blaðið - 08.06.2007, Blaðsíða 14

14 FÖSTUDAGUR 8. JÚNÍ 2007
blaði6
4
Afmælisborn dagsms
FRANK LLOYD WRIGHT ARKITEKT, 1867
BARBARA BUSH FORSETAFRÚ, 1925
SUHARTO FORSETI, 1921
Stefnumót
við Jónas
Háskóli íslands, Kennaraháskóli
íslands og Náttúrufræðistofnun
Islands efna til Jónasarstefnu
sem hefst í dag, föstudaginn 8.
júní og lýkur á morgun, laug-
ardaginn 9. júní. Hátt í þrjátíu
fulltrúar vísinda-, fræða- og
listasamfélagsins leggja sitt
af mörkum til ráðstefnunnar,
þeirra á meðal fulltrúar erlendra
háskóla. Ráðstefnan fer fram í
Aðalbyggingu Háskóla Islands
og stendur dagskráin yfir í allan
dag. Síðari daginn verður farið
til Þingvalia en nánar er greint
frá þeirri ferð hér annars staðar
á síðunni.
Spurt um Jónas
Ráðstefnan er alþjóðleg og
þverfræðileg enda er ævistarf
Jónasar margbrotið. Fræði-
menn erlendis frá munu gera
grein fyrir tengslum Jónasar við
danska og þýska samtímamenn-
ingu og íslenskir vísindamenn
og skáld munu fjalla um áhrif
og stöðu Jónasar [ vísinda- og
menningarsögunni.
Spurt verður: Hvaða þýðingu
hefur Jónas á okkar tækni-
væddu tímum? Tala náttúruljóð
hans enn til okkar og geta þau
ef til vill vísað veginn í umhverf-
isvitund og náttúruvernd? Hvert
var framlag Jónasar í þjóðmála-
umræðu og stjórnmálastarfi?
Var sýn Jónasar á heiminn skáld-
leg eða vísindaleg?
Leitað verður svara við þessum
og fleiri spennandi spurningum.
Margar málstofur
í Hátíðasal verða fimm megin-
fyrirlestrar. Þorvarður Árnason
spyr hvort Jónas hafi verið vin-
stri-grænn, Birna Bjarnadóttir
fjallar um tengsl Jónasar og
þýskrar rómantíkur, Erik Skyum-
Nielsen fjallar um Jónas í Ijósi
danskrar menningar, Kristinn
H. Skarphéðinsson ræðir um
dýrafræðínginn Jónas og síð-
asta erindið flytur Andri Snær
Magnason.
Gestir Jónasarstefnu geta valið
milli fjölmargra málastofa sem
skipt er niður í: Líf og list, Nátt-
úra og fræði, Samtími og stjórn-
mál og Viðtökur og eftirmál.
Fyrirlesarar í málstofum eru um
tuttugu talsins og koma víða að.
Jónasarstefnan er öllum opin
og án endurgjalds. Dagskrána
í heild sinni og nánari upplýs-
ingar má finna á www.hi.is/
jonas200.
SMÁAUGLÝSINGAR
KAURA
/SEUA
blaðið™
SMAAUGLYSINGAR@BLADID.NET
Snillingur á mörgum sviðum
ónasarstefna hefst í Há-
skóla fslands í dag en á
morgun, laugardag, fer
seinni dagur Jónasar-
stefnu fram á Þingvöllum
þar sem Sigurður G. Tómasson og
Jón Karl Helgason munu hafa fram-
sögu.
Stórkostleg náttúrufræðileg
athugun
„Ég ætla að ræða þá spurningu,
sem er reyndar ósvarað, hvenær Jón-
as kemur fyrst á Þingvelli," segir Sig-
urður. „í ísland farsælda Frón sem
er opnunarkvæði Fjölnis þá yrkir
hann um Þingvelli en það eru engar
heimildir um að hann hafi komið
þangað á þessum tíma. Kannski er
ég að ýkja því hann kann að hafa far-
ið um Þingvelli á leið heim til sín en
það er ekki vitað. Þannig að það er
gaman að velta þessu fyrir sér. Sum-
ir hafa velt fyrir sér hvaða Lögberg
hann hafi átt við í því kvæði. Ég veit
ekki hvort það er nokkur leið að
vita það. Fleiri kvæði og skrif hans
snerta Þingvelli og þá ber fyrst og
fremst að nefna Fjallið Skjaldbreið-
ur. í kvæðum Jónasar koma fram
náttúrufræðileg atriði og þannig er
í kvæðinu Skjaldbreiður eitt erindi
sem fjallar um gosið:
Belja rauöar blossa móður,
blágrár reykuryfir sveif
unciir hverfur runni, rjóður,
reynistóð í hárri kleif
Síðan segir:
Vötnin óll, er áðurféllu
undan hárri fjallaþröng,
skelfast, dimmri hulin hellu,
hrekjastfram um undirgöng...
Jónas gerir sér grein fyrir þvi að
hraunið hefur runnið yfir árfarveg
þar sem áður rann jökulá frá Lang-
jökli og vatnið rennur ennþá fram í
hrauninu. Þetta er stórkostleg nátt-
úrufræðileg athugun og ég veit ekki
til að nokkur maður hafi sagt þetta
á undan Jónasi. Svo ber að hafa í
huga að Jónas bjó til orðið jarðfræði.
Hann er í raun snillingur á fleiri
sviðum en bara í skáldskapnum.“
Beinasagan og þjóðerniselexír
Líkt og svo margir aðrir Islend-
ingar hefur Sigurður mikið dálæti
á Jónasi Hallgrímssyni. „Ég hef
Jesið hann síðan ég var krakki og
dýrkað hann og var mjög snemma
farinn að safna öllu sem ég náði í
eftir hann,“ segir hann. Þegar Sig-
urður er spurður hvaða kvæði Jón-
asar hann hafi mest dálæti á segir
hann: „Ég hef alltaf verið afskap-
lega hrifinn af Gunnarshólma en
ætli Fjallið Skjaldbreiður sé ekki
mitt uppáhaldskvæði. Ég nefni
einnig Ferðalok. Það er samt erfitt
að nefna eitt uppáhaldskvæði því
skáldskapur Jónasar er svo magnað-
ur og fallegur."
Ásamt Sigurði mun Jón Karl-
Helgason hafa framsögu á Þingvöll-
um. Sigurður segist hlakka til að
heyra erindi Jóns Karls sem fjallar
um beinasögu Jónasar. „Beinasag-
an segir svo mikla sögu um íslend-
inga og er nánast kjarninn í þjóðern-
isstefnu 20. aldar,“ segir Sigurður.
„Ef það væri hægt að búa til þjóðerni-
selexír þá yrði að sjóða hann upp úr
beinum Jónasar.“
Þeim sem áhuga hafa á að fara
í Þingvallaferð Jónasarstefnunnar
skal bent á að Iagt verður af stað
til Þingvalla frá Aðalbyggingu
Háskóla íslands klukkan 13.00 á
laugardag og ráðgert er að koma
til baka um klukkan 18.00. Tekið
er við skráningum á málþinginu
og í tölvupósti helgabi@hi.is. Þing-
vallaferð kostar 1000 krónur.
menningarmolinn
Fæðing
tónsnillings
Á þessum degi árið 1810 fæddist
þýska tónskáldið og píanóleikar-
inn Robert Schumann. Hann telst
í hópi frægustu tónsmiða róman-
tísku stefnunnar á 19. öld. í lifanda
lífi naut hann hins vegar lítils skiln-
ings og frumleikinn í tónlist hans
fór fyrir ofan garð og neðan hjá
flestum.
Eiginkona Schumanns var Clara,
hæfileikaríkur og þekktur píanó-
leikari, sem hann varð ástfanginn
af þegar hún var fimmtán ára og
hann tuttugu og fimm ára. Schu-
mann var viðkvæm sál og ófram-
færinn og þjáðist af þunglyndi. í
febrúarmánuði 1854 reyndi hann að
fyrirfara sér með því að stökka í ána
Rín. Honum var bjargað frá drukkn-
un og að eigin ósk var hann fluttur
á hæli. Þar lést hann tveimur árum
slðar, 46 ára gamall.