Fjarðarpósturinn - 23.01.1997, Blaðsíða 6

6 Fjarðarpósturínn
Útgefandi: ALMIÐLUN ehf, Trönuhrauni 6, 220 Hafnarijörður.
Framkvæmdastjóri: Sæmundur Stefánsson. Stjórnarformaður: Óli Jón
Ólason. Ritstjóri og ábyrgðarmaður: Sæmundur Stefánsson. Markaös-
og auglýsingastjóri: Óli Jón Ólason. Fjárinálastjóri og innlieimta:
Steinunn Hansdóttir. SIMAR: Ritstjórn: 565 1766; auglýsingar: 565
1745, símbréf: 565 1796 Umbrot: Almiðlun. Upplag: 6700 eintök;
Dreifing: Póstur og sími. Prentun: Steinmark. Fjarðarpósturinn cr aðili að
Samtökum bæjar- »g héraðsfréttablaða.
Á vitlausum stað
Umræðan að undanförnu um álver eða ekki álver á Grundar-
tanga - mengun eða ekki mengun - minnir um margt á gamla
plötu sem leikin hefur verið nokkrum sinnum áður. En að þessu
sinni með öðrum söngvurum og öðrum flytjendum og örlítið
breyttum áherslum.
Landbúnaðarhéruð á íslandi og stóriðja eiga ekki samleið í
hugum fólksins, sem býr á þessum svæðum landsins, hvað sem
tautar og raular. Sveitarómantíkin er enn til staðar og hún er
vissulega skiljanleg. Það er skiljanlegt að fólki sem lifir - eða
reynir að minnsta kosti að lifa eftir því sem sagt er - af jörðinni
og því sem hún gefur af sér, sé meinilla við að fá stálgrá
reykspúandi efnabrennsluhelvíti til sín í iðagrænar sveitir, þar
sem lömb jarma á hól og spói vellur í móa. Og talsmenn þessara
sjónarmiða eru reyndar mun fleiri en þeir sem enn búa í sveitum.
Hvalfjaróarbúar og Kjósverjar hafa haft málmblendið hátt í tutt-
ugu ár. Álver til viðbótar á sama stað þykir þeim fullstór biti.
Islendingar cru skrýtnir. Þeir rembast eins og rjúpan við staur
að fá til sín útlendinga með fjármagn til að reisa álver. Þegar þeir
loksins finnast snýst landinn öndverður. Ekki gegn útlending-
unum sjálfum heldur gegn skammsýni ráðamanna. Í því ljósi
verður að teljast merkilegt, að þrátt fyrir allt skuli þó hafa tekist
að koma hér upp álveri í Straumsvík á sínum tíma sem nú er
bráðum búið að starfa í þrjá áratugi. Það er ekki nokkur vafi, ef
hafðar eru í huga allar þær hremmingar sem ráðamenn hér um
langt skeið hafa gengið í gegnum í staðsetningarmálum stóriðju,
að forsvarsmcnn þess tíma hafa verið einstaklega heppnir með
staðarval. Þegar staðnæmst var við þessa fornu verslunarhöfn í
hrauni niður við sjó, þar sem landgæði voru naumt skömmtuð
að öðru Icyti en því að þar voru ákjósanleg hafnarskilyrði frá
náttúrunnar hendi.
Sjónarmið ráðamanna að vilja fá álver eru einnig skiljanleg.
Stundum er sagt að ál sé rafmagn í fostu formi, vegna þess hve
mikið rafmagn þarf til álframleiðslu. Með nokkurri einfoldun
má segja að álframleiðsla hér á landi sé útflutningur á raforku í
föstu formi. Virðisaukinn sem fæst með því að framleiða ál á ís-
landi með raforku úr síendurnýjanlegri auðlind, vatnsaflinu, er
svo miklu meiri en útflutningur raforku um sæstreng til megin-
landsins, að sú hugmynd ætti varla að vera til skoðunar, hvað þá
að varið sé stórum upphæðum til svokallaðra hagkvæmniathug-
ana í þá veru. Fyrir hvert starf í frumvinnslugreinum eins og
framleiðsla á hrááli telst vera skapast að minnsta kosti 3-4 störf
í þjónustugreinum, að sumra mati jafnvel 6-7. Hafnfirðingar
hafa fyrir löngu áttað sig á því hvaða þýðingu álverið í Straums-
vík hefur haft fyrir bæjarfélagið. Það er hætt við að öðruvísi
væri umhorfs hér, ef það hefði lent annars staðar. Og þá er ekki
verið að tala um álver sem einhverja himnasendingu eða alls-
herjarlausn í atvinnumálum, síður en svo. Mengun mun alltaf
fylgja álverum.
Sveitarómantík og stóriðja fara ekki saman, a. m. k. ekki hér á
landi. Á þessu þarf framsóknarmaðurinn Finnur Ingólfsson að
átta sig á og væri betur að hann og forverar hans á stóli iðnaðar-
ráðherra hefðu gert það fyrr. Hann þarf sömuleiðis að átta sig á
því, að ef hann ætlar sér að fá hingað erlenda aðila til að koma
upp álveri eða annarri stóriðju, verður hann líka að bjóða skýra
kosti í staðsetningu: Keilisnes, Straumsvík, Þorlákshöfn,
Reykjanes, eða hvað það nú heitir, ekki landbúnaðarsvæði.
Scemundur Stefánsson
Bæjarstjórn
Söguleg samstaða
um að hætta þrasi?
Það hefur valálítið vakið at-
hygli þeirra seni hlustuðu á
beina útsendingu Útvarps
Hafnarfjaröar af síðasta fundi
bæjarstjórnar þann 14. janúar
sl., þegar svo virtist sem
skyndileg sinnaskipti heföu
orðið mcöal bæjarfulltrúa. Eft-
ir þrotlausar og oft á tíðum lítt
uppbyggilegar umræður í bæj-
arstjórn um málefni miðbæj-
arhússins undanfarin ár, sem
ekki verða lengur mældar í
klukkustundum heldur miklu
frekar í sólarhringum, ef ekki
vikum, komu bæjarfulltrúar
hver á eftir öðrum í pontu á
síðasta fundi og lýstu því yfir,
að nú væri nóg komið. Eðlileg-
ast væri að taka þetta mál ekki
á dagskrá aftur fyrr en öll kurl
væru komin til grafar og þeim
atriðum sem enn væri ósvarað
í skýrslu endurskoðunardeild-
ar Hafnarfjarðar frá því fyrir
jól lægju Ijós fyrir svo að hægt
væri að loka málinu í eitt skipti
fyrir öll. Já, bragð er að þá
barnið finnur - og þótti mörg-
um kominn tími til.
Þetta gerðist eftir að bæjarfull-
trúar höfðu - rétt eina ferðina-
varið drjúgum tíma í uppriíjun á
sögulegum fróðlcik um miðbæj-
armál og flest benti til að hlust-
endum yrði enn einu sinni boðið
upp á að hlusta á sömu tugguna
og endurtekningarnar sem þuld-
ar hafa verið upp æ ofan í æ í
þessu máli. Nú er eftir að sjá,
hvort samstaðan um vopnahlé í
þessu máli helst.
Fortíðarþráhyggja
Öllum bæjarfulltrúum er ljóst,
hvar svo sem þeir standa í flokki,
aö mistök hafa verið gerð af
hálfu bæjarstjórna í Hafnarfirði
undanfarin ár í miðbæjarmálum,
sem eru gagnrýniverð og eiga
skilið nauðsynlega umfjöllun.
Þar eiga allir flokkar hlut að
máli, mismikinn þó. Bæjarfull-
trúar í öllum flokkum hafa líka
bent á það oftar en einu sinni og
oftar en tvisvar að nauðsynlegt
væri að fara yfir málið rækilega
til að læra af þeim mistökum
sem gerð voru. Hvort það rétt-
lætir á hinn bóginn alla þá þreyt-
andi umræðu sem átt hefur sér
stað með sífelldum endurtekn-
ingum og upptuggu skal ósagt
látið. Sú hugsun læðist óneitan-
lega að manni, að hefðu bæjar-
fulltrúar haft að leiðarljósi aðal
sagnaritara fyrri alda, að vera
stuttorðir og gagnorðir, hefði ör-
ugglega gefist meiri tími til að
ræða ýmis önnur brýn ef ekki
miklu brýnni mál sem horfa til
framtíðar og heilla fyrir bæinn.
Þetta leiðir hugann að umræð-
um í bæjarstjórn almennt. Und-
anfarna mánuði og misseri hafa
þær mjög oft verið litaðar af per-
sónulegri togstreitu, sem út af
fyrir sig er skiljanleg eftir þau
átök, ágreining og klofning sem
urðu á fyrrihluta þessa kjörtíma-
bils og óþarft er að rekja nánar.
Sárindi og svekkelsi sitja í mönn-
um og það heför verið talið helga
tilganginn að gera orð og athafn-
ir tortryggileg á báða bóga, jafn-
vel svo að fólki hefur þótt nóg
um. Mjög lítið hefur stundum
þurft til - og eru þá miðbæjarmál
ekki eingöngu höfð í huga - að
hin ýmsu mál hafi snúist upp í
leiðindakarp alveg ófyrirséð - og
að því leyti hefur bæjarfulltrúum
tekist að koma á óvart.
Nú getur enginn gert kröfu til
þess að umræður í bæjarstjórn
séu alltaf skemmtilegar eða upp-
byggilegar. Stundum getur verið
nauðsynlegt að riíja upp orðinn
hlut til að átta sig á því hvert
skuli stefna. Það er heldur varla
hægt að krefjast þess að ræðu-
menn séu ávallt stuttorðir, gagn-
orðir eða skemmtilegir, þótt það
sé æskilegt. En það er kannski
íhugunarvert og gefur tilefni til
að staldra við, þegar því er vikið
að einstökum bæjarfulltrúunr í
fullri vinsemd og góðri mein-
ingu, að það sé kannski ástæða
til fyrir viðkomandi að stytta mál
sitt svona um tvo þriðju ef sá
hinn sami ætli sér á annað borð
að eiga einhverja framtíðarvon í
pólitík.
Bæjarbúar geta heldur ekki
gert kröfu til þess að í bæjar-
stjórn sitji eintómir ræðuskör-
ungar, hvorki hér í Hafnarfirði
né annars staðar, og tilefnin gef-
ast að sjálfsögðu ekki alltaf til að
halda leiftrandi ræður, en mikið
yrðu nú bæjarstjórnarfundir
skemmtilegri og áheyrilegri ef
við ættum fleiri góða ræðumenn
í bæjarstjórn.
Samtvinnað ræðumennskunni
er framsögn, málfar og vald á
tungunni. Þar er hið sama upp á
teningnum; ekki er hægt að fara
fram á að allir tali gullaldarmál,
og hér á við eins og í svo mörgu
öðru, að svo verður hver að
fljúga sem hann er fiðraður. En
þó hlýtur að mega gera kröfur.
Spurning er líka, hvort þeir sem
hljóta þá náð fyrir augunt bæjar-
búa að veljast í bæjarstjórn eigi
ekki að gera talsverðar kröfur til
sjálfra sín að þessu leytinu og
leggja sig fram um að tala gott
mál. í hita umræðunnar goppast
að sjálfsögðu oft upp úr mönnum
rassbögur ýmiss konar, sem
gaman er að henda á lofti og er
einungis kærkomið krydd í um-
ræður. Hitt er miklu verra, þegar
menn opinbera æ ofan í æ van-
kunnáttu sína og litla hæfni í
meðferð móðurmálsins með því
að klæmast á beygingum og nota
orðog orðasambönd ranglega.
Óvissa framundan
Hafi Hafnfirðingar upplifað
mikil tíðindi í bæjarpólitíkinni á
undanförnum misserum, sem
landsfræg eru orðin, þá er eins
víst að framundan geti verið
spennu- og óvissutímar. Nú er
aðeins rúmt ár til næstu sveitar-
stjórnakosninga. Rúmt ár er
langur tími í pólitík og um fram-
tíðarhorfur í þeirri tík er alveg
sérstaklega erfitt að spá fyrir.
Ekki er t. d. séð á þessari
stundu hvert sameiningartal fé-
lagshyggjuaflanna leiðir jafnað-
armannaflokkana. Munum við ef
til vill sjá Ingvar Viktorsson og
Magnús Jón Árnason tróna efst á
sameiginlegum lista jafnaðar-
manna og Tryggva og Lúðvík þar
á eftir, þrátt fyrir allt það sem á
undan er gengið? Verður e.t.v.
skipt algerlega um forystu og
gömlu fyrirliðunum skipt út af
vegna fortíðarinnar? Eða verða
skiptar skoðanir og fortíðarmál
einungis til þess að ekki verður
neitt úr neinu og A-flokkarnir
muni bjóða fram í óbreyttri
mynd næst?
Sjálfstæðisflokkurinn er klof-
inn, en burtséð frá þeim klofn-
ingi er ekki á þessari stundu séð
hvernig flokkurinn ræður fram úr
sínurn málum. Vafalítið munu
sjálfstæðismenn hugsa sig vel
um áður en þeir afráða hvort þeir
hreinlega þora út í prófkjörsslag,
minnugir þess hvernig til tókst í
síðasta prófkjöri. Þá er hinn
möguleikinn eftir, að stilla upp,
og engan spámann þarf til að sjá,
að það verður vandasamt verk, ef
markmiðið á að vera að hafa alla
ánægða. Að þessu leyti er flokk-
urinn í sporum söguhetja áður
fyrr; að eiga tvo kosti og hvorug-
an góðan.
Þar að auki er alveg óséð á
þessu augnabliki hvernig og með
hvaða hætti tvímenningarnir, Jó-
hann Gunnar og Ellert Borgar,
meta framtíðarmöguleika sína í
pólitíkinni. Munu þeir báðir
hverfa af vettvangi í lok kjör-
tímabils eða standa að sjálfstæðu
framboði? Harla ólíklegt verður
að telja að þeir séu velkomnir