Skólablaðið - 01.03.1951, Blaðsíða 6

Skólablaðið - 01.03.1951, Blaðsíða 6
- 6 - Lyktaði þessu á þá leið, að Jon Sigurðs- son og félagar hans gengu úr félaginu, 9. felirúar 1841, settu á stofn félags- skap sín á ineðal og hófu útgáfu "Nyrra Felagsrita". En Fjölnismenn gáfust ekki upp að svo koinnu mali. Þeir sendu san- kbmulagsbréf 20. febrúar til Felagsrite- manna, en var hafnað af meiri hlutanum, þó að Jon Sigurðsson væri ekki þar & meðal. Virðist sem allur kraftur hafi dvínað hjá Fjölnismönnum eftir þetta, því að úr framkvæmdum um Fjölni varð ekki þetta ár« Arið 1840 hafði Tomas sent þeim félög- um þrjár greinar, sem hann ætlaðist til að birtust í Fjölni. Það varð þó ekki, heldur komu þær út sérstaklega á árinu 1841, eftir lát hans, undir fyrirsögn- inni "Þrjár ritgjörðir". Sameinuðust menn úr baðum felögum um útgáfu þeirra. Þegar JÓnas Hallgrímsson kom frá íslandi haustið 134-2 færist nýtt líf í Fjölnisfélagið, Það var endurreist á fundi 3» desember 1842 og kom nú Fjölnir ut næstu árin, 1843-'45 og auk þess 1347« Þo var enn gerð tilraun, seinni hluta vetrar 1844, til þess að samoina Fjölni og "Ny Félagsrit", að frumkvæði Brynjolfs Peturssonar. Reyndist það þó" árangur3- laust, þar sem jón Sigurðsson var því andvígur, Lysti hann sig mótfallinn stafsetningunni svo og Fjölnisnafninu, Aðrar meiri háttar orsakir átti þessi ágreiningur, svo sem andstæðar skoíanir þeirra í þingstaðarmálinu. Eftir það eru ekki gerðar fleiri samkomulagst'il- raunir, þar sem báðir aðiljar héldu fast við sitt. Var Fjölnisfélagið starfandi um fárra ára skeið og fundir haldnir með nokkru millibil. Lög voru samin og lýsa þrjár fyrstu greinar þeirra höfuðtilgangi felagsins: "1 . fslendingar viljum vér allir vera, 2, Vex viljum vernda mál vort og þjóðerni, 3» Ver viljum hafa clþing á Þingvelli." Forsetar félagsi^s urðu síðan fjórir: Gísli Magnússon, síðar kennari við Latínuskólann, sem jafnframt var ábyrgðarmaður 7» árgangs, var forseti 1843« Petur Petursson bróðir Brynjólfs), síðar biskup, 1843- 44» Brynjólfur Petursson var forseti 1844-'45» ®r Halldór Kr. Friðriksson, síðar yfirkennari við Latínuskólann, tó í tók við forsetastörfum síðustu árin. Hann var einnig ábyrgðarmaður 8. og 9. árgángs. En þrátt fyrir það, að nýir menn bætast í félagið snemma ars 1847, fsr þaðandlá't sitt það ár og er síðasti fundurinn bókaður 27# maí 1847» X. Næstu árgangar Fjölnis eru töluvert veigaminni samanborið við eldra Fjölni, enda ofurhuginn Tomas Sæmundsson fall- inn frá. Þo fara kvæði Jonasar að birtast að verulegu leyti á þessum arum og setja þá eðlilega sinn blæ á ritið. Sjötti árgangurinn, 1843» hefst á merkri minningargrein um TÓmas eftir Jonas Hallgrímsson. Harmar hann inni- lega þe~nan f ornvin sinn og endar a þessari sígildu setningu: "eingji veit hvað átt hefir firr enn misst er." Hefur jónas áður ort um hann kveðið alkunna, er hefst á* orðunum: "Dainn' Hoi'finnó Harnafregn." Þar harmar hann, að landið skuli hafd, "^erið svipt "ein- mitt þessum eina, er svo margra stóð í stað." í 6» árgangi er ennfremur kvæði Jonasar "Alþing hið nýja", glæsilegt kvæði, sem hann orti eftir konungsboð- skapinn 1840, um endurreisn Alþingis á Þingvöllum, sem rættist þo aldrei. í 7» árgangi, 1844j eru ýmis kvæði Jonasar, m.a. ein af perlum íslenzks skáldskapar, hin hugljúfa sonnetta "Eg bið að heilsa." Annars er í þeim árgangi einna markverðast, auk kvæða Jonasar grein Brynjólís Péturssonar "Um Aþingi". Ritar hann um Alþingi, sem þá var verið að endurreisa í Eeykja- vík, í upphafi af góðlátlegri glettni, en síðan í djúpri alvöru og setur fram kröfur Fjölnismarma í alþingismálinu £ 7 atriðum. En kjarninn í þeim er vim þingstaðinn, ósk þeirra um að endur ; reisa Al£ingi hið forna á Þingvelli við Öxará, Þo að hlé það, sem varð á útgáfu Fjölnis, hafi orsakast af ágreiningnum við TÓmas að miklu leyti, er þó ekki að efa, að veigamikil ástæða fyrir því, að ritið kom ekki út árið 1840, var fjarvera Jonasar Hallgrímssonar, - eins og þegar hefur verið getiðo Þegar harn kom ti'.l Khafnar haustið 1842, lifnar

x

Skólablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Skólablaðið
https://timarit.is/publication/782

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.