Freyr - 01.12.1991, Blaðsíða 21

23.’91
FREYR 929
framfleyta neðstu klösunum, en ef
þau eru of mörg er hætt við of
miklum grænvexti síðar og að erfitt
verði að stjórna vexti plantnanna.
Ef meðalhitinn er undir 17 °C, gæti
1. klasinn myndast eftir 7 blöð,
sem er of fljótt, en sé meðalhitinn
hins vegar 22-23 °C, gæti 1. klasinn
myndast eftir 11 blöð, sem er of
seint. Æskilegt er að 1. klasinn
myndist eftir 9 blöð, þá ætti upp-
skera að fást fljótt, fyrstu 3
klasarnir að ná góðum þroska og
auðvelt ætti að verða að stjórna
vexti plantnanna eftir útplöntun.
Auk þess að hafa áhrif á fjölda
blaða upp að 1. klasa, hefur hitinn
áhrif á stærð og þrótt klasanna. Ef
hitinn er of hár verða fyrstu
klasarnir lélegir, en ef hann er of
lágur myndast mörg blóm í klasan-
um (tvöfaldir klasar). Hæpið er að
stíla inn á stóra klasa við snemm-
ræktun, þar sem frjóvgun þeirra er
erfið.
Grunnurinn að 2. klasa er lagður
8-9 dögum eftir þann fyrsta og ef
hitinn er of hár á þeim tíma, gætu
myndast fleiri en 3 blöð á milli 1.
og 2. klasa.
c. Paprika. Gott er að halda
spírunarhitanum 24-25 °C allan
sólarhringinn, á meðan kímblöðin
eru að breiða úr sér, til að efla vöxt
plantnanna. Þá er hitinn lækkaður
í um 23-24 °C að degi og 20 °C að
nóttu fram að pottun, en þá er
hann enn lækkaður svolítið, í um
21-23 °C að degi og 19-20 °C að
nóttu. Rótarhitinn ætti að vera
svipaður lofthitanum, eða 20-22 °C
allan uppeldistímann. Rótarhitinn
má þó ekki vera of hár, því að þá
drepst hluti rótanna og þar með
opnast sjúkdómum (t.d. Pythium)
auðveld inngönguleið.
Paprikuplöntur eru hitakærar í
uppeldi. Hár hiti flýtir vexti
plantnanna, en ef hann er of hár,
verða plönturnar langar, grannar
og óeðlilega léttar. Ekki ætti að
halda miklum hitamun á milli dags
og nætur á uppeldistímanum, það
væri þá hugsanlega bara í lokin til
að hafa áhrif á vaxtarlag plantn-
anna.
Gúrkur.
6 Loftraki
Hár loftraki í uppeldi gefur „laus-
ari“ og gróskumeiri vöxt í plöntun-
um. Hann má því hvorki vera of
hár né of lágur. Ef loftið er mjög
þurrt, þyrfti að úða vatni yfir
plönturnar.
a. Gúrkur. Gúrkuplönturnar
eru með stór blöð og því mikla
útgufun. Loftrakinn þyrfti helst að
vera a.m.k. 70%.
b. Tómatar. Æskilegur loftraki í
uppeldi er um 65%.
c. Paprika. Æskilegur loftraki í
uppeldi er líklega um 65-70%.
7. Lýsing
Við snemmsáningu er nauðsynlegt
að lýsa plönturnar í uppeldinu, til
að fá góðar og kröftugar plöntur,
sem skilar sér í styttra uppeldi og
fljótari uppskeru. Lágmarks lýsing
er um 3000 lux, eða 50 wött á nr
með háþrýstum natríumlömpum
(þ.e. 1400 Wlampi á 8m:, í 1,7-2,0
m hæð yfir plöntunum). Mun betra
væri þó að lýsa plönturnar með
5000-6000 lux, eða 100 wött á m:
með háþrýstum natríumlömpum.
(þ.e. 1 400W lampi á 4m:), a.m.k.
framan af uppeldinu. Ef lampar
eru t.d. af skornum skammti,
mætti t.d. miða við 100 W á m: þar
til plönturnar eru settar út á loka
millibil og síðan 50 W á m:.
Uppeldislýsing með flúorpípum
er sjaldgæf núorðið, en þar mætti
miða við a.m.k. 100 W á m:, enn
betra væri þó að vera með 150-250
W á m:. Flúorpípurnar eru oft
hafðar 40-45 cm yfir plöntunum.
Fæstir eiga birtumæli, en gróf-
lega má áætla að fyrir hvert W á m:
fáist um 80-90 lux á m:, miðað við
háþrýsta lampa i 1,5-2,0 hæð.
Hafa ber í huga að skilyrði þess
að lýsingin nýtist eins og til er
ætlast, er að allir aðrir ræktunar-
þættir séu í mjög góðu lagi. Til
dæmis gæti of lágur hiti, röng
áburðargjöf eða vökvun o.s.frv.,
dregið mjög alvarlega úr lýsingará-
hrifunum. Hins vegar getur koltví-
sýringsgjöf, sem kostar lítið sam-
anborið við lýsingarbúnaðinn,
bætt lýsingaráhrifin til muna. Til
þess að sú fjárfesting sem lögð er í
góðan lýsingarbúnað, fái notið sín