Dagsbrún - 20.12.1969, Blaðsíða 1

22. ÁRG.
20. DESEMBER 1969
2. TBL.
Segja ber upp kjarasamningum og undirbúa næstu kröfugerð
LÁGLAUNATÍMABILID TAKI ENDA!
Seint á árinu 1967 var Dagsbrúnarverkamaður 1 klukkustund og 45 mínútur að vinna fyrir
einu kílói af dilkakjöti, 25 mínútur að vinna fyrir kaffipakka, 6V2 klukkustund fyrir venjuleg-
um vinnubuxum, 4 klukkustundir fyrir 50 strætisvagnamiðum og 5 vikur og 3 daga fyrir
miðlungs ísskáp. Hér er átt við mann sem vinnur eftir algengasta taxta Dagsbrúnar, eins og
byggingarvinnu, smiðjuvinnu eða fiskvinnu, og svo vitanlega miðað við dagvinnutíma. Núna,
tveimur árum síðar, er verkamaðurinn 2 klukkustundir að vinna fyrir kjötinu, 35 mínútur
fyrir kaffinu, 7 klukkustundir og 45 mínútur fyrir vinnubuxum, 5 klukkustundir og 15 mín-
útur fyrir strætisvagnamiðunum og 6 vikur og 4 daga fyrir ísskápnum. Allir vita, hvað gerzt
hefur á þessum tveimur árum og valdið stórkostlegustu kjaraskerðingu í sögu íslenzkrar verka-
lýðshreyfingar: Tvær gengislækkanir, þar sem dollarinn hefur hækkað úr 43 krónum upp í
88 krónur, og linnulaus hernaður ríkisstjórnar og atvinnurekenda á hendur vinnandi fólki.
Það þarf ekki að lýsa þeim staðreyndum í löngu máli
fyrir Dagsbrúnarmönnum, að kaupmáttur launa hefur ver-
ið skertur svo tilfinnanlega að undanfömu, að hreint
neyðarástand hefur skapazt á fjöldamörgum heimilum
þeirra.
Það var ekki nóg með að gengið væri lækkað, svo að
vömverð — jafnt á nauðsynjum sem öðru — hljóp upp
úr öllu valdi. Samhliða fyrri gengislækkuninni ákvað ríkis-
stjórnin að banna vísitölugreiðslur á kaup eftir 1. desember
1967. Og þegar gengið var aftur fellt réttu ári síðar, lýstu
ríkisstjóm og atvinnurekendur yfir því, að þeir mundu
ekki greiða vísitölu á laun. Sem þó var samningsbundin.
Svo gegndarlaus var ósvífnin. Fyrst er gengið fellt, vöru-
verðið stórhækkað — en ofan á allt: vísitölu kippt úr sam-
bandi, þannig að verðhækkanir séu að engu bættar í kaupi.
Skal nú nokkum undra, þótt kaupmáttur rými eftir
slíkar aðgerðir, enda verður sennilega að fara alla leið til
Suður-Ameríku til að leita hliðstæðra aðgerða.
VARNARAÐGERÐIR SÍÐUSTU TVEGGJA ÁRA.
Gagnaðgerðir verkalýðsfélaganna með samningunum í
marz 1968 og í maí 1969 voru þess vegna hreinar varnar-
aðgerðir til þess að endurheimta vísitölugreiðslur á kaup.
En í hvomgt skiptið tókst að ná fram fullri vísitölu, enda
samstaða ríkisvalds og atvinnurekenda nær algjör. Marg-
yfirlýst var af þeirra hálfu að vísitölugreiðslur kæmu ekki
til greina. Verkalýðssamtökin eiga því í höggi við sameig-
inlegt vald ríkisstjórnar og atvinnurekenda.
Með baráttu, verkföllum og langdreginni samningagerð
tókst verkalýðsfélögunum að endurheimta vísitölugreiðslur
á kaup, en þó ekki að fullu. Að sjálfsögðu verða kjara-
skerðingamar sárastar og mestar hjá þeim sem lægst hafa
launin fyrir.
Dýrtíðin heldur áfram að vaxa á kostnað launþega.
Sannkallað láglaunatímabil er gengið í garð á íslandi.
Það hefur síðustu árin bætzt við hin lágu laun, að leitt
hefur verið yfir íslenzka alþýðu geigvænlegt atvinnuleysi.
Fvrst og fremst kemur það niður á verkamönnum og verka-
Skerðing almennrar kaupgetu er vísasti vegurinn til atvinnuleysis!