blaðið - 11.04.2007, Blaðsíða 20

neytendur@bladid.net
blaðið
Akstur iönaöarmanna
I nýlegum dómi er staðfest að iðnaðarmönnum er óheimilt að
rukka einhliða aksturs- og tækjagjald ásamt því að bæta virð-
isaukaskatt ofan á tilboð. Einnig kemur þar fram að aðeins á
að greiða fyrir unnar stundir en ekki útkall. Þetta kemur fram
á vef Neytendasamtakanna.
Vissir þú að...
i Samkvæmt lögum um þjónustukaup er seljanda þjónustu skylt
|að uþþlýsa um hvort fyrirhuguð kaup á þjónustu eru óhagkvæm
fyrir neytandann að teknu tilliti til kostnaðar við verkið með
hliðsjón af verðgildi hlutarins eða öðrum atriðum sem hafa áhrif
á hagkvæmni þjónustunnar sem ieitað er eftir.
r/Gjöld" verði
réttnefni
lcelandair hefur fallist á tilmæli
talsmanns neytenda þess efnis
að nefna ekki hluta heildarverðs
,gjöld“ nema um sé að ræða annað-
hvort valkvæða aukaþjónustu fyrir
flugfarþega eða gjöld sem skylt
er að greiða í hlutfalli við fjölda
farþega.
í tilmælum talsmanns neytenda til
flugfélaganna lcelandair og lceland
Express frá því í febrúar er mælst
til þess að þau láti af nafngiftinni
,gjöld“ er áætlunarferðir eru seldar
neytendum nema um sé að ræða
réttnefni.
Icelandair hefur núna fallist á þessi
tilmæli og hefur fengið frest til
13.apríl til þess að Ijúka nauðsyn-
legum breytingum.
m
Heldur liðunum
liðugum!
■0S- þri heilsa
IÉ3IH -hafóu þaö gott
Gabor
z
z
o
!nUi
b[ó'
:0
rJ) 8»

V
Iðunn Geirsdóttir, gæðastjóri Myllunnar
Magn transfitusýra
markvisst minnkað
Hildur Edda Einarsdóttir
hilduredda@bladid.net
Miklar umræður hafa verið undan-
farið um svokallaðar transfitusýrur
í matvælum, en mikil neysla á þeim
er þekkt fyrir að auka líkur á hjarta-
og æðasjúkdómum. í Danmörku
hafa verið sett lög um leyfilegt há-
mark transfitusýra í matarolíu, við-
biti og smjörlíki, en olía og fita sem
notuð er í unnin matvæli má ekki
innihalda meira en 2 prósent af
transfitusýrum. í Bandaríkjunum
er öllum matvælaframleiðendum
skylt að setja upplýsingar um hlut-
fall transfitusýra og kólesteróls á
umbúðirnar. Én þó svo að ámóta
reglur séu ekki við lýði hér á landi
enn þá hafa matvælaframleiðendur
á borð við Mylluna tekið ákvörðun
um að minnka magn transfitusýra
í sínum vörum. Iðunn Geirsdótt-
ir, gæðastjóri Myllunnar, segir
fyrirtækið einnig stefna að því að
halda viðbættum sykri og salti í lág-
marki og auka úrval af trefjaríkum
vörum.
„Fyrir nokkrum árum skiptum
við smjörlíkinu alfarið yfir í olíu í
þessum stóru matarflokkum á borð
við samlokubrauð, pylsu- og ham-
borgarabrauð, enda höfum við alla
tíð fylgst mjög grannt með neyslu-
könnunum og rannsóknum á holl-
ustu. Okkur finnst mikilvægt að
ná transfitusýrum út á sínum tíma,“
segir Iðunn. „Reyndar byrjaði þetta
ekki mjög markvisst hjá okkur og
við vorum ekki með neina ákveðna
stefnu til að byrja með. En það hef-
ur samt lengi verið markmið hjá
okkur að hafa vörurnar eins hollar
og mögulegt er hverju sinni. Þegar
við fórum í endurskoðun á gæða-
kerfinu hjá okkur horfðum við til
baka og sáum að við hefðum þrátt
fyrir allt gert ýmislegt fyrir aukna
hollustu. Því ákváðum við að móta
okkur þá stefnu að halda áfram á
þeirri braut.“
Iðunn segir vinsældir hollra
vara á borð við trefjarík brauð úr
hráefnum eins og spelti, heilhveiti,
höfrum og rúgi vera að aukast hjá
íslendingum. „Á árum áður þegar
við vorum að koma með trefjarík
brauð á markað voru þau ekki allt-
af mjög langlíf en það er að breyt-
ast núna og fólk er farið að sækjast
í þau, enda hefur verið mikil vit-
undarvakning í gangi. Ég held að
fréttir og umræður um transfitu-
sýrur hafi án efa áhrif á fólk,“ bend-
ir hún á.
Myllan hefur sett ýmsa hollustu á
markað á undanförnum árum eins
og til dæmis Fitty-brauð og bollur
og speltsamlokubrauð. Iðunn segir
að þegar nýjar vörur komi á markað
séu þær vitaskuld auglýstar en að
fyrirtækið hafi ekki leyfi til að taka
fram að vörurnar séu transfitusýru-
lausar. „Reglugerðin um merkingu
matvæla leyfir það ekki og það er
náttúrulega slæmt fyrir neytendur
„Reglugerðin um merkingu
matvæla leyfa það ekki og
það er náttúrulega slæmt
fyrir neytendur sem vilja
fylgjast með magni trans-
fitusýra í fæði sínu.“
sem vilja fylgjast með magni trans-
fitusýra í fæði sínu. Eina leiðin fyrir
fyrirtæki í dag er að sækja um leyfi
til þess að fullyrða um vöruna hjá
Umhverfisstofnun. Ég veit að það er
mikill vilji fyrir þvi hjá stofnuninni
að breyta reglugerðinni en það tek-
ur sinn tíma.“
Til þess að geta framleitt transfitu-
sýrulaust brauðmeti skipti Myllan
fyrir nokkrum árum alfarið yfir í
olíu í stað smjörlíkis við gerð sam-
loku-, pylsu-, og hamborgarabrauðs
eins og áður sagði. „Það var hins veg-
ar ekki fyrr en reglum um verndar-
tolla á smjörlíki fyrir matvælafram-
leiðendur var breytt að við gátum
farið að flytja sjálf inn smjörlíki frá
Danmörku. Islenska smjörið hefur
í gegnum tíðina verið mjög ríkt af
transfitusýrum og við höfðum fram
að þessu enga aðra valkosti í kökur
og sætabrauð. En danska smjörlíkið
er transfitusýrulaust og við notum
það núna í staðinn," segir Iðunn að
lokum.
Skólamötuneyti
MikiS úrval af GABOR skóm
á ótrúlegu verSi.
Einstakt tækifæri!
www.xena.is
xcna
SPÖNGINNI S: 587 0740
I tengslum við lækkun á virðis-
aukaskatti á matvæli sem tók gildi
1. mars síðastliðinn hefur Neytenda-
stofu borist fjöldi ábendinga vegna
verðlagningar á mat handa skóla-
börnum í mötuneytum grunnskól-
anna. Við athugun Neytendastofu
kom í ljós að þjónustan er ýmist rek-
in beint af grunnskólunum að öllu
leyti eða að hluta til af einkaaðilum
eða blöndu af framangreindum
aðferðum. í ljós kom að skilmálar
grunnskóla um verðmyndun og
verðlagningu á þjónustunni eru
mjög óljósir eða skortir alveg í sum-
um tilvikum.
Að mati Neytendastofu er mikil-
vægt að upplýsingar liggi ávallt fyr-
ir um hvort og að hve miklu leyti
annar kostnaður en hráefniskostn-
aður komi fram í verði á seldum
mat í mötuneytum grunnskólanna,
og hefur stofnunin því sent bréf til
sveitarstjórna með beiðni um að
henni verði sendar upplýsingar um
hvert sé hlutfall annars kostnaðar
en hráefniskostnaðar í gjaldtöku
fyrir seldan mat í grunnskólum
landsins. Óskað er eftir því að upp-
lýsingarnar berist Neytendastofu
eigi síðar en í.maí næstkomandi.
athuguð
Grunnskólabörn á matmálstíma
Neytendastofu hefur borist fjöldi
Sábendinga vegna verölagningar
á mat handa skólabörnum ímötu-
k neytum grunnskóianna.