Prentarinn - 07.01.1993, Blaðsíða 9

Erindi Guðbrandar Magnússonar á Prentsmíðaþingi 1992
Knýjandi þörf fyrir
nýja þekkingu
Prentsmíðaþing Prenttæknistofnunar var haldið þann 16.
nóvember. A þinginu var flutt úrval vandaðra fyrirlestra,
varðandi þá þætti prentsmíða sem helst eru breytingum und-
irorpnir. Þingið var haldið í ráðstefnusal Hótel Sögu og er
skemmst frá því að segja að þátttaka var mjög mikil - yfir
eitt hundrað áhugasamir menn úr prentiðnaði troðfylltu sal-
inn.
Fyrirlesarar komu víða að: Hákon
Pálsson talaði um stöðlun litmynda-
vinnslu, Gunnar Jóhannsson um
plötugerð beint frá umbroti, Andrés
Magnússon um fjölmóta letur (Mult-
iple Master). Erlendir fyrirlesarar
voru fjórir: frá Linotype-Hell, Ulti-
mate Technographics og Adobe Syst-
ems. Það kom mörgum á óvart að
verða vitni að því, að t.d. Adobe
mennirnir kynntu á Prentsmíðaþingi
nýjar útgáfur forrita sinna í fyrsta sinn
hér á Islandi, Photoshop 2.5 fyrir
Macintosh og Windows. í haust hafa
verið haldnar a.m.k. þrjár stórar
prentsýningar og ráðstefnur og var
tímasetning Prentsmíðaþings við það
miðuð að upplýsingar frá þessum at-
burðum bærust fljótt til íslensks prent-
iðnaðar. Hér er um að ræða Seybold
ráðstefnuna sem haldin var í San
Francisco nú í september, GATF ráð-
stefnu um litmyndakerfi í ágúst og
IFRA sýningar og ráðstefnur í októ-
ber.
í lok ráðstefnunnar flutti Guð-
brandur Magnússon fyrirlestur, þar
sem hann dró saman helstu þætti
þeirrar þróunar sem á sér stað í
prentsmíð og lýsti þeim viðhorfum
sem hann taldi að starfsmenn í prent-
iðnaði þyrftu að tileinka sér til að vera
betur í stakk búnir að glíma við breyt-
ingar nýrra tíma. Hér á eftir fer fyrir-
lestur Guðbrandar:
Fyrir um sjö árum hófst bylting í
prent- og útgáfuiðnaði þegar Macin-
tosh tölvan kom fram á sjónarsviðið,
eða það sem mestu skipti, PageMaker
umbrotsforritið og PostScript leysi-
prentarar. Með þessum verkfærum
varð almenningi mögulegt að full-
vinna prentgripi, en hafði áður látið
sér nægja ritvélar eða einföld rit-
vinnsluforrit. Þetta hefur leitt til þess
að týpógrafía er í höndum almennings
en ekki setjara eingöngu eins og áður.
Nú blasir við að myndvinnslan mun
einnig verða almenningi möguleg.
Það má vissulega fullyrða að útliti
prentgripa hafi farið aftur með þess-
um breytingum, en einnig það hefur
lagast mikið. Það er hins vegar ekki
kjarni málsins, heldur hitt, að með
þessum verkfærum getur hver sem er
hannað sína prentgripi eins og hann
vill að þeir líti út. Ef notandinn er
ánægður með árangurinn er það hinn
eini sanni mælikvarði.
En hvað hefur byltingin fært
okkur?
Lítum fyrst á tæknina. Við höfum
fengið gríðarlega öflugar tölvur og
hugbúnað. Afkastageta tölvanna tvö-
faldast á hverjum 18 mánuðum, sem
opnar sífellt fleiri möguleika. Jafn-
hliða betri vélbúnaði höfum við feng-
ið magnaðri stýrikerfi og háþróaðri
viðfangsforrit. Jafn mikilvægt er, að
tæknin er opin og þá á ég við, að hún
grundvallast á stöðluðum búnaði, sem
eykur frelsi okkar til að tengja saman
tölvur og forrit frá ólíkum framleið-
endum. Sumir þessara staðla eru gefn-
ir út af opinberum aðilum, en þó fæst-
ir. Flestir mikilvægustu staðlar í þess-
ari grein verða til með þeim hætti að
markaðurinn velur þá. Þannig hefur
PostScript náð að verða staðall, sömu-
leiðis QuarkXPress, Photoshop og
Impostrip, Windows og síðast en ekki
síst Macintosh. Ýmsir framleiðendur
hafa tregðast við að opna kerfi sín,
þeir hræðast að opnunin þýði missi
hagnaðar. Þessir framleiðendur eiga
ekki lengur val, ef þeir vilja á annað
borð vera með í leiknum.
Eg ætla að fara lauslega yfir nokkur
atriði sem vert er að fylgjast vel með á
næstunni í prentsmíð og útgáfuiðnaði
almennt, án þess þó að fara mjög dúpt
í tæknilega hluti.
Litmyndavinnsla
Við erum augljóslega á þröskuldi nýs
tímabils í litmyndavinnslu, þar sem
hún mun spanna allan skalann, frá
skrifstofuvinnu til hágæðavinnslu.
Eins og gerst hefur varðandi umbrot
texta, teiknivinnu og svart hvítar ljós-
myndir áætla menn að þetta verði
einn og sami markaðurinn, með al-
mennri tækni og almennum gagna-
sniðum. Alveg eins og aðrir þættir
tölvuprentsmíðar verður litmynda-
tæknin byggð á opnum kerfum.
Áhrifamesta breytingin á litmynda-
vinnslu felst um þessar mundir í nýju
myndgeisladiskunum frá Kodak og
með þeim opnar Kodak urmul nýrra
og áhugaverðra möguleika. Fyrir
prentiðnaðinn yfirhöfuð er Kodak Pro
Photo áhugaverðasti diskurinn. Hann
gerir kleift að skanna og geyma marg-
ar filmustærðir á mjög fínni upplausn.
PRENTARINN 1.13.'93
9