blaðið - 14.09.2007, Blaðsíða 18

26
FÖSTUDAGUR 14. SEPTEMBER 2007
blaðió
KOLLAOGKÚLTÚRINN
kolbrun@bladid.net
Ég skil ekki af hverju fólk
hræðist nýjar hugmyndir.
Ég hræðist þær gömlu.
John Cage
Glæsileg
myndaorðabók
Stóra myndaorða-
bókin er komin
út hjá Máli og
menningu.
Bókin er sú
fyrsta sinnar teg-
undar á íslensku.
Hún geymir myndir af öllu
milli himins og jarðar, allt frá
smæstu líffærum augans til ein-
stakra hluta þotuhreyfils, frá
mismunandi kryddtegundum
til skíðastökkpalla. Hverri
mynd fylgir íslenskt orð yfir
viðkomandi fyrirbæri og hluta
þess og einnig heiti þeirra á
fjórum öðrum tungumálum:
ensku, þýsku, frönsku og
spænsku.
Stóra myndaorðabókin geymir
svar við nánast hverju sem er.
Hvað kallast farsími á þýsku?
Eða skjárinn á farsímanum,
handfrjálsi búnaðurinn og loft-
netið? Hvernig lítur ætiþistill
út?
Fyrirlestur
um Maó
í tengslum við
Bókmenntahá-
tíð í Reykja-
vík heldur
Jung Chang
fyrirlesturinn
„Hvernig ég öðl-
aðist skilning
á Maó” í sal í
í Háskólabíói
kl. 15.15 i dag, föstudaginn
14. september. Fyrirlesturinn
er haldinn í samvinnu við
Stofnun Vigdísar Finnboga-
dóttur. Ennfremur verða þau
Jon Halliday í hádegisspjalli í
Norræna húsinu sama dag kl.
12.30.
Jung Chang og Jon Halliday
árita bók sína um Maó eftir
fyrirlesturinn í Háskólabíói og
í Bókaverslun Máls og menn-
ingar, Laugavegi 18, kl. 11:00
laugardaginn 15. september. í
tilefni af komu höfundanna til
landsins fæst bókin á sérstöku
tilboðsverði.
AFMÆLI í DAG
Ivan Pavlov
lífeðlisfræðingur, 1849
Alexandervon Humboldt
landkönnuður, 1769
Margaret Sanger
baráttukona, 1879
JUNG CHANG
|ON HALLIDAY
£1
MAÓ
Daniel Kehlmann er meðal gesta á Bókmenntahátíð
Hló við skriftirnar
Daniel Kehlmann er höf-
undur skáldsögunnar
Mæling heimsins, sem
komin er út í íslenskri þýð-
ingu. Bókin hefur vakið
athygli og umtal víða um
heim.
Eftir Kolbrúnu Bergþórsdóttur
kolbrun@bladid.net
Þýski rithöfundurinn Daniel Ke-
hlmann er einn gesta Bókmenntahá-
tíðar. Bók hans, Mæling heimsins,
sem nú er komin út í íslenskri þýð-
ingu, hefur vakið áhuga og umtal
víða um heim og var næstmest selda
skáldsaga heimsins árið 2006. Skáld-
sagan fjallar um tvo þekkta þýska
vísindamenn á 19. öld, Carl Friedrich
Gauss stærðfræðing og Alexander
von Humboldt landkönnuð.
„Hugmyndin að bókinni spratt
vegna vísindaáhuga míns,“ segir Ke-
hlmann. „Ég eyddi tíma í Mexíkó
árið 2000 og fékk vitanlega áhuga
á landinu en líka á Humboldt sem
hafði þar viðkomu. Ég fór að kynna
mér líf og starf Humboldts og áttaði
mig snemma á þvi að þrátt fyrir það
hversu víðföruÚ hann var þá skildi
hann lítið í menningu þeirra landa
sem hann heimsótti. Þarna sá ég
möguleika til að skapa fyndna skáld-
sögu. Svo komst ég að því að Gauss
gisti á heimili Humboldts árið 1828
og þá varð til hugmyndin að bók um
tvo menn og líf þeirra: Einn ferðast
um allt, annar fer ekkert. Sá sem fer
ekkert hefur frjálsan huga en sá sem
ferðast um allt burðast með menn-
ingu lands síns í farteskinu. Báðir
eru reknir áfram af áhuga á að skilja
heiminn."
Vildi skrifa gáskafulla skáldsögu
Vhr mikil heimildaöflun sem fylgdi
vinnslu bókarinnar?
„Ég vann ýmsa heimildavinnu sem
fólst að stærstum hluta í þvi að lesa
mér til um þennan tíma og ég las
mikið. Ég vildi ekki skrifa 800 blað-
síðna skáldsögu sem byggði á gríðar-
lega umfangsmikilli heimildavinnu.
Frá byrjun vildi ég skrifa gáskafulla
og leikandi létta skáldsögu.“
Það er mjög gaman að lesa bókina
og við lesturinn finnst manni eins og
þér hafi þótt skemmtilegt að skrifa
hana.
„Það var erfitt að skrifa hana og
suma kafla hennar skrifaði ég í
Daniel Kehlmann „Já, mér fannst gaman
að skrifa þessa bók. í fyrsta sinn á ævinni hló
ég upphátt meðan ég var að skrifa."
níu mismunandi útgáfum. En ég
skemmti mér við skriftirnar og
það auðveldaði vinnuna. Stundum
spurði ég sjálfan mig: „Er ég að
ganga of langt? Ef mér finnst svona
gaman að skrifa þessa bók, er ég þá
kannski bara að skrifa hana sjálfum
mér til skemmtunar?" En svo hugs-
aði ég með mér að fyrst ég væri að
skemmta mér svona vel þá gæti það
bent til þess að einhverjum öðrum
þætti gaman að lesa verkið. Já, mér
fannst gaman að skrifa þessa bók. í
fyrsta sinn á ævinni hló ég upphátt
meðan ég var að skrifa."
Sumir segja að bókin sé meist-
araverk og að þú sért snillingur. Þú
ert bara rúmlega þrítugur, skapar
það ekki mikla pressu að fá slíkar
umsagnir?
„Velgengni bókar skapar óhjá-
kvæmilega pressu en um leið skapar
velgengin mikilvægt fjárhagslegt
sjálfstæði. Pressan er mikil en frelsið
verður meira. Ég er mjög ánægður
með velgengni bókarinnar, en ég
verð að takast á við pressuna og
skriftirnar verða erfiðari ef maður
veit að fólk er að bíða eftir því hvað
maður geri í næstu bók.“
Um hvaðfjallar nœsta bók?
„Ég er að skrifa bók en tala ekki
um hana vegna þess að ég er hjátrúar-
fullur. Ef maður segir frá næstu bók
of snemma þá gengur hún ekki upp.“
Aðdáandi Coetzee
Skipta bókmenntahátíðir höfunda
máli, eins og sú sem núna er haldin
í Reykjavík?
„Já, bókmenntahátíðir eru svo
skemmtilegar að maður verður
að gæta sín á þvi að sækja ekki of
margar þeirra því maður verður að
vinna. Maður kynnist löndum og
menningu sem maður þekkti ekld
áður og hittir fólk sem sýnir manni
nýja hluti. Mér finnst mjög gaman
að vera á þessari hátíð.“
Mér er sagt að þú hafir orðið áber-
andi snortinn afþví að hitta J.M. Co-
etzee á þessari hátíð.
„Ég er mikill aðdáandi Coetzee.
Hann hefur haft mikil áhrif á mig
MÆLING HEIMSINS
Höfundurinn, Daniel
Kehlmann, er fæddur i
Múnchen árið 1975 og býr í
Vínarborg. Hann hefur hlot-
ið margvísleg verðlaun og
viðurkenningar fyrir skáld-
sögur sínar.
Mæling heimsins hefur ver-
ið seld til 37 landa og setið
á toppi þýska metsöluiist-
ans vel á annað ár.
Mæling heimsins var
næstmest selda skáldsaga
heimsins árið 2006, sú sölu
hæsta var Hringur Tankad-
os eftir Dan Brown.
og bækur hans hafa breytt hugsun-
arhætti mínum. Það er heiður og
ánægja að hafa hitt hann og fengið
að þakka honum fyrir bækur hans.
Ég er viss um að fólk er alltaf að
segja honum hvað bækur hans hafi
skipt það miklu máli en ég varð
samt að segja honum það.“
►
►
►

GLIT
Allt efni til skart-
gripagerðar. Mikið úrval
af perlum, leðurreimum
og festingum. Einnig gjafaöskjur, standar og pokar. Tökum
hópa eina kvöldstund í skartgripagerð. Golt verð.
Allt til leir og glergerðar.
Glit ehf. Heildverslun Krókhálsi 5,110 reykjavík Sími 587 5411
MENNINGARMOLINN
Hándel lýkur við Messías
Á þessum degi árið 1741 lauk tón-
skáldið Georg Friedrich Hándel við
óratoríuna Messías eftir að hafa
unnið að henni samfleytt í 23 daga.
Hándel fæddist í Þýskalandi en
eyddi meginhluta starfsævi sinnar
á Englandi. Hann er talinn vera,
ásamt Jóhannesi Sebastian Bach,
mesta tónskáld heims á fyrri hluta
18. aldar. Merkustu verk Hándels eru
óperur hans og óratóríur. Messías er
frægasta verk hans og var frumflutt
árið 1742. Árið 1751 þegar Hándel var
að vinna að óratoríunni Jephtha tók
sjón hans mjög að daprast en hann
lauk þó við verkið árið eftir. Hann
Iést árið 1759 og var grafinn í Westm-
inster Abbey.