-
anna. Til að rótarhitinn verði ekki
of lágur og til að fá ákveðna loft-
hreyfingu um plönturnar, þyrfti
alltaf að vera hiti á botnrörunum.
Við hitastýringuna þarf ætíð að
gæta þess, að hitinn sé í samræmi
við birtuna og vöxt og þroska
plantnanna.
a. Gúrkur. Ungar gúrkuplöntur
eru hitakræfar og mjög viðkvæmar
fyrir rótarkulda. Á fyrstu 1-2 sólar-
hringunum eftir spírun rétta kím-
blöðin úr sér. Á þessum tíma er
plastið tekið af og hitinn lækkaður
í 22-24 °C að degi (dagsbirta+lýs-
ing) og 20-22 °C að nóttu. Þessum
hita mætti oft halda út uppeldið, en
ef plönturnar ætla að verða full
langar, mætti lækka hitann svolít-
ið, en hann ætti þó ekki að fara
undir 20 °C. Gæta þarf þess vand-
lega, að rótarhitinn fari aldrei und-
ir 20 °C.
b. Tómatar. Gott er að halda
spírunarhitanum 22-24 °C fyrstu 5-
6 sólarhringana eftir spírun, til að
efla vöxt plantnanna. Síðan þarf að
lækka hitann, t.d. í 20 °C þegar
bjart er (dagsbirta+lýsing) og 17-
18 °C að nóttu, þannig að meðal-
hitinn sé um 19 °C. Rótarhitinn
ætti að vera svipaður lofthitanum
og ekki undir 18 °C, en cf hann er
lágur og lofthitinn samtímis hár,
verða plönturnar langar og teygð-
ar, en sé hann of hár verður græn-
vöxturinn of mikill.
Grunnurinn að 1. klasanum er
lagður á fyrstu 2-3 vikunum og
stjórna hiti og birta á þeim tíma,
hvar hann myndast, þ.e. fjöldi
blaða upp að 1. klasa. Blöðin mega
hvorki vera of mörg né of fá. Ef
þau eru of fá, nær plantan ekki að