Mjölnir


Mjölnir - 08.03.1950, Blaðsíða 1

Mjölnir - 08.03.1950, Blaðsíða 1
^> ^ 9. tölublað. Miðvikudagur 8. marz 1950 13. árgangur. Jón Kjartansson ráðinn foæjarstj. Sósíalistafélag Siglufjarðar, Framsóknarílokkurinn og Sjálf- stæðisflokkurinn gera málefnasamning um stjórn Siglufjarðar- kaupstaðar næstu f jögur ár og ráða Jón Kjartanssom bæjarstjóra. — Alþýðuf lokknum var boðin aðild að samkomulaginu en hann neitaði. Á fundi í bæjarstjórn Siglu- fjarðar þann 3. þ. m. var Jón Kjartansson ráðinn bæjarstjóri með 6 atkvæðum, Sigurjón Sæ^ mundsson hlaut 3 atkv. Það voru sósíalistarnir þrír, sjálfstæðismennirnir tveir og framsóknarmaðurinn, er stóðu að ráðningu Jóns Kjartansson- ar, en alþýðuflokksmenn, sem kusu Sigurjón Sæmundsson. — Áður en samkomulag* var gert um ráðningu Jóns Kjartansson- ar höfðu þeir þrír flokkar, sem að ráðningu bans stóðu, gert með sér málefnasamning um stjórn bæjarins yfirstandandi kjörtímabil. Það er engin launung að sósíalistar eru ekki allskostar lánægðir með þennan málefna- samning, en þegar þrír flokkar, með mismunandi sjónarmið f ara að semja ér þess tæplega að vænta að hver og einn fái sitt allt fram. Það voru fyrst og fremst at- vinnumálin sem á milh bar um. Sósíalistar vildu láta það vera fortakslaust að allt sem hægt væri skyldi gert til að f á einn hinna nýju togara til bæjarins og það væri bæjarútgerðin sem ræki hann. Þá vildu sósíalistar að ákveðið væri að (bærinn keypti tvo góða fiskibáta til bæjarins, fengust ekki að þeim kaupendur, sem vildu reka þá héðan, ræki bærinn bátana. Þetta gátu hvorki sjálfstæðis né framsóknarmenn falhst á. Ákvæðin um þessi útgerðarmál í málefnasamningnum eru þvd mjög á annan veg en sósíalistar t^ldu æskilegast. Allar greinar samningsins um viðreisn fjár- hags bæjarins var um fullt sam- komulag, og verði samningnum, hvað það snertir, f ramf ylgt, sem ekki skal dregið í efa, þá er ger- samlega horfið frá Gunnars Vagnssonar-stefnunni með öllu hennar fyrirhyggjuleysi ög full ástæða til að vona, að f járhagur bæjarins komist í sæmilegt horf áður en langt um líður Með mál- efnasamningi þeim, sem nú hef- ur verið gerður, er samið um eitt mál, sem lengi hefur verið á döfinni. En það er um 'lóð undir samkomuhús verkalýðs- félaganna. 1 tvö ár hefur bæjar- stjórn þvælt þessu máli fram og aftur, oft hafa setið á bæjar- stjórnarfundum 5 og 6 bæjar-* fulltrúar, sem jafnframt eru meðlimir Þrótar og þó hefur engin jákvf1* l------fengizt, — Aðeins sósíalistarnir þriír hafa f ylgt málinu f ram en hinir f lokk arnir allir þvælst fyrir. Er það meira en í meðallagi vesælmann- leg og sviksamleg framkoma af Alþýðufl. í þessu máli, eins og raunar svo mörgum öðrum mál- um varðandi veraklýðsíélögin. ;Nú er um samið, að verkalýðs- félögunum skuli í té látin lóð á góðum stað í bænum, og er það verkalýðsfélaganna að reka á eftir að frá þessu verði gengið nú endanlega hið fyr«ta. Það er vel þess vert að at- huga hvað við hefði tekið, hefði ekkert samkomulag náðst um bæjarstjóra. Þá hefði orðið að stofna til nýrra kosninga, en tíminn, sem til þess hefði farið hefði sennilega orðið bæjarfélag inu of langur og að öllum Mkind um ekki verið hægt að umflýja bæjargjaldþrot. Þá er og hins að gæta, að tæplega var hægt að vænta þess að sósíalistar fengju hreinan meirihluta í bæjarstjórn við nýjar kosningar, en það var sú eina breyting í bæajrstjórn- inni, sem verulega skipti máli. Þetta verður að hafa í huga, þegar dæmt er um þessi mál. Maður sá, sem nú er ráðinn í hið erviða og vanþakkláta bæj arstjórastarf, hefur gegnt starf inu síðan nokkru eftir að Gunn- ar Vagnsson flosnaði upp úr því. Þennan tíma virðist Jón Kjart- ansson hafa lagt sig fram um að standa í stöðunni og þó ekki sé fenginn löng reynsla af hon- um, blandast þó engum, sém til þekkja, hugur um að hann hefur tekið störfin fyrirhyggju- samari tökum og af meiri dugn- aði en sá sem á undan honum var. Lofar þetta strax góðu, þó ofsnemmt sé nú að fullyrða nokkuð um hvernig honum muni takast. Þáttur Aliþýðuflokksins í þess um samningaumleitunum undan farið, er saga út af fyrir sig, og með heldur litlum „glansi." — Fyrst tekur Alþýðuflokkur- inn tilboði sósíalista um viðræð- ur, ,um fjögra fiokka samstarf. Meðan á þeim viðræðum stóð, byrjar hann svo með undirferli og baktjaldamakki að reyna að koma saman meirihluta gegn sósíalistum. Þetta athæfi þótti Sjálfstæðism. og Framsóknarfl. heldur luþbalegt og neituðu, — enda heldur klunnalega að öllu farið. -— Alþýðuflokknum var sama um bæjarfélagið, og sú staðreynd, að það er fyrst og fremst Alþýðufl., sem ber á- byrgð á hvernig f járhag Siglu- fjarðarbæjar er komið, var heldur ekkert atriði. Það var hatrið til SósíahstafI. sem stjórn ast var af. Alþýðufl. leit svo á, að ef hann gæti komið saman meirihluta gegn Sósíalistafl., myndi hann einn í andstöðu einangrast. Og til að koma þessu fram, er svo beitt „japönskum" aðferðum; — samningum um íjögra flokka samstarf ekki slitið, en bak við tjöldin reynt að semja við Sjálfst.fl. og Fram sókn. Minnir þetta mjög á samn ingagerðir Japana, meðan þeir undirbjuggu árás s'ína á Pearl Harbour. Hitt er svo annað mál, a* sniðugheit Alþýðufl. í þessum laumusamningum voru mikið minni en illkvittnin í garð sósíal ista, eins og raun ber vitni. — Eftir að samkomulag er orðið með þremur flokkunum um mál efnasamning og. ráðningu Jóns Kjartanssonar, var Alþýðufl. boðin aðild að samkomulaginu, en hann skrifaði dólgslegt bréf til baka og neitaði og fór í fýlu, en eitthvað mun hafa síast inn í söfnuðinn, að ekki sé nú hlutur flokksins eða öllu heldur for- ingja hans, sem beztur í öllu þessu máh, má þó ef til vill svo fara, að þetta komi betur í Ijós síðar. Málefnasamningur flokkanna er birtur hér á eftir orðréttur, og geta lesendur þa sjálfir dæmt um hann betur heldur en ef aðeins er sagt frá innihaldi hans. Undirritaðir fulltrúar Framsóknarflokksins, Sósíalistafél. Siglu- f jarðar og Sjalfst.fl. í bæjarstjórn Sigluf járðar gera svofelldan BÆJARMALASAMNING 1. FJÁRMÁL: A. Fjárhagsáætlanir bæjar- og hafnarsjóðs og rafveitu verði samdar með sérstakri varúð og án tekjuhalla, ef unnt er. Þess verði gætt, að álagning útsvara sé miðuð við greiðslu getu almennings. Áfallnar, umsamdar skuldir séu ailar teknar á f járh.áætlun (Framhald á 4. síðu). Hvað þýðir hin fyrirfio if turlialdsins ? Ef krónan verður felld um 42,6%, eins og íhaldið leggur nú til, og Framsóknarflokk- urinn virðist vera samþykkur, verða af- leiðingarnar meðal annars þessar: © Allar erlendar vörur hækka í verði um 74,3%. — S. 1. ár voru fluttar inn vörur fyrií ca. 300 miDj. kr. Samsvarandi vörumagn myndi eftl? gengislækkunúna kosta um 523 milljónir kr. — Þetta svarar til 1700 kr. skatts á hvert manasbarn í landinu, eða 8500 króna skatts á hverja 5 manna fjölskyldu. © Erlendar vörui-, sem áður þurfti að vinna fyrir í átta stundir, kosta 14 stunda vinnu. Dollaravörur, sem kostuðu átta stunda vinnu fyrir gengisfellinguna í haust, kosta 20 stunda vinnu, ® Gullsgengi krónunnar kemst niður í 1314 eyri, ©ða ca. einn áttimda af upphaf legu gengi hennar. ® Fastaskuldir ríkisins erlendis hækka úr ca. 70 millj. kr. í ca. 122 millj. kr. Lausaskuldir hækka samsvarandi. @ ^pogararnir, sem verið er að smíða í Bretlandi, hækka í verði úr tæpum 5 milljónum kr. í ca. 8 millj. kr. © Erlendur kostnaður við hina fyrirhuguðu Sogsvirkjun hælíkar úr 48 millj. kr. upp í ca. 83 millj. kr. © Vélasamstæðan í Skeiðsfoss, sem búið er að panta, en eftir er að greiða að mestu leyti, hækkar úr ca. 800 þús. kr. upp í ca. 1400 þús. kr. © Hæringur hækkar í verði um ca. 16 millj. kr. Ujpphaf- lega kostaði hann 2,3 niillj. dollara, eða um 15 millj. kr. Við igengislækkunina í haust hækkaði hann upp í 2114 milljón. Nú kemst hann upp í 37% milljón, eða ca. 15 millj. kr. meira en SR'46 kostaði. ® Földu f jársjóðirnir heildsalanna og annarra braskara erlendis, sem talið er að hafi mumið hundruðiun millj. króna fyrir gengislækkunina í haust, hækka nú að verðmæti um 74,3%. Ný verðbólguskriða rennur af stað. Auk erlendu varanna hækka innlendar iðnaðarvörur úr erlendum hráefnum stór- lega. Síðar koma svo óbeinar hækkanir vegna hækíkunar á rekstrarvörum, svo sem benzíni, olíum, varahlutum o.s.frv. T. d. er talið, að fiskverð muni hækka um þriðjung, til jafns við það sem það hæklsar á erlendum markaði. Kostnaður við húsabyggingar hækkar að miklum mun, vegna hækkunar á erlendu byggingarefni, sementi, timbri, miðstöðvarefni, raflagnaefni, þakplötum, klæðnimgarpl. o.fl. PENNASTRIKIÐ Fæstir munu hafa búist við góðu af bjargráðum ríkisstjórn- arinnar. Að minnsta kosti var flestum ljóst, að enn á ný mundi verða ráðist á kjör laun- þeganna í landinu, enda vitan- legt; að gengislækkun krónunn- ar mundi alltaf koma harðast niður á verkamönnum og öðr- um láglaunamönnum. Fáir munu þó hafa gert ráð fyrir, að bjargráðafrumvarpið mundi verða svo einhliða árás á launastéttirnar, sem nú er komið í ljós, án þess, að nokkur tilraun væri gerð til að taka féðjDaðan sem nógu var af að taka, hjá verzluninni og öðrum þeim, sem áttu stóreignir, og án þess einu sinni væri nokkur raunveruleg trygging fyrir því, að „bjargráðin" bjargi sjávar- útveginum og öðrum fram- leiðsluatvinnuvegum. — Frum- varp þetta er alveg einhliða árás á launastéttirnar, og sú svikamylla, sem stöðugt á að halda áfram að mala auðmönn- unum meiri auð og alþýðu æ sárari örbirgð og skort. Jafnvel þótt gripið hefði verið til þess óyndisúrræðis að lækka gengi krónunnar, hefði |þó verið hægt að gera þær hhð- arráðstaf anir, sem eitthvað hefðu dregið úr þeim þunga, sem þetta leggur á launþeganna og jafnframt að leggja að ein- hverju leyti byrðar á þá, sem eitthvað gátu borið. Það er ekki rúm til þess að færa hér þau rök að þessu máli en vísast til umræðu hagfræðinga þeirra, ér töluðu á stúdentafundinum, er útvarpað var s.l. sunnudag, þar sem þeir Haukur Helgason, Jónas Haralz, Klemenz Tryggva son og Gylfi Þ. Gíslason héldu hver öðrum betri ræður gegn frumvarpinu. En hér mun gerð tilraun til að skýra hversvegna frumvarpið er einmitt einhliða árás á launþegana. Islenzku borgaraflokkarnir eru einka- fyrirtæki íslenzka auðvaldsins. (Framhald á 4. síðu).

x

Mjölnir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Mjölnir
https://timarit.is/publication/864

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.