blaðið - 28.08.2007, Blaðsíða 7

blaöiö
ÞRIÐJUDAGUR 28. ÁGÚST 2007
MATUR
23
Sannleikurinn
um mat
Alls kyns mýtur eru jafnan
mjög langlífar og virðast eiga
sér sjálfstæða tilvist, löngu eftir
að sannleikurinn er kominn
fram. Mýtur geta haft töluverð
áhrif á einstaklinga og því best
að hafa staðreyndirnar á hreinu.
Það er jafn mikið koffín í
bolla af tei og í bolla af kaffi
Yfirleitt er það ekki svo. Það er
um það bil 40-60 mg af koffíni
í bolla af tei en allt frá 65-115 mg
af koffíni í bolla af kaffi. Auk
þess eru 20 mg af koffíni í kók-
dós og litlu súkkulaðistykki.
Þú fitnar af því að borða á
næturnar
Líkami okkar meltir ekki mat
sem er borðaður eftir miðnætti
öðruvísi en á öðrum tímum.
Það er heildarfjöldi kaloría
sem er borðaður á sólarhring
sem ákvarðar þyngd en ekki
hvenær er borðað. Hins vegar er
skynsamlegt að borða jafnt og
þétt á daginn til að hafa stjórn
á hungrinu.
Líkaminn þráir þann mat
sem hann þarf á að halda
Þetta er ekki satt. Líkaminn
þarfnast ekki súkkulaðis en
samt sem áður þráum við það.
Þrá er alltaf byggð á tilfinn-
ingum og sálarástandi.
Ekki borða kolvetni eftir
fimm á daginn
Það er engin líffræðileg ástæða
fyrir þessu. Með því að neita
sér um kolvetni að kvöldi til
eru matvæli á borð við flögur,
kex, búðing og súkkulaði ekki
leyfileg en margir vilja narta í
þannig matvæli á kvöldin. Ef
þetta er leið til að stjórna þyngd-
inni þá er það gott og blessað,
en það er engin önnur ástæða
til að borða ekki kolvetni á
kvöldin.
Þú þarft ekki að innbyrða
fleiri kaloríur ef þú ert
þunguð
Þetta er rétt og á við fyrstu
sex mánuði meðgöngunnar.
Síðustu þrjá mánuðina þarf
kona að innbyrða 200 kaloríur
aukalega á dag en það er á við
þykka brauðsneið og banana
eða jógúrt og epli.
Rauðvín er gott fyrir hjartað
Raunar virðast allir áfengir
drykkir í hófi hafa jákvæð áhrif
á kólesterólið. Sé hins vegar
drukkið of mikið hefur það
einmitt öfug áhrif.
Við þurfum að borða meira á
veturna
Áður en algengt var að híbýli
væru hituð á veturna þurftu
einstaklingar fleiri kaloríur til
að lifa af veturinn. Þetta er ekki
nauðsynlegt lengur en margir
finna samt fyrir löngun til að
borða meira og þyngri mat á
þessum árstíma.
Samstarf nágrannaþjóða
Norrænn matur er
bragðgóöur og hollur
Aukin eftirspurn er eftir
matvælum sem búa yfir
sérstökum hreinleika og
eiginleikum sem taldir
eru bæta heilsu fólks.
Norðurlönd hafa sterka
stöðu hvað þetta varðar
í alþjóðlegu samhengi
því helstu einkenni nor-
rænnar matarhefðar eru
hreinleiki, bragðgæði og
hollusta.
Samstarfsáætlun Norrænu ráð-
herranefndarinnar, sem nefnist
„Nýr norrænn matur og matargerð-
arlist", er ætlað að skýra möguleika
til verðmætasköpunar í matvæla-
framleiðslu og matarmenningu
Norðurlanda. Einnig er markmiðið
að efla samstarf landanna á sviði
matvælaframleiðslu og tengja hana
verkefnum á sviði ferðaþjónustu,
heilbrigðisþjónustu.byggðaþróunar
og viðskipta.
„Samstarfsáætlun um „nýjan nor-
rænan mat og matargerðarlist" á
rætur að rekja til þess að innan
Evrópu er sívaxandi áhersla á stað-
bundin sérkenni matvæla og því
fólki fjölgar sem hefur áhuga á að
kynnast og upplifa mat sem tengist
tilteknum svæðum. Þótt Norður-
lönd hafi á ýmsan hátt ólíkar for-
sendur til matvælaframleiðslu hafa
matreiðslumenn á Norðurlöndum
í vaxandi mæli dregið fram atriði
sem einkenna löndin sem heild.
Helstu einkenni norrænna hráefna
eru talin vera hreinleiki, bragðgæði
og hollusta,” segir Emilía Martins-
dóttir hjá Matvælarannsóknum
íslands en hún á sæti í sérstökum
stýrihópi sem er ætlað að vinna að
áætluninni.
Sendiherrar miðla þekkingu
Auk Emilíu á Laufey Haralds-
dóttir frá ferðamáladeild Hólaskóla,
Háskólans á Hólum, einnig sæti í
NORRÆNN MATUR
Aukin eftirspurn er eftir
matvælum sem búa yfir
sérstökum hreinleika og
eiginleikum sem taldir eru
bæta heilsu fólks. Norður-
lönd hafa sérstöðu í þess-
um efnum.
Sívaxandi áhersla er á stað-
bundin sérkenni matvæla i
Evrópu.
Fólki fjölgar sem hefur
áhuga á að kynnast og upp-
lifa mat sem tengist tiltekn-
um svæðum.
► Helstu einkenni norrænna
hráefna eru talin vera hrein-
leiki, bragðgæði og hollusta.
stýrihópnum. í hverju landi hafa
einnig verið tilnefndir „sendiherrar“
sem hafa það verkefni að miðla þekk-
ingu og vekja athygli á norrænni
matargerð. Sendiherrarnir vinna að
kynningum á norrænni matargerð
og menningu. íslensku sendiherr-
arnir eru Sigurður Hall og Baldvin
Jónsson.
„Meðal verkefna stýrihópsins er
að skilgreina merkingu hugtaks-
ins „Nýr norrænn matur og matar-
gerðarlist“. Taka þarf tillit til ólíkra
matvælahefða innan Norðurland-
anna og skapa jákvæðara viðhorf
meðal Norðurlandabúa til eigin
matarmenningar. Hvatt verður til
nýsköpunar í norrænni matvæla-
framleiðslu og stutt við staðbundna
hráefnanotkun og matvælafram-
leiðslu,“ segir Emilía.
Auglýst eftir styrkjum
Þá hefur Norræna ráðherra-
nefndin auglýst eftir umsóknum
um styrki til verkefna fyrir árið
2007. „Verkefnin eru á sviði nor-
rænnar matvælaframleiðslu og
matargerðar með áherslu á sýni-
leika og samvinnu í formi tengsla-
neta. 1 þessum fyrstu verkefnum
er staðbundin framleiðsla og dreif-
ing ásamt veitingum, og norræn
hönnun tengd mat og matargerð,
sett á oddinn,“ segir Emilía.
Norrænu matvælaráðherrarnir
ásamt landbúnaðar- og sjávarút-
vegsráðherrunum hafa jafnframt
ákveðið að veita sérstök heiðursverð-
laun, alls rúmlega 1 milljón íslenskra
króna. Verðlaunin má veita einstak-
lingi eða samtökum sem unnið hafa
einstakt starf til að kynna og þróa
norræna matargerð og matarmenn-
ingu. Verðlaunin verða veitt í fyrsta
sinn árið 2007 og mun Norræna ráð-
herranefndin standa fyrir samkom-
unni „Ný norræn matargerð“ af því
tilefni.
IAGKAUP
stundin
bragðið
stemningin