blaðið - 31.07.2007, Blaðsíða 16

ÞRIÐJUDAGUR 31. JULI 2007
blaóiö
KOLLAOG KÚ LTÚ Rl N N
kolbrun@bladid.net

Vinátta sem tekur enda var
aldrei raunveruleg.
Heilagur Jerome
Kjell í
Hafnarborg
Sýningu norska listmálararans
oggrafíklistamannsins Kjell
Nupen í Hafnarborg lýkur
næstkomandi sunnudag, 5.
ágúst. Sýningin er samstarfs-
verkefni fjögurra safna, en þau
eru, auk Hafnarborgar, sem er
fyrsti sýningarstaðurinn, tvö
listasöfn í Danmörku, Museum
for Religios Kunst á Jótlandi og
Kastrupgárdsamlingen í Kaup-
mannahöfn, og Haugar Vestfold
Kunstmuseum í Noregi.
Kjell Nupen er fæddur í Kristi-
ansand og ákvað ungur að gerast
listamaður. Hann nam við Lista-
háskólann í Ósló og Staatliche
Kunstakademie í Diisseldorf
og vakti strax athygli fy rir verk
sín, bæði sem listmálari og
grafíklistamaður og hefur hann
síðan verið áberandi í norskri
samtímalist og hefur sýnt verk
sín víða um heim.
Hildur Hákonardóttir, höf-
undur Ætigarðsins, mun
stýra þriðjudagsgöngu í
Viðey í kvöld, 31. júlí. Hildur
mun beina sjónum sínum að
ræktun og nytjajurtum í Viðey.
Viðey var öldum saman í hópi
bestu bújarða á landinu enda
er eyjan sérlega gróðursæl.
f fjörunni er fjöldi jurta sem
eru til ýmissa hluta nytsam-
legar og víða um eyjuna sjást
ummerki um ræktun og
skemmst er að minnast þess
að Skúli Magnússon landfóg-
eti gerði margvíslegar ræktun-
artilraunir í eyjunni.
Gangan hefst með siglingu frá
Sundahöfn klukkan 19:1; og
tekur um tvær klukkustundir.
AFMÆLI í DAG
Primo Levi rithöfundur, 1919
Milton Friedman
hagfræðingur, 1912
Ingmar Bergman er látmn
Leikstjóri leikaranna
Leikstjórinn Ingmar Berg-
man er látinn. Hrafn Gunn-
laugsson segir að enginn
kvikmyndaleikstjóri
komist hjá því að verða
fyrir áhrifum frá sænska
meistaranum, meðvitað
eða ómeðvitað.
Eftir Kolbrúnu Bergþórsdóttur
kolbrun@bladid.net
„Hann er einn af merkustu kvik-
myndaleikstjórum sem uppi hafa
verið. Ég held að enginn kvikmynda-
leikstjóri komist hjá að verða fyrir
áhrifum af honum, hvort sem það
er meðvitað eða ómeðvitað. „Hann
hóf kvikmyndina til virðingar sem
listform og að því leyti er hann ein-
stakur," segir Hrafn Gunnlaugsson
um sænska kvikmyndaleikstjórann
Ingmar Bergman sem er látinn 89
ára að aldri. „Hann var leikstjóri
leikaranna, bjó til flókna karaktera,
braut upp klisjur sem höfðu verið
ríkjandi í kvikmyndunum og fór inn
á svæði sem höfðu verið bannheilög,
sérstaklega í samskiptum kynjanna.
f verkum sínum kafaði hann djúpt
inn í mannssálina. Hann var sífellt
að endurnýja sig, var óhræddur við
að fara nýjar leiðir og það er húmor
í myndum hans um leið og þar ríkir
mikil alvara. Myndir hans eru oft
gríðarlega dramatískar en hann
þarf lítið til að búa til drama. Þögn
er oft áberandi í myndum hans en
hann hleður einmitt mikilli spennu
í þögnina."
Kvenfólk og skriftir
Ingmar Bergman kom hingað
til lands á Listahátíð 1986 og þá
kynntust þeir Hrafn en Bergman
hafði mikið dálæti á mynd hans
Hrafninn flýgur. Hrafn heimsótti
Bergman síðan á eyju hans Fárö.
„Það fór vel á með okkur. Hann var
mjög hlýr og skemmtilegur og hafði
gaman af að segja skondnar sögur,“
segir Hrafn. „Hann hafði mikinn
áhuga á fslendingasögunum og
sagðist hafa velt því fyrir sér að gera
kvikmynd byggða á þeim verkum
en ekkert varð af því. Ég man að
hann sagði líka, með sínum sér-
kennilega húmor: „Ég var farinn að
halda að þegar maður væri farinn
að missa áhugann á kvenfólkinu
Ingmar Bergman Þessi mikli snillingur lést
í hárri elli á heimili sínu á eyjunni Fárö.
þá yrði maður áhugasamari við að
skrifa. En þetta fer alveg saman. Ef
maður hefur ekki áhuga á kvenfólki
þá hefur maður ekki heldur áhuga
á að skrifa.“
Aldrei orðið jafn hræddur í bíó
Að margra dómi er Det sjunde
inseglet meistaraverk Bergmans
en þar er að finna eitt af frægari
atriðum kvikmyndasögunnar
þegar Dauðinn teflir skák við eina
persónu myndarinnar. Bergman
sagðist sjálfur hafa mest dálæti á
myndum sínum Nattvardsgásterna,
Viskningar och rop og Persona en
árið 2004 sagðist hann ekki lengur
geta horft á myndir sínar því þær
gerðu hann niðurdreginn.
Hrafn nefnir Ansiktet sem eftir-
lætis Bergmanmynd sína. „Ég hef
aldrei orðið jafn hræddur í bíó og
þegar ég sá þá mynd í fyrsta sinn
með móður minni, þá kornungur.
INGMAR BERGMAN
►
Bergman leikstýrði rúmlega
50 kvikmyndum og dró sig í
hlé frá kvikmyndagerð árið
2003.
► Þrjár myndir hans hlutu
Óskarsverðlaun sem besta
erlenda mynd ársins: Jung-
frukallan, Sásom í en spegel
og Fanny och Alexander.
►
Hann kvæntist fimm sinnum
og eignaðist níu börn.
Ég horfði á myndina fyrir örfáum
vikum og þá varð mér einmitt
hugsað til Bergmans. Þetta er frá-
bær mynd sem situr enn í vitund
minni en þar sem hann er að vinna
með ljós og skugga eins og hann var
sérfræðingur í. Hann var einfald-
lega mikill snillingur."
Hrafn Gunnlaugsson „Hann var leik-
stjóri leikaranna, bjó til flókna karaktera,
braut upp klisjur sem höfðu verið ríkjandi
í kvikmyndunum og fór inn á svæði sem
höfðu verið bannheilög," segir hann um
Ingmar Bergman.

ÍÞRÓTTIR
Auglýsingasíminn er
MENNINGARMOLINN
Skugginn
Á þessum degi árið 1930 hófust
útvarpssendingar í Bandaríkjunum
á þættinum The Shadow (Skugg-
anum). Þegar vinsældir þáttarins
voru sem mestar var hlustendahóp-
urinn 15 milljónir. Þátturinn lifði
góðu lífi í tuttugu og fimm ár. Að-
alpersónan var Skugginn, ofurhetja
sem barðist við glæpagengi. Nokkrir
leikarar skiptust á að fara með hlut-
verk hans en Orson Welles lék hann
á árunum 1937-1938 og fékk að
launum 185 dollara á viku. Á þeim
tíma var þátturinn vinsælasti út-
varpsþáttur í Bandaríkjunum. Upp-
hafsorð hvers þáttar voru: Hver veit
hversu mikil illska leynist í hjörtum
mannanna? Það veit Skugginn ...
Síðasti Skuggaþátturinn var
sendur út 26. desember 1954.
WILL BROADCAST
(COURTCSY BLUECOAL Jnd BLUE COAL DEALERSI