blaðið - 11.04.2007, Blaðsíða 12

blaðið
blaði
Útgáfufélag:
Stjórnarformaður:
Ritstjóri:
Fréttastjórar:
Ritstjórnarfulltrúi:
Árog dagurehf.
Sigurður G. Guðjónsson
Trausti Hafliðason
Gunnhildur Arna Gunnarsdóttir
Þröstur Emilsson
Elín Albertsdóttir
Ævikvöld í fátækt
Kosningaslagurinn er hafinn og aðeins einn mánuður í þingkosningar.
Forystumenn flokkanna komu fram i Kastljósi Sjónvarpsins í fyrrakvöld þar
sem tekist var á um nokkur af þeim málum sem verða ofarlega á baugi á
næstu vikum. Eftir þennan þátt má öllum vera ljóst að stjórnarsamstarf Sjálf-
stæðisflokks og Framsóknar heldur áfram eftir kosningar fái þeir flokkar
nægilegt meirihlutafylgi.
Þátturinn var mikilvægt innlegg í kosningabaráttuna, enda margir sem
ákveða hvað þeir kjósa eftir frammistöðu stjórnmálamanna í slíkum þáttum.
Nú er alvaran hafin og hvert orð sem fellur úr munni frambjóðenda skiptir
máli. Forvitnilegt verður að vita hvort skoðanakannanir breytast eftir
þennan fyrsta framboðsfund Sjónvarpsins.
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir kom vel fyrir í Kastljósi og hefur án efa unnið
nokkur prik hjá kjósendum, sérstaklega eldri borgurum, sem þurfa að sætta
sig við tvísköttun á lífeyrisgreiðslum. Þetta fólk greiddi skatta af lífeyrissjóðs-
greiðslum meðan það var á vinnumarkaði og gerir það aftur nú þegar það
fær þennan lögskipaða sparnað borgaðan út. Það er ósanngjarnt. Sérstaklega
með tilliti til þess að greiðslur frá Tryggingastofnun ríkisins eru lágar og
stór hluti eldri borgara þarf að framfleyta sér á greiðslum sem eru undir
fátæktarmörkum.
Geir Haarde forsætisráðherra svaraði Ingibjörgu Sólrúnu á þann veg að
eldri borgarar hefðu einungis i örfá ár greitt skatta af lífeyrissjóðsgreiðslum.
Það er ekki rétt hjá Geir þvi lögin breyttust ekki fyrr en á árinu 1997 þegar
greiðslur í lífeyrissjóð urðu að fullu undanþegnar skatti. Stærstur hluti eldri
borgara tvígreiðir þess vegna skatt af lífeyri sínum.
Það gæti vissulega verið flókið að finna út réttlæti fyrir þennan hóp eldri
borgara, enda vilja fæstir hafa flókið skattkerfi. í staðinn ætti Trygginga-
stofnun að greiða þessum hópi mannsæmandi ellilífeyri, eða öllu heldur
laun, þannig að hann geti haft það gott síðustu æviárin, eins og þetta fólk á
skilið. Margir kvlða því mjög að eldast og hætta að vinna vegna þessara lágu
lífeyrisgreiðslna.
Alþingismenn töldu ástæðu til þess að hækka eftirlaunagreiðslur sínar
rækilega. Nú ætti að vera forgangsverkefni að bæta kjör eldri borgara í land-
inu. Trúlega mun það verða heitt kosningamál svo og uppbygging öldrunar-
stofnana á höfuðborgarsvæðinu, en mikið hefur verið rætt um úrbætur á því
sviði á yfirstandandi kjörtímabili þótt lítið hafi áunnist í þeim efnum.
Jón Sigurðsson iðnaðarráðherra sagði í umræddum Kastljósþætti að ójöfn-
uður í landinu hefði ekki aukist á undanförnum árum. Það vita allir lands-
menn að ójöfnuður hefur aukist umtalsvert á liðnum árum og stéttaskipting
er töluverð. Mánaðarlaun einstakra forstjóra eru mun hærri en árslaun eldri
borgara sem þiggja greiðslur frá Tryggingastofnun ríkisins og margra venju-
legra launþega einnig.
Ráðherrunum tveimur var tíðrætt um handbremsu þegar forystumenn
annarra flokka ræddu stóriðjumál. Mörgum finnst að ríkisstjórnin hafi
togað fast í handbremsuna á undanförnum árum í velferðarmálum þjóð-
arinnar. Það er full ástæða til að losa takið og koma fjölskyldumálum, og
hinum svokölluðu mýkri málum, að í kosningabaráttunni.
Elín Albertsdóttir
Auglýsingastjóri: Steinn Kári Ragnarsson Ritstjórn & auglýsingar: Hádegismóum 2,110 Reykjavík
Aðalsími: 510 3700 Símbréf á fréttadeild: 510 3701 Símbréf á auglýsingadeild: 510 3711
Netföng: bladid@bladid.net, frettir@bladid.net, auglysingar@bladid.net
Prentun: Prentsmiðja Morgunblaðsins
Norm-X
Heitir pottar
íslensk framleiðsla
Heimasíðan okkar er
www.normx.is
Norm-X Audbrekku 6 Kópavogi Sími 565-8899
www.normx.is normx@normx.is
Snorralaug 2000 L
Norm-X hefur frá 1982 sérhæft sig í framleiðslu heitra
potta sem henta íslenskum aðstæðum einstaklega vel.
Við bjóðum einnig allan tengibúnað, nudd
og Ijósabúnað og tvær gerðir af lokum.
Samstarfsaðili okkar á Akureyri er Tjalda- og
Seglaþjónustan ehf. sími 461-5077
Setlaug 1200 L
Grettislaug 1500L
12
MIÐVIKUDAGUR 11. APRÍL 2007
\lEWMflt>llIiiílí( LEflG$T ÚrÁ Vi'WSTlp Káut; BÝÞUÍ! IfxTifíR-
ÍAAGllSTTOUSIÓTT og qtfí /fHfí Stopp A
50 ,ÁTTu VVoTt B &z ÉíðcVRr hcfj«St rYRK e* y
TjöGumilj. pfPUlt wnhver eeruft
í GFiR.?-TvnSt7i-
Vald og valdmörk þjóðríkisins
Þegar ísland kaus að ganga í Evr-
ópska Efnahagssvæðið EES deildum
við hluta fullveldis þjóðarinnar
með öðrum bandalagsþjóðum. Við
tókum þá ákvörðun að deila fullveld-
inu að þeim hluta sem kveðið er á
um í samningnum en ekki öðrum.
Samningurinn er uppsegjanlegur
með tólf mánaða fyrirvara skv. 127
gr samningsins. EES samningurinn
hefur reynst vel og fáir ef nokkrir
mundu nú mæla með því að segja
honum upp. Tveir núverandi stjórn-
málaleiðtogar, þau Steingrímur Sig-
fússon formaður Vinstri grænna
og Ingibjörg Sólrún Gísladóttir for-
maður Samfylkingarinnar, voru um
margt andsnúin EES samningnum
þegar hann var til meðferðar á Al-
þingi. Ingibjörg sat síðan hjá við
afgreiðslu málsins en Steingrímur
greiddi atkvæði gegn EES samn-
ingnum. Bæði Steingrímur og Ingi-
björg höfðu áhyggjur á þeim tíma af
ákvæðinu um frjálsa för launafólks
milli landa með tilliti til smæðar
þjóðarinnar. f minnihlutaáliti
Kvennalistans sem Ingibjörg Sólrún
stóð ein að segir m.a.: „Sú hætta er
alltaf fyrir hendi þegar nýir hópar
bætast á vinnumarkað, sbr. konur
á síðustu öld eða aðrar breytingar
á vinnumarkaði að það hafi áhrif á
launakjör til lækkunar.“ Síðar segir
í þessu nefndaráliti að ekki sé hægt
að afskrifa ótta við mikið aðstreymi
fólks en Ingibjörg óttaðist hins vegar
meir að atgervisflótti mundi bresta
á og íslendingar flytja burt í stórum
stíl. Steingrímur Sigfússon tók öllu
dýpra í árinni og sagði m.a: „Með
samningnum opnast hinn viðkvæmi
agnarsmái íslenski vinnumarkaður
upp fyrir þessum milljónum.“ Á
þessum tíma voru milljónirnar
um 400 á EES svæðinu en nú hafa
bæst við um 100 milljónir í viðbót.
Steingrímur sagði að það þyrfti
ekki nema íbúa í tveimur til þremur
blokkum í Lissabon til að ójafnvægi
skapist á íslenska vinnumarkaðnum.
Þetta voru áhyggjur þessara stjórn-
málaleiðtoga í ársbyrjun fyrir 14
árum. Afstaða þessara stjórnmála-
leiðtoga nú til þeirra áherslna sem
Frjálslyndi flokkurinn hefur sett
fram varðandi innflytjendur er því
vægast sagt einkennileg. Frjálslyndi
Jón Magnússon
flokkurinn varar við því nú og var-
aði við því með sömu röksemdum
og sömu forsendum vorið 2006 að
heimila frjálst flæði launafólks frá
nýju ríkjum Evrópusambandsins.
Við höfum bent á nauðsyn þess að
við á þessum örsmáa vinnumark-
aði höfum stjórn á þróuninni. Við
erurn 300 þúsund í þjóðahafi EES
ríkjanna þar sem um 500 milljónir
búa. Viljum við framhald sjálfstæðs
íslensks þjóðríkis þar sem töluð er ís-
lenska og íslensk menning blómstrar
eða er okkur sama þó við hverfum í
þjóðahafið?
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir sagði
í ræðu 24.8.1992 í umræðum um EES
samninginn. „Með aðferðumhinnar
pólitísku lögfræði, sem ef marka má
Jón Steinar Gunnlaugsson miðast
við að túlka lögin valdhöfunum í
hag—“. Nú hefur Ingibjörg lært að
beita hinni pólitísku lögfræði og fær
samflokksmenn sína sem hafa mis-
munandi löfræðipróf til að gefa það
lögfræðiálit að það sem Frjálslyndi
flokkurinn er að $egja sé ekki hægt.
Nú er það svo að pólitíska lögfræðin
hennar Ingibjargar er til muna verr
skipuð en það sem Davíð hafði á að
skipa þó ekki væri nema Jóni Stein-
ari einum til að dreifa.
Við höfum til þess vald skv. EES
samningnum að gera kröfur varð-
andi tungumálakunnáttu. Við getum
gert almennar kröfur varðandi heil-
brigði og öryggi og við getum farið
fram á ýmsar upplýsingar um þá sem
óska eftir að koma til vinnu. 1 fram-
söguræðu sinni fyrir frumvarpinu
um EES samninginn sagði Jón Bald-
vin Hannibalsson, þáverandi utanrík-
isráðherra,: „Að lokum má minna á
öryggisákvæðið, 112 gr.samningsins
í þessu sambandi. hún heimilar ís-
landi að grípa til einhliða rástafana....“
Þá minnist hann á bókun sem við í
Frjálslynda flokknum höfum bent
á og niðurstaða hans er sú að allar
heimildir séu fyrir hendi til að við
gerum nauðsynlegar ráðstafanir til
að ófremdarástand skapist ekki á
íslenskum vinnumarkaði. Þessu til
viðbótar má benda á að aðildarþjóð
að EFTA, Liechtenstein hefur sér-
ákvæði um þessi atriði samkvæmt
sérstökum samningum. Þá höfum
við ennfremur alla möguleika til að
fara fram á viðræður um nauðsyn-
legar ráðstafanir við okkar samstarfs-
ríki. Við höfum ekki afsalað okkur
fullveldi og miðað við lögskýringar-
gögn er pólitíska lögfræði Samfylk-
ingarinnar ósköp rýr.
Höfundur er hæstaréttarlögmaður
Klippt & skorið
Sjaldan hefur verið jafn mikið að gera hjá
íslenskumferðaskrifstofum og þessi miss-
erin. Þúsundir vetrarþreyttra frónbúa
lögðu land undir fót um pásk- /1
ana og héldu flestir þangað
sem hitamælirinn staðnæmist
á rauðu en ekki bláu. Hundruð
ef ekki þúsundir íslendinga að
auki hafa síðustu árin fjárfest í
sumarhúsum erlendis og brýnt
að komast þangað sem oftast. Erlendis hefur
mjög færst í vöxt að farnar séu styttri ferðir
með litlum sem engum fyrirvara og ferðaskrif-
stofur þarlendar brugðist við þeirri eftirspurn.
Hérlendis er litlu slíku fyrir að fara. Aðeins
Heimsferðir bjóða nokkuð reglulega upp á slíkt
meðan tilboðssíða Úrval-Útsýn á netinu hefur
staðið auð íallan vetur. Þá erlítill ávinningur að
lceland Express og lcelandair því fargjöld þeirra
eru jafnan dýrust þegar fyrirvarinn er stuttur.
Það hefur verið tiltölulega fastur liður
í jólahátfð landsmanna hin síðari ár
að einstaklingar hafa fundið að því að
Kiwanis hreyfingin sé að selja og dreifa súkku-
laðijóladagatölum sínum. Þannig sé ýtt undir
óhollustu barnanna okkar og hefur áróðurinn
ekkert minnkað þó þeim hafi fylgt tannkrems-
túpa síðustu árin. Ekki heyrist hins vegar múkk
um páska þegar næstum hvert 1
barn innbyrðir mun meira af!
sælgæti en nokkurn tíma fæst
í dagatali Kiwanis klúbbsins.
Hvers vegna er engin krafa
gerð um að súkkulaðiframleið-
endur láti tannkrem fylgja með
páskaeggjum sínum? Lýðheilsustöð er hljóð að
vanda nema þegar kemurað tóbaki og áfengi
þó löngu sé Ijóst að sælgætisát barna á íslandi
með tilheyrandi offitu og tannvandamálum sé
stórtvandamál.

Annað sem vakti athygli klippara um
páskana var hversu algengt er orðið
að sælgæti innan í páskaeggjum
íslenskum sé sérpakkað í plastumbúðir. '
einu slíku af millistærð voru l
fimm litlir pokar með hlaupi
og súkkulaðirúsinum og
hvað ekki. Fyrir utan miklar
og víðar umbúðir utan um
páskaeggið sjálft. Víða í 1?
Evrópu og sérstaklega í Bret-
landi fer fram mikil umræða um umbúðir og
endurvinnslu þeirra og þykir neytendum
mörgum ansi langt gengið. Flest er pakkað
í plastfrauð eða matarfilmu og poka þar
utan yfir. Miðað við pokaáráttu sælgætis-
framleiðenda hefur sú umræða ekki náð
hingað tillands.
albert@bladid.net