Baldur


Baldur - 13.01.1946, Blaðsíða 1

Baldur - 13.01.1946, Blaðsíða 1
UTGEFANDI: S ÓSl ALIST AFÉL AG ISAFJARÐAR XII. ÁRG. ísafjörður, 13. janúar 1946 2. tölublað. Æskan og íhaldið. Ihaldið leggur sig mjög i lima að ánetja æskulýð þessa bæjar. Svo langt er gengið, að útsendarar þess ganga með undirskriftalista i göngum Gagnfræðaskólans og safna meðlimum í félagsskap sinn. Mannaveiðar þessar virðast, þótt ótrúlegt sé, hafa borið nokkurn árangur, að vísu miklum mun minni en Sigurð- ur frá Vigur vill láta í veðri vaka. Þessar veiðitilraunir i- haldsins gefa mér tilefni til að beina nokkrum orðum sér- staklega. til ísfirzkrar æsku. Enginn æskumaður, hvorki karl né kona, á að styðja Sjálfstæðisflokkinn vegna þess, að æskan er f ramtíðin, en Sjálfstæðisflokkurinn er 'ekki flokkur framtíðarinn- ar heldur fortíðarinnar. — Skal ég nú finna stað þessum orðum mínum. Islendingar, eins og aðrar þær þjóðir, sem byggja auð- valdsheiminn, búa í svokölluðu stéttaþj óðfélagi. Tvær eru höf- uðstéttirnar. Annarsvegar eru þeir, sem eiga framleiðslutæk- in, skip, verksmiðjur, skipa- smíðastöðvar, vélaverkstæði o. z s. frv. Hinsvegar eru þeir, sem selja vinnu sína, verkalýður- inn. Þessar stéttir hafa komið sér upp stjórnmálaflokkum til að berjast fyrir hagsmunum sínum. Eigendur framleiðslvj- tækjanna hafa myndað Sjálf- stæðisflokkinn, verkalýðurinn Sósialistaflokkinn. Það þarf engan að rugla þótt hér á landi séu tveir aðrir flokkar, Fram- sóknar- og Alþýðuflokkurinn. Báðir eru þeir milliflokkar, hafandi innan sinna vébanda fólk úr báðum höfuðstéttum þjóðfélagsins, og a. m. k. sá síðarnefndi algjörlega deyj- andi flokkur. Sj álfstæðisflokkurinn er m. ö. o. svokallaður auðvalds- flokkur. Hann vill einkarekst- ur og hann vill óskipulagða framleiðsluhætti. Hann vill gefa sérhverj um atvinnurek- anda taumlaiisa aðstöðu til að græða sem mest. Þegar þess- vegna verkalýðurinn krefst kjarabóta, t. d. launahækkana, þá berst flokkurinn ætið gegn þeim, vegna þess að launa- hækkun verkalýðsins dregur úr gróða þeirra, sem stjórna flokknum. Einkareksturinn og óskipu- lagðir framleiðsluhættir eru frumorsök þess fyrirbrigðis, sem kallast kreppa, og ís- firzk^an æskulýð hlýtur að ráma i, þvi árin 1929 til 1934 og reyndar allt að stríðsbyrj un geysaði um allan auðvalds- heiminn ein hin ægilegasta kreppa, sem sögur fara af. Húh lýsti sér allstaðar með of mikilli framleiðslu á einu sviði, of lítilli framleiðslu á öðru sviði, í atvinnuleysi og eymd fjöldans, í eyðileggingu matvæla (t. d. var* hveitinu brennt i Canada og k'affinu í Brasilíu). Þetta hræðilega ástand byggðist eingöngu á því, að f ramleiðslan var ekki skipu- lögð, að framleiðslan var í höndum einstaklinga, sem miðuðu allt við það að græða sem mest. — I dag sjá fleiri menn í veröld- inni en nokkru sinni fyr, að þessir óskipulögðu framleiðslu- hættir, sem eru samfara einka- rekstrinum, eru ekki framtíð- arinnar, heldur tilheyra þeir fortíðinni. Ef það er hægt að komast hjá kreppum í fram- tíðinni, ef það er hægt að komast hjá styrjöldum i fram- tíðinni, þá þarf að taka upp skipulagningu á framleiðsl- unni. Og af þv'í að Sjálfstæðis- flokkurinn berst fyrir því að viðhalda einkarekstri og ó- skipulögðum framleiðsluhátt- um, af því að hann þar af leið- andi berst á móti framtíðinni, þá berst hann einnig gegn æskunni því hennar er fram- tíðin. Þessvegna er það með öllu óskiljanlegt — og hlýtur að stafa af vangá, sem enn er hægt að leiðrétta — ef nokkur æskumaður, karl eða kona, styður Sj álfstæðisflokkinn. Þetta var nú um Sjálfstæðis- flokkinn sem auðvaldsflokk, bræðraflokk þeirra flokka í öðrum löndum, sem berjast fyrir aifevaldsskipulaginu. At- hugum því næst pólitík flokks- ins, fyrst landsmálapólitik - hans og því næst pólitík hans hér i bænum. I landsmálum er hægt að segj a, að S j álf stæðisf lokkur- inn hafi rækt vel það hlutverk sitt að gæta hagsmuna at- vinnurekendastéttarinnar og heildsalanna. Allt fram að því, að núverandi ríkisstjórn tók við völdum, og reyndar enn þann dag í dag hefur flokkur- inn barist gegn öllum kjara- bótum verkalýðnum til handa. Hins skal af tur getið, að f lokk- urinn hefur tekið góða afstöðu i tveim málum, eins góða og búast mátti við. Annað málið var sj álfstæðismálið. Þar tók ' flokkurinn ásamt Sósíalista- flokknum og Framsóknar- flokknum rétta afstöðu, vann að því að þjóðin fengi fullt frelsi sitt aftur. Hitt málið er nýsköpunarmálið. Langmestur hluti af þingmönnum Sjálf- stæðisflokksins tók undir kröf- ur Sósíalistaflokksins, sem fram komu í hinni frægu út- varpsræðu Einars Olgeirsson- ar, á Alþingi 11. september 1944, að mynda ríkisstjórn á breiðum grundvelli og til þess að nýskapa framleiðslutæki þjóðarinnar. Geri ég ráð fyrir, að það æskufólk, sem gengið hefur á hönd Sjálfstæðis- flokknum, hafi fyrst og fremst gert það vegna þess, að flokk- urinn tók þessa afstöðu í þessu .þýðingarmikla nauðsynj amáli. En ísfirzkur æskulýður! at- hugaðu að Sj álfstæðisflokkur- inn viðheldur í nýsköpunará- formum sínum hinu gamla ¦•%•%»% t% *%»*?«%.%»%?%•%«*****»***% »***%*% •%«*»»% •%»*?**?*%»%*%»%»%.%*%•%*%*%«%*%*%»%»*»?%»*?*%»**-.%•%?%?%•%»%»%*%•%•% •""......." '•'¦•••••........'•¦'•'¦' - ••• ¦•¦•••••••¦ -••"¦¦......^. x x •*• X X •*• X X x X X X X ?*• X X X X X X X í X l Framboðslisti Sameiningarflokks alþýðu — Sósíal- istaflokksins — við hreppsnefndarkosningar í Bol- ungavík 27 jan. 1946: 1. Guðmundur Jakobsson, vélsmiður. 2. Jón Tímóteusson, form. Verkalýðsfél. Bolungarv. 3. Agúst Vigfússon, kennari. 4. Finnbogi Guðmundsson, sjómaður. 5. Eggert Lárusson, sjómaður. 6. Benedikt Guðmundsson, sjómaður. 7. Sigurvin Finnbogason, sjómaður. 8. Hávarður Ólafsson, sjómaður. Bolvíkingar, kjósið lista Sósíalistaflokksins x •*• X X X •*• •*• •*• 2 •*• X X X X X •*• •*• •*• Ý •*• •*• •*• X •*• •*• •*• •*• •*• •*• •*• X stefnumáli sínu: einkarekstr- inum. Hann vill að hin nýju framleiðslutæki verði eign einstaklinga, að þeir geti feng- ið að reka þau með gróða fyr- ir augum — og ekkert annað. Samanber tillögu sj álfstæðis- manna í bæjarstjórn Isafjarð- ar um togaramálið. Þeir vildu stofna hlutafélag, án þess að bærinn ætti sjálfur meirihluta þar í. Hvað þýðir þetta? Það þýðir áframhald þeirrar ó- vissu, sem fólkið sjálft, sem þið æskufólk hafið um fram- tíðina. Athugið hvað þgð þýddi fyrir afkomu fólksins í þess- um bæ, ef þeim góða manni, Björgvin Bjarnasyni, sem er eigandi að miklum hluta af ís- firzka flotanum, kæmi allt í einu í hug að flytja búferlum úr bænum. Þá tæki hann auð- vitað skipin nieð og fjöldi Is- firðinga yrðu atvinnulausir. Þetta er afleiðing einkarekst- ursins. Sj álfstæðismenn hér á Isa- firði vilja halda því fram, að þeir hafi verið andstöðuflokk- ur kratanna númer eitt. Það er alveg rétt, að einu sinni beitti íhaldið ísfirzka andstöðu gegn meirihluta bæjarstjórn- arinnar, hatramri andstöðu. — Það var þegar íhaldið seldi 6 báta úr bænum, árið 1926 og ætlaði þar með að svelta fólk- ið til hlýðni. Eftir þetta atferli hefur íhaldið ísfirzka aldrei veitt neina andstöðu gegn kröt- unum. Strax eftir að það var búið að selja bátana út úr bæn- um þá sofnaði það á verðin- um sem heilbrigður og nauð- synlegur gagnrínandi. Það sofnaði í rúman áratug þar til það einn góðan veðurdag vakn- aði til þess að hjálpa krötunum til að selja togarann Skutul út úr bænum. Það var í nóvem- ber 1941. Jafnvel æskumenn nútímans muna það. I ársbyrj- un 1942 hófst nýtt kjörtímabil í bæjarstjórninni, kjörtímabil, sem nú er að enda. Á þessu' kjörtímabili hafa sjálfstæðis- menn haft eins nána samvinnu við kratameirihlutann og unnt er. Þeir hafa kosið sameigin- lega í nefndir. Þeir hafa hjálp- ast að í bæjarráði að salta umbótatillögur okkar sósíal- ista. Haraldur Leósson, full- trúi S j álf stæðisf lokksins í bæjarráði, mun hafa "setið á milli 250 og 300 fiundi í bæjar- ráðinu. Agreining mun sá góði maður hafa gert fjórum sinn- um. Er hægt að fá betri sann- anir fyrir þeirri góðu sam- (Framhald á 4. síðu).

x

Baldur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Baldur
https://timarit.is/publication/1012

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.