Unga Ísland - 01.11.1916, Blaðsíða 7

Unga Ísland - 01.11.1916, Blaðsíða 7
UNGA ISLAND 87 Apar. Apar eru þau dýr, er líkjast mönn- um mest. Þeir greinast í margar teg- undir og ein þeirra eru hinir svo- nefndu »Marketlir«. Þeir eiga heima í Suðurálfu heims. Heiti þeirra er upphaflega dregið af indverska orð- inu »Marcata«. Það er nafn á apa- tegund þar i landi, sem er þeim ná- skyld; en heiti þeirra á ekkert skylt við sjó eða ketti. Aðsetursstaðir eða átthagar apa þessara eru hinir miklu frumskógar Suðurálfunnnar. Eru þeir oft skamt frá mannabygðum og helst þar sem votlent er. Markettir eru mjög félagslyndir og hafast við í stórhópum. Fyrir hverj- um hóp ræður stærsti og sterkasti karlapinn. Hann er einskonar ein- valdskonungur. Honum verða allir að hlýða, að öðrum kosti fá þeir að kenna á refsivendi laganna, það er að segja lönnum hans og klóm. Það er skemtileg sjón, segja þeir sem séð hafa, að mæta slíkum apahóp í skóg- unum. Þá má sjá fjör og kæti og heyra óp og óhljóð, því að þeir eru »g!eðimenn miklir«. Þeir gera þá ýmist að fljúgast á, bíta hvern ann- annan og klóra eða sættast fullum sáttum. Þess á milli klifra þeir og hlaupa, rupla og ræna og gretta sig og temja sjer allskonar apaíþróttir, og þær eru margbrotnar. Markettir eru mjög kænir og verða því nær al- drei ráðþrota, hvað sem á dynur. Þeir eru jafnan fljótir til að gripa hvert tækifæri sem gefst, til þess að fá sér fylli sína og komast undan óvinum sínum. Þeir halda sjaldnast kýrru fyrir til lengdar, lifa mjög starfsömu lifi, en hafa þó aldrei bús- áhyggjur neinar. Takmarkalaus ljett- úð og skopleg alvara er þeim mjög eiginleg og kemur fram í öllu því sem þeir hafast að. Þeir láta sér fátt fyrir brjósti brenna, er i krappan kemur og fátt er örugt fyrir þeim, sem þeir ágirnast; en það er helst korntegundir og annað sælgæti, því óhætt er að segja, að þeir hafa mag- an fyrir sinn guð; og hugmynd þeirra um eignarréttinn er víst harla ábóta- vant. Stundum fara þeir í stórhópum til rána. Taka þeir þá einskonar strandhögg í ökrum bænda og láta greipar sópa. Þýski dýrafræðingurinn alkunni Alfred Brehm segir svo frá: »Það er skemtileg sjón að sjá Marketti leggja af stað í ránsför. Fyrirliðinn er æfinlega gamall og reyndur fjölskyldufaðir. Þegar hann hefur gefið merki, leggur öll hersing- in af stað á eftir honum, áleiðis til maisakranna. Þeir kvenapar eða ap- ynjur, sem hvolpa hafa, bera þá undir kviðnum, og krækja þeir róf- unni vanalega utan um rófu móður sinnar. Fyrst í stað fer flokkurinn hægt og gætilega, því ílas er ekki til fagnaðar. Leggur hann helst leið sína þar sem hægt er að stökkva af einni grein á aðra. Foringinn fer æfinlega fyrstur. Hinir feta dyggilega í fótspor hans, hver á eftir öðrum. Þeir fara ekki að eins á sama tréð og hann, heldur og á sömu greinina, sem hann sleig á. Öðru hvoru klifrar fyrirlið- inn upp í hæstu viðartoppana, til þess að vita hvort nokkur hætla sé á ferðum. Verði hann einskis var, gefur hann þegnum sínum það til kynna með lágu rymjandi hljóði. Hafi hann aftur á móti komist á snoðir um að einhver hætta sé á ferðum, varar hann þá við og er þá jafnan mikill asi á honum. Þá er hópurinn kemur í nánd við akur þann, er hann hefur ásett sér að ræna, fer hann niður úr trjánum og hraðar sér sem mest hann má. Og þá er þeir eru komnir inn í sjálfan

x

Unga Ísland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Unga Ísland
https://timarit.is/publication/894

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.