blaðið - 06.07.2007, Blaðsíða 4

FRETTIR
FOSTUDAGUR 6. JULI 2007
blaöið
Norrænn biskupafundur á Islandi
Nýtt fangelsi á höfuðborgarsvæðinu í þarfagreiningu
Vatnið meginstef
Fjögurra daga norrænum bisk-
upafundi lauk með kvöldmessu í
Hallgrímskirkju í gærkvöldi. Alls
sóttu 39 biskupar fundinn, en slíkir
fundir eru haldnir þriðja hvert ár.
„Það eru svipuð mál við að glíma
alls staðar, en það er misjafnt hvernig
menn nálgast þau og leysa úr þeim,
eins og gengur. Norðurlandaþjóð-
irnar byggja á mjög sterkum, sam-
eiginlegum arfi og sögu, en samt
er margt ólíkt milli þessara þjóða,“
segir Karl Sigurbjörnsson biskup.
„Við reynum að sýna gestum okkar
það besta sem land okkar og kirkja
hefur upp á að bjóða. Þannig fórum
við á Þingvöll, Gullfoss og Geysi
á miðvikudaginn og enduðum í
Skálholti. Við tengdum þá ferð við
umfjöllun um okkar náttúru og þau
öfl sem þar takast á. Vatnið var meg-
instefið, vatnið sem er uppspretta
lífs og grósku á jörðinni, en er svo
ógnað í okkar samtíð."
atlii@bladid.net
Þarfir ákvaroa útgjöldin
Samkvæmt frumathugun, sem lögð var fram í sept-
ember 2005, er áætlaður kostnaður við nýtt fangelsi á
höfuðborgarsvæðinu 1,3 milljarðar. Ákvarðanir um út-
gjöld ríkissjóðs vegna byggingarinnar hafa ekki verið
teknar.
„Ákvarðanir um útgjöld verða teknar, þegar niður-
staða í þarfagreiningu og hönnun liggur fyrir.“ Þetta er
svar Björns Bjarnasonar dómsmálaráðherra við spurn-
ingunni um hvort búið sé að tryggja nægilegt fjármagn
til að nýtt fangelsi á höfuðborgarsvæðinu geti verið til-
búið eftir 4 ár en rætt hefur verið um að nýtt fangelsi
geti mögulega verið risið þá.
Nefnd um þarfagreiningu vegna nýs fangelsis hefur
starfað í nokkra mánuði og samkvæmt vinnuáætlun
mun hún skila skýrslu í lok ágúst. „Fulltrúar frá Fangels-
ismálastofnun Danmerkur hafa verið okkur til ráðgjafar
en Danir tóku í notkun nýtt fangelsi á Jótlandi í fyrra
Kópavogsfangelsið Að-
staða kvenfanga mun batna
og eru að undirbúa byggingu annars á Falstri,“ greinir
Stefán P. Eggertsson, verkfræðingur og formaður nefnd-
arinnar, frá.
STUTT
• Gistinætur Gistinætur á hót-
elum í maí síðastliðnum voru
116.000 en voru 101.500 i sama
mánuði árið 2006, og fjölgaði
því um rúm fjórtán prósent
milli ára. Gistinóttum fjölgaði
í öllum landshlutum nema á
Austurlandi þar sem fjöldinn
stóð í stað milli ára.
• Hundur Þýskur scháfer-
hundur veittist að lögreglu-
manni þegar par á fimm-
tugsaldri var handtekið
eftir húsleit í ibúð þeirra í
Reykjavík á miðvikudags-
kvöld. Annar lögreglumaður
þurfti að beita varnarúða til
að stöðva árás hundsins.
M
(^PIhGÍIsa
kl 11 -htföuþéögon
C-IOOO
Extra sterkt.
náttúrulegt C-vftamin
m«ö rósaberjum. rútini
og bióf lavónlöum
60 töflur
Sólargeislinn í skammdeginu
-»oAvo
heilsa
-haföu þaö gott
Fæst (heilsubúðum og helstu
matvörumörkuðum landsins
>eifing: Yggdrasill, S 544 4270, Suöurhrauni 12b,6aröabæ
LÍ
NIR SAFAR
Auðvitað best að
taka oftar strætó
Umhverfisráðherra segir eðlilegt að skoða þátt ríkisins í eflingu almenningssamgangna
■ Borgarstjóri bendir fjármálaráðherra á stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar
Eftir Ingibjörgu B. Sveinsdóttur
ingibjorg@bladid.net
Þórunn Sveinbjarnardóttir um-
hverfisráðherra segir það fyllilega
eðlilegt að skoða mögulegan þátt
ríkisins í eflingu almennings-
samgangna á höfuðborgarsvæð-
inu. „Vinna við aðgerðaáætlun
um hvernig við ætlum að draga
úr losun gróðurhúsalofttegunda
er að fara af stað í umhverfisráðu-
neytinu og að sjálfsögðu tekur hún
til almenningssamgangna eins
og annarra samgangna,“ segir
Þórunn.
Hún vill ekki tjá sig um hvort yf-
irlýsing Árna Mathiesen fjármála-
ráðherra um að ekki séu neinar
áætlanir um aðkomu ríkissjóðs
vegna almenningssamgangna
á höfuðborgarsvæðinu, eins og
Samtök sveitarfélaga á höfuðborg-
arsvæðinu hafa óskað eftir, sé
í anda stefnuyfirlýsingar nýju
ríkisstjórnarinnar.
í grein í Morgunblaðinu í gær
benti Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson
borgarstjóri fjármálaráðherra á
stefnuyfirlýsinguna þar sem segir
að stefnt skuli að því að umhverfis-
þættir fái aukið vægi í skattastefn-
unni. Hann bendir jafnframt á
eftirfarandi setningu í stefnuyfir-
lýsingu ríkisstjórnarinnar: „Ríkis-
stjórnin mun beita sér sérstaklega
fyrir úrbótum á samgöngukerfi
höfuðborgarsvæðisins."
—PWlWlg

Þórunn tekur það fram að
fyrir liggi að ríkisstjórnin vilji að
umhverfisþættir fái aukið vægi
í skattastefnunni. „Ég er að sjálf-
sögðu á því að taka þurfi meira til-
lit til umhverfisins í skattastefnu
og að við getum nýtt okkur þær
samgöngur sem menga minna.
Þetta er eitt af þeim atriðum sem
tekin verða til gaumgæfilegrar
skoðunar. Það væri auðvitað best
fyrir umhverfið ef menn fækkuðu
ferðum sínum í eigin bílum og
tækju oftar strætó. Það þarf hins
vegar að skoða þetta í samhengi
við þær aðstæður sem fólk býr
við.“
Samtök sveitarfélaga á höfuð-
borgarsvæðinu leggja til að ríkis-
valdið komi að rekstri tengileiða á
höfuðborgarsvæðinu líkt og þeirra
leiða sem farnar eru á milli sveitar-
félaga á landsbyggðinni. Samtökin
leggja einnig til að virðisauka-
skattur af almennum aðföngum,
kaupum á nýjum vögnum, trygg-
ingargjaldi launa, olíugjöldum og
bifreiðagjöldum falli niður ef um
almenningssamgöngur er að ræða.
Jafnframt er lagt til að ríkisvaldið
setji markmið um að almenn-
ingssamgöngur og leigubílar hafi
forgang í umferð til að flýta fyrir
þessum samgöngumáta.
STAÐREYNDIR
Ríkissjóður kemur ekkert
að almenningssamgöngum
á höfuðborgarsvæðinu, að
sögn borgarstjóra. Megin-
krafa sveitarfélaganna þar
er að jafnræðis gæti gagn-
vart almenningssamgöng-
um hvar sem er á landinu.
Áætlað er að Strætó bs. hafi
greitt að minnsta kosti 300
milljónir króna í skatta til
ríkissjóðs í fyrra. Á sama ári
var tap á rekstrinum um 530
milljónir króna, að því er
borgarstjóri greinir frá.
Vatnsvamarúði fyrir skó og fatnað sagður innihalda hættuleg efni
Umhverfiseitur á gönguskóna?
Umhverfiseitur, sem hefur áhrif
á æxlun, frumustarfsemi og horm-
ónakerfið, hefur fundist í vatns-
verndarefnum í úðabrúsum, sem
sum hver eru til sölu hér á landi.
Rannsókn á vegum sænsku nátt-
úruverndarsamtakanna leiddi í
Ijós að umhverfiseitur með flúor,
sem brotnar ekki niður í náttúr-
unni, reyndist vera í 11 af 13 teg-
undum sem kannaðar voru. Að
minnsta kosti tvær tegundanna
með umhverfiseitrinu í eru seldar
hér á Iandi.
Formaður sænsku samtakanna,
Mikael Karlsson, líkir þessu um-
hverfiseitri við efnin PCB og DDT
sem hafa verið bönnuð.
Tvær tegundanna af vatnsvörn
með umhverfiseitri sem seldar
eru hér á landi eru Collonil Classic
Waterstop og Ecco Universal Wat-
erproof Spray og fást þær t.d. hjá
Skóverslun Steinars Waage. „Við
höfum ekki heyrt af þessu. Við
þurfum að skoða málið. Auðvitað
viljum við ekki selja hættuleg
efni,“ segir Arnar Kristjánsson
verslunarstjóri.
Á heimasíðu sænsku náttúru-
verndarsamtakanna segir að um-
hverfiseitrið sem reyndist vera
í vatnsvörninni hafi fundist í
ísbjörnum, selum og nýfæddum
börnum. Komið hefur í ljós að
lítið magn af þessu umhverfiseitri
hefur áhrif á æxlun, frumustarf-
semi og hormónakerfið. Magnið
sem fundist hefur í villtum dýrum
er næstum jafnmikið ogþað magn
sem haft hefur skaðleg áhrif í til-
raunum á rannsóknarstofum.
Haft er eftir formanni samtak
anna á heimasíðu þeirra að neyt
endur úði umhverfiseitrinu beint
út i loftið þegar þeir vatnsverja
fatnað sinn. Það sé hluti af skýr
ingunni á því hvers vegna eitrið
er í náttúrunni. Þetta sé hættulegt
fyrir heilsuna og náttúruna og
ekki ásættanlegt.
Rannsókn sem gerð var á vegum
samtakanna í fyrra leiddi í Ijós að
margar tegundir útifatnaðar fyrir
börn innihéldu mikið magn af um
hverfiseitri með flúor.
Náttúruverndarsamtökingreina
frá því að á úðabrúsunum séu
engar upplýsingar um umhverfis
eitrið sem í þeim er.
Vatnsvöm í úðabrúsa Þessar
tegundir eru sagðar innihalda
— umhverfiseitur,-