blaðið - 18.04.2007, Blaðsíða 16

blaði
Útgáfufélag:
Stjórnarformaður:
Ritstjóri:
Fréttastjórar:
Ritstjórnarfulltrúi:
Árog dagurehf.
SigurðurG.Guðjónsson
Trausti Hafliðason
Gunnhildur Arna Gunnarsdóttir
Þröstur Emilsson
Elín Albertsdóttir
Fullorðnu „börnin"
Bandaríkjamenn hafa í nokkur ár fjallað töluvert um boomerang-kynslóð-
ina. Þetta er sú kynslóð sem fædd er á árunum 1975-1986. Það sem breyttist
með þessari kynslóð í Ameríku er að hún flutti aftur heim eftir skólanám
eða hefur ekkert farið að heiman. Amerískir unglingar hafa venjulega farið
í framhaldsnám til annarra borga en þeir búa sjálfir í og hafa um leið kvatt
foreldrahús fyrir fullt og allt. Nú er þetta breytt. Bandaríkjamenn segja að
unga fólkið sé skuldugara en áður var og að mun dýrara sé fyrir þetta fólk að
koma yfir sig þaki en kynslóðirnar á undan.
Bretar kvarta nú einnig yfir boomerang-kynslóðinni og nýlega mátti lesa
frétt á BBC þar sem fjallað var um „börnin“ sem ekki fara að heiman þrátt
fyrir að vera komin á þrítugsaldur og þar yfir. Þótt líta megi svo á að notalegt
sé að vera á hóteli mömmu með fulla þjónustu, þ.e. hrein föt, heimagerðan
mat og ísskáp fullan af góðgæti, telja sérfræðingar það ekki einu ástæðuna
fyrir þessu breytta lífsmynstri unga fólksins. Bretar telja að ungt fólk hafi
ekki ráð á að kaupa sér sína fyrstu húseign. „Á undanförnum árum hefur
íbúðarverð hækkað um 204 prósent á meðan launin hafa einungis hækkað
um 92 prósent," segir í fréttinni. Stúlkur eru þó fljótari að fljúga úr hreiðrinu
en piltar. Sjálfsbjargarviðleitni stúlknanna er meiri en piltanna og þær deila
gjarnan íbúð með vinkonum.
Það hefur löngum verið til siðs að ítalskir karlmenn dvelji lengi i foreldra-
húsum og hefur þeim gjarnan verið strítt á því að vera mömmustrákar.
-Breskir karlmenn segjast hins vegar alls ekki vera mömmustrákar heldur sé
skýringuna að finna í háu íbúðar- og leiguverði. Ungt fólk giftir sig seinna
í dag en áður var, fer jafnvel í sambúð sem slitnar og flytur þá heim aftur.
Þetta fólk treystir sér ekki út í dýrar fjárfestingar.
Danir hafa einnig fjallað um heimakæru börnin og segja það sífellt erfið-
ara fyrir ungt fólk að kaupa sína fyrstu íbúð. Ibúðarverð i Danmörku, sérstak-
lega Kaupmannahöfn og í Árósum, hefur hækkað gríðarlega og íbúðarkaup-
endum undir 30 ára aldri hefur stórlega fækkað á undanförnum árum. Lítið
hús sem kostaði 700 þúsund danskar krónur árið 1996 kostaði árið 2006 1,7
milljónir og verðið hefur hækkað töluvert síðan þá. Danir telja að þetta komi
niður á sparnaði því miklu stærri hluta tekna fólks fari í að borga húsnæðið
og lítið er eftir til sparnaðar. Það gæti komið niður á þessu fólki á efri árum
en Danir hafa verið duglegir að spara til elliára hingað til.
Hér á landi hefur ekki mikið verið fjallað um þessi mál þótt íbúðarverð
hafi hækkað umtalsvert meira en í þessum löndum. Hin venjulegu laun hafa
hins vegar ekki hækkað í samræmi við íbúðarverðið. Það er því augljóst að
ungt fólk á Islandi hefur ekkert frekar en unga fólkið í öðrum löndum efni
á að kaupa sina fyrstu íbúð og býr því lengur í foreldrahúsum. íslenskir for-
eldrar finna þvi líka fyrir boomerang-kynslóðinni. Hér á landi eru vextir auk
þess mjög háir og ekki ráðlegt fyrir ungt fólk að taka hátt íbúðarlán sem
bindur það í erfitt skuldabasl. Margt ungt fólk er auk þess með námslán í
skuld, rekur bifreið og veitir sér ýmsan munað. Hótel mamma er því stað-
reynd nútímans.
Það er áhyggjuefni að ibúðarverð sé komið úr takt við raunverulegar tekjur
og ástæða er til að kanna stöðu ungs fólks á íslandi.
Elín Albertsdóttir
Auglýsingastjóri: Steinn Kári Ragnarsson Ritstjórn & auglýsingar. Hádegismóum 2,110 Reykjavík
Aöalsími: 510 3700 Símbréf á fréttadeild: 510 3701 Símbréf á auglýsingadeild: 510 3711
Netföng: bladid@bladid.net, frettir@bladid.net, auglysingar@bladid.net
Prentun: Prentsmiðja Morgunblaðsins
Stigahönnun í sérflokki
m
„ mm
í f qi
& i -
ji
<•
.Stigalagerinn
m Dalbrekku 26 - www.stigalagerinn.is
16
MIÐVIKUDAGUR 18. APRÍL 2007
blaöió
MJíWR/'R flPfiíRVÍR Í
Að gera allt fyrir alla
á þeirra kostnað
Föður Kennedy, fyrrum Banda-
ríkjaforseta, var umhugað um
að sonur hans næði langt í stjórn-
málum og í fyrstu kosningum sem
John tók þátt í sagði faðir hans,
þekktur kaupsýslumaður, að það
yrði að selja hann eins og sápu. Það
gekk. John náði kjöri. Það skiptir
máli hvernig mönnum gengur að
selja í pólitík og oft sitja kjósendur
eftir með sárt ennið vegna þess
að stjórnmálamaðurinn sem þeir
keyptu var auglýsingabrella.
Stjórnmálamenn keppast nú við
að lofa öllum öllu. Engin fyrirstaða
virðist vera fyrir því sem flokkar
og einstakir frambjóðendur eru
tilbúnir að lofa. Spurning er hver
stendur við hvað og hverjum er til
hagsbóta að ríkisútgjöld aukist um
helming? Það munu þau gera nái
öll loforðin fram að ganga. Sá sem
stendur undir þessu öllu, skattgreið-
andinn, hefur orðið út undan og
gleymst i öllum loforðaflaumnum.
Skattar og ríkisútgjöld hafa hækkað
meira hér á landi undanfarinn ára-
tug sé miðað við verga þjóðarfram-
leiðslu en í nokkru öðru ríki í okkar
heimshluta. Samt sem áður hefur
þessi mikla sóun á ríkisins fé ekki
skilað sér með þeim hætti að líf og
störf borgaranna hafi orðið auðveld-
ari. Staðið hefur verið þannig að
velferðarmálum að þeir öryrkjar og
aldraðir sem búa eingöngu við „vel-
ferð” af ríkisins fé eiga ekki fyrir
mat út mánuðinn. Þannig er velferð-
arhallinn hjá ríkustu þjóð í heimi.
Á landsfundi Sjálfstæðisflokks-
ins boðaði formaður flokksins og
forsætisráðherra sérstaka stefnu-
mörkun í málefnum aldraðra. Af
hverju núna? Geir hefur haft betri
tök á því en nokkur annar að gera
nauðsynlegar breytingar til að bæta
hag öryrkja og aldraðra í áratug en
í hans ráðherratíð hefur hagur þess-
ara hópa ekki batnað í samræmi við
kjör annarra í þjóðfélaginu heldur
versnað og munar þar ekki lítið
um að skattleysismörk hafa ekki
hækkað eins og þau áttu að gera í
samræmi við breytingar í þjóðfé-
laginu. Geir Haarde hefur sem fjár-
mála- og forsætisráðherra staðið
Jón Magnússon
fyrir breytingum á skattkerfinu þar
sem minnst er tekið af þeim sem
mest hafa og mest eiga en greiðslu-
byrðin hefur lagst af hlutfallslega
mestum þunga á þá lægstlaunuðu.
Skattastefna Sjálfstæðis- og Fram-
sóknarflokksins hefur því bitnað
harðast á öryrkjum og öldruðum.
Nú er mörkuð ný stefna og þó hún
sé ekki trúverðug þá er þessi nýja
stefnumörkun Sjálfstæðisflokksins
góð en samt sem áður ekki eins
góð og stefna Frjálslynda flokksins
í málum aldraðra og öryrkja. Við
ætlum okkur m.a. að hækka skatt-
leysismörk á kjörtímabilinu í 150
þúsund krónur og við ætlum að
gefa þeim sem njóta velferðar af op-
inberu fé kost á því að vinna sér inn
milljón á ári án skerðingar bóta. Við
höfum lofað því að hafa það sem for-
gangsmál að koma á raunverulegri
velferð eldri borgara og öryrkja.
Faðir John F. Kennedy kunni að
selja son sinn kjósendum. Sjálfstæð-
isflokkurinn hefur verið besta sölu-
varan í íslenskri pólitík um árabil
án þess að standa við loforðin sem
hann gefur og flokkurinn hefur
komist upp með að gera allt annað
en hann þykist standa fyrir. Robert
Kennedy sem var m.a. dómsmálaráð-
herra og öldungadeildarþingmaður
og bróðir John F. Kennedy dreymdi
að hann væri dáinn og Lykla-Pétur
lét hann hafa stóran krítarhnullung
við neðstu tröppu stóra stigans sem
lá beint af augum upp í himininn
til eilífðarinnar. Lykla-Pétur sagði
að hann ætti að vera heiðarlegur
og skrifa eitt svikið kosningaloforð
í hverja tröppu á leiðinni. Þegar Ro-
bert var kominn nokkuð upp í stig-
ann mætti hann manni á niðurleið
og sá að þar var kominn John bróðir
hans og aðspurður hvað hann væri
að gera á niðurleið sagði John: Ég er
að ná í meiri krít.
Svikin kosningaloforð Fram-
sóknar- og Sjálfstæðisflokks eru það
mörg að full ástæða er til að gefa for-
ingjum hans ekki endurnýjað um-
boð. Annars mundi það valda því að
þeir næðu ekki inn í eilífðina þegar
sá tími kemur. Hætt er við að Lykla-
Pétur hafi ekki næga krít fyrir þá
eftir næsta kjörtímabil ef svo illa fer.
Höfundur er hæstaréttarlögmaður
Klippt & skorið
Sama Lýðheilsustöð og aldrei hefur gert
athugasemdir við gríðarlegt páska-
eggjaát íslenskra barna birtir á heima-
síðu sinni fróðleik um olíu til matseldar. Er
þar mælt með nokkrum tegundum fram yfir
aðrar en ótvírætt þykir nú
sannað að mikill munur sé
þar á. Þannig er jurtaolia að
flestu leyti betri og hollari til
steikingar en önnur olía og
því hreinni sem olían er því
betri. Niðurstöður stofnunarinnar eru á skjön
við það sem hinn heimsfrægi næringafræð-
ingur, Udo Erasmus, kynnti fyrir landanum
i Kastljósi Ríkissjónvarpsins fyrir skömmu og
hefur vakið athygli. Þar sagði hann að hreint
og kalt vatn væri enn betra og hollara til steik-
ingar en olía enda breyttist efnasamsetning
olíu við hitun til hins verra en vatnið breytist
ekki. Klippari lét sig hafa það að steikja fisk í
vikunni á pönnu með vatni og viti menn; aldrei
bragðast betur.
Sjálfstæðismenn í Kópavogi afhjúpuðu
vanþekkingu sína á málefnum lands-
byggðarinnar í nýjasta tölublaði sínu,
Vogar. Þar er fjallað um góða íbúðasölu í Kópa-
vogi og nefndir þrír turnar í Kórahverfi undir
fyrirsögninni „Gætu hýst alla íbúa Borgarness".
(textanum segir að í turnunum
þremur „...búa kannski hátt í
sex hundruð manns, svipað og
í Borgarnesi, i Sandgerði eða
einhverju öðru þorpi úti á landi."
Þetta þykja heilmikil tíðindi
því samkvæmt áreiðanlegum
heimildum Blaðsins er fjöldi íbúa í Borgarnesi
um 1800 og í Sandgerði um 1560. Náðu Borgnes-
ingar 600 íbúa markinu fyrir seinni heimsstyrj-
öldina. Erþörf á endurtalningu i Kópavogi?
A
Hatrömm barátta er milli þeirra
tveggja vefmiðla sem vinsælastir
eru í landinu, mbl.is og vísir.is, og
ýmislegt reynt til að vekja athygli. Hinn
beinskeytti og hæverski íþróttafréttamaður
Fréttablaðsins, Henry Birgir Gunnarsson,
byrjaði nýlega að blogga á Vísi og í sinni fyrstu
færsluseturhannfram §
efasemdir um að telj-
arar þeir er mæla vin-
sældir hverrar síðu séu sSsÉSiáitSLSSmi
marktækir hjá Vísi. Höfðu 400 manns skoðað
síðuna hans samkvæmt teljara áður en hún
var klár og þúsund manns sólarhring eftir að
hún birtist fyrst. Telur hann víst að hjá Vfsi
smyrji menn grimmt ofan á tölurnar til að fá
fólkyfiraf mbl.is.
magnus@bladid.net /
albert@bladid.net
— ^