blaðið - 04.08.2007, Blaðsíða 14

14
LAUGARDAGUR 4.ÁGÚST2007
blaðið

blaöi
Útgáfufélag:
Ritstjóri:
Fréttastjórar:
Ritstjórnarfulltrúi:
Árvakur hf.
Ólafur Þ. Stephensen
Gunnhildur Arna Gunnarsdóttir
Þröstur Emilsson
Elín Albertsdóttir
Vetni, orkuöryggi
og forgangsröðun
Áhugi Evrópusambandsins á vetnisinnflutningi frá Islandi, sem Blaðið
sagði frá fyrr í vikunni, er vel skiljanlegur. Evrópusambandsríkin flytja nú
þegar inn helming þeirrar orku, sem þau nota. Á næstu áratugum mun ESB
verða enn háðara innfluttum orkugjöfum. Þvf er spáð að eftir rúmlega 20 ár
verði þetta hlutfall um 70%.
ESB á í dag kost á innflutningi olíu og gass bæði frá Mið-Austurlöndum og
Rússlandi en pólitfskt ástand á báðum stöðum er viðkvæmt. Það eru eðlileg
viðbrögð af hálfu ESB að kortleggja hvaða aðra kosti sambandið á f orkuinn-
flutningi. Því tengist auðvitað líka áherzla sambandsins á að draga úr notkun
jarðefnaeldsneytis og útblæstri gróðurhúsalofttegunda. Á þessu máli eru
ýmsar forvitnilegar hliðar, sem snúa að íslendingum.
í fyrsta lagi þarf auðvitað að vega saman þá hagsmuni, sem kunna að liggja
í útflutningi vetnis - eða þá raforku um sæstreng - og þann umhverfiskostnað,
sem kann að hljótast af orkuöfluninni, jafnvel þótt ekki verði ráðizt í stórar
vatnsaflsvirkjanir heldur nýttir möguleikar djúpborana, eins og Össur Skarp-
héðinsson iðnaðarráðherra telur mögulegt.
í öðru lagi þarf að forgangsraða því hvernig orkukostir verða nýttir. Virkja
þarf sem samsvarar Kárahnjúkavirkjun eingöngu til að fullnægja þörf fyrir
vetni innanlands, gangi markmið stjórnvalda um vetnissamfélag á íslandi
fyrir árið 2050 eftir. Væntanlega vilja menn að það gangi fyrir að svara inn-
lendri eftirspurn. Ef vetni verður orkugjafi bíla og skipa mun ísland þá að
stórum hluta geta fullnægt eigin orkuþörf og orkuöryggi eykst fyrir vikið.
Svo þarf auðvitað að svara þeirri spurningu hvort menn vilja fremur virkja í
þágu vetnisvæðingar eða t.d. stóriðju. En að útiloka útflutning orku er skamm-
sýnt sjónarmið, þótt það komi ekki á óvart að Steingrímur J. Sigfússon for-
maður VG hallist að því í samtali við Blaðið í gær.
I þriðja lagi þarf að kortleggja hversu mikil orka er yfirleitt til í landinu til að
fullnægja innanlands- og útflutningsþörf. Það er rétt, sem Þórunn Sveinbjarn-
ardóttir umhverfisráðherra segir í Blaðinu í gær, að forsenda þess að hægt sé
að skoða möguleika á stórfelldri vetnisframleiðslu hér, er að rammaáætlun
um náttúruvernd og orkunýtingu sé lokið.
í fjórða lagi þarf að hafa í huga að ávinningur af útflutningi orku er ekki ein-
göngu efnahagslegur. Hann getur líka verið pólitískur. Orkuútflutningsríki
öðlast meiri pólitíska vigt á alþjóðlegum vettvangi, jafnvel þótt þau beiti ekki
,orkuvopninu“ jafngróflega og t.d. Rússar gera. Norsk stjórnvöld tala t.d. ekki
hátt um það, en auðvitað nota þau olíu- og gasútflutning öðrum þræði til að
ná pólitískum markmiðum. Orkuútflutningur Islands til ESB myndi skapa
þvi sterkari stöðu gagnvart sambandinu.
Allt er þetta umræðunnar virði.
Ólafur Þ. Stephensen
Jj jA.KIULEIÐARAWNAWWW.MBL.IS/PQDCAST ~
Auglýsingastjóri: Steinn Kári Ragnarsson Ritstjórn & auglýsingar. Hádegismóum 2,110 Reykjavík
AÖalsími: 510 3700 Símbréf á fréttadeild: 510 3701 Símbréf á auglýsingadeild: 510 3711
Netföng: bladid@bladid.net, frettir@bladid.net, auglysingar@bladid.net
Prentun: Prentsmiðja Morgunblaðsins
velkocniM í söeuseiRiö!
m ÉAia.
} . i - £3
i a <fT

'V i m ,%\Wm '
viö Tökuœ veL Á a)ón ciGsmm!
Njáluerindi 4. á^úst
Veéna óviðráðanle^ra aðstæðna
forfaliast Steingrímur.
Katrín Jakopsdóttir fjallar um póiitík
o^feminisma.
UPPLrSINGAR
iNfOHt/ATioN SOGUSETRIÐ
Nú cr fyrir (crddmcnn
til húsð f So^uscfrínu við I llíðdrvcg! Opið vlrka daga 9-18 og um helgar 1C
Tekjuleysisblaðið
Hún er alltaf jafn undarleg þessi ár-
vissa umræða hvort opinbera megi
opinber gjöld manna. Um hvað ættu
fjölmiðlar og fólk eiginlega að fjalla
í vikunni fyrir verslunarmannahelg-
ina ef ekki væru skattgreiðslur hinna
og þessara. Það er eftirtektarverð
þrautseigja að segja daglegar fréttir
í litlu samfélagi eins og okkar þar
sem yfirleitt gerist ekki neitt. En það
er beinlínis aðdáunarvert að það
skuli takast yfir sumarmánuðina
og kallar á ótrúlegt hugmyndaflug.
Þetta sést ágætlega á því að frétta-
stofa sjónvarps er farin að fylla upp
í fréttatímana með því að endursýna
gamlar gúrkufréttir og auglýsa sér-
staklega eftir góðum fréttum, en það
hafa nú hingað til ekki þótt fréttir.
Framlagning skattskrárinnar hinn 1.
ágúst ár hvert er þess vegna sjálfsögð
viðurkenning til blaðamanna fyrir
að hafa þraukað júlímánuð allan án
frétta.
Það hefur ekki truflað mig hætishót
þótt tímarit birti árlega tekjur mínar
og get ekki ímyndað mér að hinum
þúsundunum sem þannig er farið um
sé brugðið heldur. Þ.e.a.s. þeim sem
hafa tekjur og borga skatta en umfjöll-
unin er þó allt of mikil um þann hóp.
Vandamál okkar er ekki tekjuhátt fólk
sem greiðir háa skatta. Því síður fólk
sem greiðir mjög háa skatta. Það ætti
þvert á móti að fá fálkaorðuna „fyrir
störf að skattgreiðslum“ enda fram-
lag þeirra merkilegra en margra sem
fuglinn hefur verið hengdur á. Vand-
inn er vesalingarnir sem greiða ekki
skatta eða fáránlega litla miðað við
umsvif og eignir. Sá hópur sem auðg-
ast hefur mikið í því sterka og gjöfula
samfélagi sem Island er en leitar allra
leiða til að forðast að skila nokkru til
baka. Jafnvel þó að hér sé gríðarlega
,sanngjarn“ skattur á eignir og háar
tekjur. Framlagning skattskrárinnar
er auðvitað ákveðið aðhald í þessu
efni og hvatning til að telja fram. En
fjölmiðlar mættu vera miklu aðgangs-
harðari í umfjöllun um þá sem lítið
borga af alkunnum auðæfum, taka
viðtöl við þetta fólk um erfiðleika
þess, birta myndir og kannski fremur
gefa út blöð um þá sem svíkjast um að
borga fremur en hina.
Einfalda takk
En hér stendur líka upp á stjórn-
armeirihlutann að taka til hendinni
Helgi Hjörvar
með lögmætum hætti með því að
nýta smugur og ágalla á skattkerf-
inu sem þarf að loka og fyrirbyggja.
Það þarf auðvitað bráðnauðsynlega
að einfalda skattkerfið til að fækka
undankomuleiðum, auka samræmi
og sanngirni og bæta skattskil. Enda
er óþolandi fyrir þá sem greiða vel og
samviskusamlega til samneyslunnar
að hægt sé að nota smugur í kerfinu
til að komast undan þvi.
Ekki er síður mikilvægt að herða
skatteftirlit, því ætla má að á fjórða
tug milljarða sé svikinn undan
skatti. Skattsvik eru auðvitað algjör-
lega óþolandi og réttlætismál gagn-
vart þeim sem greiða skatta að hart
sé gengið fram í að uppræta þau. En
það er líka skynsamlegt fyrir ríkið
því reynslan sýnir að hver króna sem
varið er í skatteftirlit skilar að jafn-
aði tíu krónum í ríkiskassann.
Breytingar nauðsynlegar
En einföldun og eftirlit er ekki nóg,
því eins og umræðan sýnir þarf að
endurskoða ýmsa þætti skattheimt-
unnar s.s. skiptingu milli ríkis og
sveitarfélaga. Auðvelt er að skilja
kröfur sveitarfélaga um hlutdeild í
fjármagnstekjuskatti eftir að launa-
tekjur fjölda sjálfstæðra atvinnu-
rekenda eru nú kallaðar fjármagns-
tekjur til að lækka skattgreiðslur og
komast hjá greiðslum í sveitarsjóð.
Þau hljóta líka að velta fyrir sér hlut-
deild í tekjuskatti fyrirtækja, enda
einkennilegt fyrirkomulag að sveit-
arfélög hafi Utinn beinan hag af at-
vinnufyrirtækjum og þéni best á því
að vera svefnbæir.
En miklu brýnni eru þó þær úr-
bætur sem snúa að fólki. Þannig
liggur fyrir að stuðningur okkar við
efnalitlar barnafjölskyldur er allt of
lítill enda hér miklu fleiri barnafjöl-
skyldur undir fátæktarmörkum en
við viljum við una. Þá er það ofur-
skattakerfi sem örorku og ellilífeyris-
hafar búa við þannig að óhjákvæmi-
legt er annað en að gera uppskurð á
því. Að lífeyrishafar greiði í skatta og
tekjutengingar langt yfir helming af
hluta tekna sinna er úr öllu samhengi
við skattbyrði annarra þjóðfélags-
hópa og getur ekki gengið öllu lengur.
Enda er það skrýtin hagfræði og verri
siðfræði að þeir sem minnstar tekjur
hafa greiði hlutfallslega meira en þeir
sem mest hafa.
Höfundur er alþingismaður
KLIPPT OG SKORIÐ
Ingunn Wernersdóttir, fjár-
festir og skattadrottning
landsins, er í viðtali við Við-
skiptablaðið þar sem kemur fram
að hún er mikil áhugamanneskja
um listir. Ingunn keypti nýlega
hið fallega hús
Esjuberg sem
hýsti Borgarbóka-
safn Reykjavíkur.
Marga hefur
eflaust dreymt
um að eiga það
hús og búa í því en Ingunn ætlar
hins vegar að opna það almenn-
ingi. „Mig langar að gera það
eins upprunalegt og mögulegt
er, þannig að það nái aftur fyrri
reisn,“ segir hún í viðtalinu og er
víst að margir eru glaðir með þá
ákvörðun.
argir urðu
undrandi
á því að
lesa það í tekju-
blaði Mannlífs
að skattakóngur-
inn Hreiðar Már
Sigurðsson væri
með 954.908 krónur í mánaðar-
laun meðan tekjublað Frjálsrar
verslunar sagði hann með rúmar
64 milljónir. Þarna er töluverður
munur á. Mannlíf hefur nú af-
sakað sig á heimasíðu sinni með
því að segja að Skattstjórinn í
Reykjavík hafi gefið upp ranga
útsvarstölu á skattakónginn í
álagningarskrám sem lagðar
voru fram á skrifstofu embætt-
isins í Reykjavík á þriðjudag.
„Samkvæmt skránni greiddi
Hreiðar Már rúmar 1,4 millj-
ónir í útsvar þegar hið rétta er
að útsvarsgreiðsla hans nemur
rúmum milljarði,“ segir Mann-
líf. Gárungarnir eru nú frekar á
því að útsendarar Mannlifs hafi
ekki glöggvað sig á núllunum og
lesið vitlaust í tölurnar! Ekkert
sérstaklega skemmtilegt með
tilliti til þess að þetta er fyrsta
tekjublaðið sem Mannlíf gefur út.
elin@bladid.net