Neytendablaðið


Neytendablaðið - 01.12.2002, Blaðsíða 9

Neytendablaðið - 01.12.2002, Blaðsíða 9
Umhverfið Umhv vænni t Þetta haust hefur verið fremur milt og vindasamt það sem af er en nokkrir undanfarnir vet- ur hafa hins vegar einkennst af stillum og kulda. Við slíkar aðstæður nær ryk og önnur mengun að safnast upp í þétt- býli og síðasta vetur spannst töluverð umræða um mengun frá bflaumferð, enda hefur hún aukist verulega síðustu ár og nálgast ískyggilega þau mörk sem gefin eru upp í reglugerðum um rykmengun. Mest hefur þessi umræða snú- ist um notkun nagladekkja. Krabbameinsvaldandi efni í dekkjum Margir ökumenn treysta sér ekki út á göturnar eftir að bera fer á hálku öðruvísi en á negldum dekkjum. Gatna- málayfirvöld kvarta hins veg- ar sáran yfir mikilli nagla- dekkjanotkun, enda fræsa naglarnir upp göturnar, sér- staklega þegar þær eru auðar mestallan veturinn eins og síðustu vetur. Talið er að um 15 þúsund tonn af malbiki losni árlega út í umhverfið af völdum bílaumferðar hér á landi. Umhverfisálag af völd- um dekkja takmarkast hins vegar ekki við slit þeirra á malbikinu. Malbikið slítur líka dekkjunum og af því hlýst önnur tegund mengunar. Slitflötur flestra dekkja er gerður úr gúmmíi sem inni- heldur umtalsvert magn svo- kallaðrar fjölarómatískrar olíu (PAH) sem er ekki annað en úrgangsolía frá olíuhreinsun- arstöðvum. Þessi olía er bæði krabbameinsvaldandi og þrá- virk (brotnar seint og illa nið- ur og safnast því upp í h'fver- um). PAH-olían er ódýr, enda lítt fallin til annars brúks, og dekkjaframleiðendur nota hana óspart til að mýkja gúmmíið, gera það þjálla og drýgja það. Við slit á hjól- börðunum losna örsmáar gúmmíagnir af slitflötunum og úrgangsolían á þar með greiða leið út í umhverfið. Kröfur norræna umhverf- ismerkisins Umhverfisálag af völdum bfldekkja er verulegt og var því ákveðið að Norræn um- hverfismerking (aðstandendur Svansins, norræna umhverfis- merkisins) útbyggi viðmiðun- arreglur fyrir umhverfismið- aða framleiðslu hjólbarða. Þær komu út í júní 1999. Þar með gafst framleiðendum tækifæri til að sýna á óyggj- andi máta að framleiðsla þeirra væri umhverfismiðuð. í reglunum er meðal annars gerð sú krafa að framleiðend- ur noti ekki hina eitruðu úr- gangsolíu í dekkin heldur efni sem koma að sama gagni en eru ekki eitruð og valda mun minna umhverfisálagi. Þau efni eru nokkru dýrari en úr- gangsolían, en í innkaups- verði olíunnar er hins vegar hvorki gert ráð fyrir kostnaði við heilsutjón né þann um- hverfisvanda sem þessi efni valda. Einnig taka reglurnar til rykmengunar, hávaða, við- náms og aksturseiginleika sem dekkjunum fylgja. Umhverfismerkt dekk eru seld hér Fyrstu umhverfismerktu dekkin sem komu á markað voru sóluð sumardekk og hér á landi er hægt að fá slík dekk af gerðinni Green Diamond. í haust komu svo fyrstu Svans- merktu vetrardekkin á mark- að. Þetta eru Izen 7401-dekk frá kóreska dekkjaframleið- andanum Kumho, og eru þau einnig fáanleg hér. Kumho- verksmiðjurnar hafa lengi lagt áherslu á umhverfismál og fengu vottað umhverfisstjórn- unarkerfi þegar árið 1996 (Iso 14001, sem er alþjóðlega við- urkennt kerfi). Sænsku Volvoverksmiðj- urnar hafa sýnt þessu framtaki Kumho mikinn áhuga og farið þess á leit við dekkjaframleið- endur sína, þ.e. Pirelli, Nokia, Michelin, Goodyear og Continental/Gislaved, að þeir framleiði dekk sem standist kröfur Norræna umhverfis- merkisins. Þessari ósk fylgir það fyrirheit að slík dekk njóti markaðsforskots og forgangs hjá Volvoverksmiðjunum, en þær reka um 160 Volvo/ Renaultbúðir í Svíþjóð og hafa um 10% hlutdeild á dekkjamarkaðnum þar. Einnig hefur heyrst að forsvarsmenn Saabverksmiðjanna séu í svipuðum hugleiðingum. Sænsk stjórnvöld hafa beitt sér fyrir banni við notkun fjölarómatískrar úrgangsolíu í dekk á Evrópska efnahags- svæðinu. Markmið þeirra er einsog hjá Norrænni umhverf- ismerkingu að dekk með þessa eitruðu úrgangsolíu hverfi af markaði. Eftir því sem fleiri bílaframleiðendur og almennir neytendur gera kröfu um umhverfisvæn dekk undir bfla sína fjölgar þeim dekkjaframleiðendum sem standa sig á þessu sviði. Þar með næði norræna umhverfis- merkið tilgangi sínum, sem er að örva umhverfisvæna fram- leiðslu og draga úr umhverf- isálagi. NEYTENDABLAÐIÐ - desember 2002

x

Neytendablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Neytendablaðið
https://timarit.is/publication/904

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.