Fylkir


Fylkir - 27.06.1958, Blaðsíða 1

Fylkir - 27.06.1958, Blaðsíða 1
Sjálfstæðis- «okksöift 10. argangur Vestmarinaeyjum, 27. júní 1958 23. tölublað. Tómas M. Guðjónsson MINNINGARORÐ Hann lézt snögglega laugar- daginn 14. þ. m., á 72. aldurs- ári. Hafði liann um nokkurt skeið þjáðst af hjartasjúkdómi, sem dró hann til dauða. Tómas var borinn og barn- fæddur Vestmannaeyingur, og hér átti Iiann heima alla æfi. Móðir lians, Guðríður Bjarna- dóttir, var frá Dölum, dóttir Bjarna bónda þar Bjarnasonar og konu hans, Margrétar Guð- mimdsdóttur. Ólst hún upp við þrongan kost og varð fljótt að bjarg'ast á eigin spýtur. Guðjón, faðir Tómasar, var ættaður úr Rangárvallasýslu, en i'Iuttist út hingao um 1880. Gerðist liann sjómaður hér, og var skipaður hafnsögumaður. Við það starf lét hann lífið, er bát, sem hann var á, hvolfdi við skipshlið 13. október 1896.. En Guðríður bjargaðist' af', þótt þá væri næsta erf'itt að standa uppi allslaus með tvo uriga drengi. Hún vann hörðum höndum og kom drengjunum til manns, enda er það ekki ef'amál, að þeir hafa sjálfir, svo sem þeir liöfðu afl og aldur til, unnið hörðum höndum. Tómas lagði gjörVa hönd á margt. Hann stundaði sjó á æskuárum sínum, gerðist með- eigandi í útgerð og stundaði út- gerð alla æfi eftir það, þótt ó- höpp hafi ekki sneitt hjá hans garði fremur en svo margra annarra, er leggja út í þá á- hættu, sem útgerðinni er jafnan samfara. En hann lét ekki bug- ast, heldur hélt ótrauður áfram. Mann tók virkan þátt í félags- starfi útgerðarmanna hér í bæ, hefur verið í stjórn fjölmargra fyrirtækja og jafnan þótt vel skipað rúm, er Tómas sat. En auk eisin atvinnurekstr- ar hafði Tómas á hendi um- boðs- og afgreiðslustörf fyrir ýmsa aðila. Hann var um skeið x stari'smaður Gísla J. Johnsen og sá þá um afgreiðslu skipa, sem komu hingáð á þeim árum. Var það örðugt starf við þær aðstæð- ur, sem þá voru fyrir hendi. En vel tókst Tómasi að ráða fram úr hverjum vanda. Ef'tir að hann hvarf frá Gísla J. John- sen, gerðist hann afgreiðslumað ur fyrir Sameinaða og Berg- enska, sem Iiéldu uppi ferðum milli íslands og Norðurlanda á tveim skipum hvort félag. En siglingar þeirra lögðust niður í aprílmánuði 1940, og síðan hef ur ekki verið um viðkomu hjá Sameinaða að ræða hér í Eyj- um, en Bergenska hefur ekki tekið þráðinn upp aftur. Loks má geta þess, sem hefur verið einna umsvifamest í þessum starfsþætti Tómasar, það er olíu afgreiðslan, fyrst fyrir h. f. Shell, meðan það starfaði, síð- an fyrir Skeljung h. f. Tómas var tvíkvæntur. Fyrri kona hans var Hjörtrós, dóttir Hannesar hafnsögumanns Jóns- sonar á Miðhúsum og Margrét- ar Brynjólfsdóttur frá Norður- garði. Þau eignuðust þrjá syni, sem allir eru á lífi. En Hjört- rós lézt árið 1926. -Síðar gekk Tómas að eiga Sigríði Magnús- dóttur írá Brekkum í Oddasókn á Rangárvöllum. Þau eignuð- ust þrjú börn, sem einnig eru öll á lífi. Með Guðrúnu Árna- dóttur eignaðist Tómas einn son. Auk eigin barna ólst bróður dóttir Tómasar, Laufey Guð- íónsdcíttir, upp á heimili hans og cnnf'remur að nokkru leyti Ragna Haraldsdóttir. Tómas M. Guðjónsson var einn þeirra manna, sem settu svip á bæinn. Hann var mikill, starfsmaður og gaf sér tíma til mikilla félagsstarfa í bænum, þrátt fyrir mikið ann- ríki. Hann lifði á miklurn ólgu- og umrótatímum í ís- lenzku þjóðlífi. Margir straum- ar bárust hingað, og það var oft torvelt að ráða, hvert þeir mundu renna eða hver áhrif þeir mundu hafa. En líf hans og starf allt í þessum bæ ber þess vottinn, að hann hefur haft skarpa sýn samfara áræði og framfarahug. Því hefur hon- um, þrátt fyrir einstök óhöpp, farnazt vel. Ef leitazt væri við að finna Tómasi M. Guðjónssyni stað í sögu Vestmannaeyja, mundi hann hiklaust verða settur á bekk með þeim mönnum, sem stundum eru nefndir aldamóta- mennirnir, þ. e. þeir, sem voru ungir og fuilir starfsorku og starfsþrár í dögun íslenzks sjálf- ræðis. Það voru einmitt þeir ungu menn, sem sýndu, svo að ekki varð um villzt, að íslend- ingar gátu vel staðið á eigin fót- um og höfðu hug og dug til að afla sér þeirra tækja, sem þurfti til að sækja björgina, leggja grunninn að þeirri framtíðar- höll, sem allir þráðu að risi sem fyrst af grunni, frjálst land, sjálfstæð þjóð. Þeim fækkar nú óðum, sem þátt tóku í því grund vallarstarfi. En starf þeirra verð ur til eftirbreytni ungum fram- farasinnuðum mönnum á öllum tíinum, það verður niðjunum hvöt til að feta dyggilega í fót- sporin. Tómas M. Guðjónsson skilaði miklu dagsverki. Nú þegar því er lokið, ber að þakka öll störf Tómasar, unnin af trúmennsku og ríkri réttlætiskennd. Við eig um á bak að sjá hjartaprúðum dreng, góðri og göfugri sál, sem ávallt var reiðubúin til að rétta hönd, þar sem þörf var á hverjum tíma. Hinir, sem eftir lifa, geyma minninguna, og hún iljar þeim á ókomnum árum. E. Eínar og steinarnir . . . .Þó velta þeir fleiri þar völnm úr leið. sem veikburða eru og smdir." Þótt ég teljist í hópi fljót- færra og fákunnandi í augum Einars Gíslasonar og það sé ekki of sagt, því miður, þá ætla ég samt að svara grein hans, „Páll og gestsaugun," að nokkru. Eg lagði að jöfnu keyrsluna á dráttarvélinni og fólksbílnum á helgidaginn, af því að í fyrri grein þinni, Einar, gazt þú þess ekki, að henni hefði verið keyrt í „atvinnulegu tilHti," hún gat eins verið notuð sem farartæk.i. En hvort heldur sem er, þá finnst mér, að þú ættir að sleppa allri níðingsnafnbót í sambandi við þá keyrslu. Og hvaða scnn- un hefur þú fyrir því, að drátt- arvélarmaðurinn hafi síður en þú „tignað guð í hljóðleik hjart ans?" Einlægni tilbeiðslu þinn- ar kemur líka vel fram í því, að jafnframt tilbeiðslunni smellir þú heiðindómsstimplinum á n.i- unga þína. — Þú viðurkennir, að fjölmörg störf þurfi að vinna alla daga Framhald á 2. síðu.

x

Fylkir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fylkir
https://timarit.is/publication/878

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.