Baldur


Baldur - 28.09.1946, Blaðsíða 1

Baldur - 28.09.1946, Blaðsíða 1
u UTGEFANDI: SÖSlALISTAFÉLAG ISAFJARÐAR XII. ÁRG. ísafjörður, 28. sept. 1946 26. tölublað. Forsætisráðherra leggur nyjan herstöðvasamning fyrir Alþingi. Ráðherrar Alþýðuflokksins og Sjálfstæðis- flokksins, meirihl. þingmanna þessara flokka og meirihluti miðstjórna þeirra mæla með samningnum og vilja knýja hann i gegn óbreyttan. Samtök verkalýðsins og einhuga mótmæli allrar þjóðarinnar tefja landráðafyrirætlanir þeirra. Undanfarna daga hafa ör- lagaríkari tíðindi gerzt meðal íslenzku þjóðarinnar en senni- lega nokkru sinni áður í sögu hennar. Þegar það var kunnugt, að Alþingi hefði verið hvatt sam- an til framhaldsfundar 19. þ. m., 10 dögum fyrr en ákveðið hafði verið á aukaþinginu í sumar, þótti öllum sýnt, að mikilsvarðandi mál mundi verá þar til úrlausnar. Ek'kert var þó opinberað um hvaða mál það væri, en allan al- menning mun hafa grunað, að hér væri um að ræða mikils- varðandi utanríkismál. Það er nú komið á daginn að svo var. Samningstilboð Banda- ríkjastjórnar lagt fyrir rík- isstjórnina. Sama daginn og Alþingi var sett, var ríkisráðsfundur hald- inn og þar lögð fyrir tilmæli frá stjórn Bandaríkjanna um að Bandaríkin og Island geri með sér samning um rekstur Keflavíkurflugvallanna. Báð- herrar Sj álf stæðisflokksins, Ól- afur Thors og Pétur Magnús- son, mæltu þegar ákyeðið með því að gengið yrði að þessu samningstilboði. Báðherrar Al- þýðuflokksins, Finnur Jónsson og Emil Jónsson, kváðust mundu beita sér fyrir því, að miðstjórn Alþýðuflokksins mælti með tilboðinu og lýstu þar með fylgi sínu við það. Báðherrar Sósíalistaflokksins einir mótmæltu tilboðinu og lýstu ákveðið andstöðu flokks síns gegn því. Forsætisráðherra flytur tillögu til þingsályktunar um að gengið sé að samn- ingunum. Eftir að setning Alþingis var lokið, var þegar í stað haldinn lokaður þingfundur i samein- uðu þingi og lagði Ólafur Thors forsætisráðherra þar fram svohljóðandi tillögu til þingsályktunar: „Alþingi ályktar að heim- ila ríkisstjórn Islands að gera samning við ríkis- stjórn Bandaríkja Ameríku samhljóða samningsupp- kasti því, sem prentað er sem fylgiskjal með þessari ályktun". (Samningsuppkastið er birt á öðrum stað í blaðinu.) Forsætisráðherra talaði fyrir tillögunni en alþingismennirn- ir Brynjólfur Bjarnason menntamálaráðherra og Her- mann Jónasson töluðu gegn henni. Lýsti Brynjólfur Bjarnason yfir því í nafni þingmanna Sósíalistaflokksins, að hann teldi grundvöll núver- andi stjórnarsamvinnu rofinn, ef þingsályktunartillaga þessi yrði samþykkt. Miðstjórn Alþýðuflokksins samþykkir með 16:10 atkv. fylgi við samningana. Föstudaginn 20. þ. m. var fundur í miðstjórn Alþýðu- flokksins, þar sem mál þetta var til umræðu og ákveða skyldi afstöðu miðstj órnarinn- ar til þess. Eftir harðar og langar deilur var þar sam- þykkt með 16 atkv. gegn 10 að mæla með þingsályktunartil- lögu forsætisráðherra og þar með samningstilboðinu. Kjart- an Ólafsson bæj arfulltrúi í Hafnarfirði hafði forustu fyrir þeim, er börðust gegn tilboð- inu, en Haraldur Guðmunds- son, sem nú situr á Alþingi í stað Gylfa Þ. Gíslasonar, var fyrir þeim, sem vildu semja. Um afstöðu þingmanna flokks- ins á fundinum er það vitað með vissu að báðir ráðherrar flokksins, Finnur Jónsson og Emil Jónsson, og Haraldur Guðmundsson voru allir ákveð- ið fylgjandi því, að gengið yrði að samningstilboðinu, en Hannibal Valdimarsson var á- kveðið á móti. Aðrir þingmenn flokksins voru meira og minna óákveðnir og því ekki vitað um afstöðu þeirra. Um afstöðu annara einstaklinga innan miðstj órnarinnar er Baldri heldur ekki kunnugt, nema um þá, sem hér hafa verið nefndir. Meðan þessu fór fram innan miðstj órnar Alþýðuf lokksins, beittu f oringj ar S j álf stæðis- flokksins öllum áhrifum sín- um til að tryggja málinu fylgi í sínum herbúðum. Vitað var þegar í upphafi, að átján þing- menn S j álf stæðisf lokksins fylgdu foringjunum í þessu máli, þeirra á meðal hinar ungu og framgjörnu „sjálf- stæðishetjur", — Sigurður Bjamason frá Vigur og Gunn- ar Thoroddsen, Aftur á móti var talið að Gísli Sveinsson og Pétur Ottesen mundu tregir til að hlýða og var almennt álitið, að Pétur mundi sitja heima og ekki koma til þings. Málinu vísað til annarar umræðu með 28:10 atkvæð- um. Á þingfundi laugardaginn 21. þ: m. var þingsályktunar- Framhald á 3. síðu. Sjómannafélag ísfirðinga mótmælip samningstilboði Bandapíkjastjópnap og krefst brottfarar setulids Bandapíkjanna af fslandi. Á fundi í Sjómannafélagi Isfirðinga 23. þ. m. var í einu hljóði samþykkt svohlj óðandi tillaga frá Haraldi Guð- mundssyni skipstjóra: Fundur haldinn í Sjómannafélagi Isfirðinga 23. sept. 1946 skorar á Alþingi og ríkisstjórn að vísa eindregið á bug framkomnum samningsumleitun- um Bandaríkjastjórnar viðvíkjandi íslenzkum landsréttindum. — Ennfremur skorar fundurinn á ríkisstjórn og Alþingi að kref jast þess af Banaríkj- unum að þau hverfi þegar í stað með allan herafla sinn af landinu. Með tillögunni töluðu auk flutningsmanns hennar, Haralds Guðmundssonar, Jón H. Guðmundsson, formað- ur Sjómannafélagsins og Valdimar Sigtryggsson, bryggju- vörður. Mikill kurr var meðal fundarmanna út af fram- komu Finns Jónssonar í þessu máli.

x

Baldur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Baldur
https://timarit.is/publication/1012

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.