blaðið - 17.05.2007, Blaðsíða 20

28 FIMMTUDAGUR 17. MAÍ 2007
blaðið
heilsa
heilsa@bladid.net

Sjúkrakassi í bílinn
Gott er að hafa sjúkrakassa til taks í
bílnum, ekki síst áður en haldið er í lang-
ferðalag, enda veit maður aldrei hvenær
hann kann að koma í góðar þarfir.
Kleppur er víða
Geðsvið Landspítala-háskólasjúkrahúss
stendur fyrir viðamikilli og fjölbreyttri ráð-
stefnu á Grand Hóteli í Reykjavík 25. og 26.
maí í tilefni af aldarafmæli Klepps.
Hjálpartækjum fjölgar
Fjöldi umsókna um hjálpartæki
til Tryggingastofnunar ríflega tvö-
faldaðist
á undan-
förnum

áratug. Árið 1996 voru þær tæplega
14.000 en voru um 30.000 árið
2005. Fjöldi samþykktra hjálpar-
tækja hefur einnig aukist mikið á
sama tíma. Sem dæmi má nefna
að fjöldi samþykktra handdrifinna
hjólastóla jókst um 150% frá 1996
til 2006 og álíka mikil fjölgun varð
á samþykktum göngugrindum.
Útgjöld til hjálpartækja hafa eðli-
lega aukist samhliða þessari þróun
og sem dæmi má nefna að ár-
ið 1996 námu þau 554 millj-
ónum króna en 1.452 milljón-
um króna á síðasta ári.
Ástæður fyrir aukinni
þörf fyrir hjálpartæki má
rekja til breyttra áherslna
í heilbrigðis- og félagsþjón-
ustu samkvæmt upplýsing-
um frá Tryggingastofnun.
Legutími á sjúkrahúsum hef-
ur til dæmis styst, heima-
þjónusta aukist og tækni í
gerð hjálpartækja fleygt
mjög fram.
Hlaupahandbókin
Hlaupahandbókin 2007 er komin út. [ henni er
fjölbreytt efni auk æfingadagbókar. Þar er að
finna æfingaáætlanir fyrir byrjendur og lengra
komna, ýmsa fræðslu fyrir hlaupara, viðtöl og
fleira. Gunnar Páll Jóakimsson er höfundur hand-
bókarinnar en hann hefur þjálfað hlaupara á öllum
stigum í 20 ár. Útsölustaðir eru Afreksvörur, hlaup.
is og bókaverslanirnar Penninn-Eymundsson.
Búvísindi
[ búvísindanámi við Landbúnaðarháskóla íslands er
lögð áhersla á raunvísindagreinar, námskeið á sviði
jarðræktar og búfjárfræða og rekstrar- og tækni-
greinar. Markmiðið er að undirbúa nemendur fyrir
viðfangsefni og störf sem tengjast ræktun lands og
landbúnaðarframleiðslu ásamt því að leggja grunn að
framhaldsnámi og fræðistörfum á sviði búvísinda.
Nám til BS-prófs veitir undirbúning fyrir margvísleg
störf sem tengjast landbúnaði við ráðgjöf, kennslu og
rannsóknir. Einnig nýtist námið vel sem undirbúning-
ur fyrir rekstur búa og störf hjá fyrirtækjum sem
þjóna landbúnaði og atvinnurekstri í dreifbýli.
Tveggja ára starfsmiðað meistaranám í framhaldi af
BS- gráðu eykur hæfni fólks til starfa við leið-
beiningarþjónustu landbúnaðarins þar sem kröfur um
menntun fara vaxandi. MS-próf uppfyllir menntunar-
kröfur fyrir störf landsráðunauta.
Nánari upplýsingar er að fá á vef Lbhí - www.lbhi.is
Umsóknarfrestur er til 4. júní.

Hvanneyri -311 Borsarnes
Sími 433 5000 • www.lbhi.is
Líkamsrækt og skrifstofuvinna samtvinnuð
Vinna og líkamsrækt Maður
prófar að vinna við tölvu
um leið og hann gengur á
göngubretti. Tækið er einkum
hugsað fyrir þá sem eru of
þungir og vinna starf sem
krefst lítillar hreyfingar.
stæine *(Vif IHíeÍ
Hefðbundin skrif-
stofuvinna er í
margra augum
óttalegt puð þó
að seint verði
sagt að hún hafi
mikla hreyfingu
í för með sér. Nú
hefur bandaríska
fyrirtækið Mayo Clinic þróað tæki
sem gerir fólki kleift að stunda lík-
amsrækt á meðan það vinnur við
tölvu. Tækið er að grunni til venju-
legt göngubretti eins og algeng eru
á líkamsræktarstöðvum en ofan á
það hefur verið smíðuð grind fyrir
tölvuskjá, lyklaborð og mús.
Hentar of þungu fólki
Framleiðendur tækisins halda
því fram að með reglulegri notkun
þess geti fólk sem á við offitu eða of-
þyngd að stríða misst allt að 30 kíló
á ári. Er þá miðað við að fólk gangi
á brettinu um leið og það vinnur í
tvær til þrjár klukkustundir á hverj-
um vinnudegi allan ársins hring.
Þeir gerðu tilraunir á 15 manns
sem áttu það sameiginlegt að vinna
skrifstofuvinnu, vera of þungir og
stunda ekki reglulega líkamsrækt. I
hópnum voru 14 karlar og ein kona
og brenndu þau að meðaltali 191
hitaeiningu á klukkustund þegar
þau unnu um leið og þau gengu í
hægðum sínum á brettinu en aðeins
72 hitaeiningum þegar þau sátu við
skrifborðið sitt. Að sögn aðstand-
enda tilraunarinnar fannst þátttak-
endum auðvelt að nota tækið og
gátu sinnt vinnu sinni án vandræða.
Sumir fóru jafnvel fram á að fá að
halda áfram að nota það. Greint er
frá niðurstöðum tilraunarinnar í
nýjasta hefti tímaritsins British
Journal of Sports Medicine.
Framleiðendur tækisins segja að
það sé sérlega mikilvægt nú á tím-
um þegar margir stunda skrifstofu-
vinnu sem krefst lítillar hreyfingar
og offita sem er meðal annars tilkom-
in vegna hreyfingarleysis er vaxandi
vandamál. Tækið er öðrum þræði
hannað með þarfir fólks sem á við
ofþyngd eða offitu að stríða í huga.
Þá þykir það einnig henta þeim sem
eiga erfitt með að finna tíma til að
hreyfa sig utan vinnutíma. Engu að
síður hefur tækið fengið blendin við-
brögð og menn hafa mismikla trú á
notagildi þess og ágæti.
Erfitt að einbeita sér
Denise Winterman, blaðamaður
á tímariti Breska ríkisútvarpsins,
gerði tilraun á sjálfri sér og skrifaði
grein um tækið á meðan hún gelck
á göngubretti. Það er skemmst frá
því að segja að hún átti í mestu erf-
iðleikum með að einbeita sér að
vinnunni vegna stöðugrar hreyf-
ingar líkamans auk þess sem erfitt
reyndist að hitta á réttu takkana á
lyídaborðinu og gerði hún villu í
öðru hverju orði auk annarra mis-
taka. Þegar á heildina er litið kom
samhæfing líkamsræktar og skrif-
stofuvinnu mjög niður á frammi-
stöðu hennar í vinnu og ályktar
hún sem svo að þó að það kunni
að vera auðvelt að samhæfa þetta
tvennt í tilraunastofu séu ýmis ljón
á veginum þegar það er reynt við
raunverulegar aðstæður.
Einnig hefur verið bent á að ef
fólk stundar líkamsrækt á meðan
það vinnur eykur það matarlyst
þess sem kann að leiða til þess að
það innbyrði fleiri hitaeiningar að
göngu lokinni en það hefði ella gert
og því geti ávinningurinn farið fyrir
lítið. Þá er ekki heldur ljóst hver lang-
tímaáhrif notkunar tækisins yrðu
fyrir líkamann, ekki síst hjá fólki
sem er of þungt og hvort notkunin
kynni að hafa einhverjar óæskilegar
afleiðingar í för með sér.
Tækið kostar um 1600 Bandaríkja-
dali eða um 100.000 krónur.
Styttist í reykleysi
Nú fer hver að verða síðastur að
kveikja sér í sígarettu á bar eða veit-
ingastað hér á landi því að þann 1.
júní taka gildi breytingar á tóbaks-
varnalögum sem fela í sér að ekki
má leyfa reykingar í þjónusturými
veitinga- og skemmtistaða á íslandi.
Staðurinn skal vera alveg reyklaus
og því má ekki skipta honum í reyk-
og reyklaus svæði. Reykingar verða
þó heimilar utan dyra að uppfyllt-
um vissum skilyrðum.
Lögunum er einkum ætlað að
vernda heilsu starfsmanna veitinga-
og skemmtistaða sem hafa þurft
að vinna í tóbaksreyk. Vitað er að
óbeinar reykingar eru skaðlegar
heilsu fólks hvort heldur litið er til
lengri eða skemmri tíma.
Svipuð lög hafa tekið gildi í ýms-
um nágrannalanda okkar, meðal
annars á írlandi og í Noregi og gef-
ið góða raun. Nærri þrír af hverj-
um fjórum Islendingum (74%) eru
fylgjandi því að allir veitinga- og
skemmtistaðir verði reyklausir sam-
kvæmt könnun sem gerð var í mars
á þessu ári. Níu af hverjum tíu þátt-
takendum í könnuninni töldu sig
koma til með að fara jafn oft eða oft-
ar á veitinga- og skemmtistaði þegar
þeir verða reyklausir.
Lýðheilsustöð hefur útbúið sér-
stakt efni til að kynna lögin fyrir
landsmönnum og mun það birtast
í fjölmiðlum á næstu dögum. Enn
Síðasta sígarettan Ekki verður
hægt að kveikja sér í sígarettu á veit-
inga- og skemmtistööum eftir 1. júní.
fremur hefur verið útbúin sérstök
síða á vefsvæði stofnunarinnar, lyd-
heilsustod.is, þar sem fólk getur
fundið allar helstu upplýsingar um
lögin. .