Sveitarstjórnarmál


Sveitarstjórnarmál - 01.02.1982, Blaðsíða 9

Sveitarstjórnarmál - 01.02.1982, Blaðsíða 9
MAGNÚS ODDSSON, bæjarstjóri: AKRANESKAUPSTAÐUR FJÖRUTÍU ÁRA Norðan við mynni Hvalfjarðar gengur nes út i Faxaflóa, sem nefnt er Akranes. Akrafjall stendur á miðju nesinu, sem annars er láglent og gróðursælt. Nafnið er dregið af kornrækt og akurlendi. I heimildum er greint írá því, að strax árið 1000 er sótt korn á Akranes. Jafnvel er talið, að korn frá Akranesi hafi verið flutt út á 14. öld. Akuryrkju Skagamanna má vafalaust rekja til góðra landkosta og veðurskilyrða fyrr á öldum, og enn í dag eru landkostir ágætir og veðurfar gott. Sögulegt yfirlit Tveir írskir bræður, Þormóður og Ketill Bresa- synir, námu Akranes á síðari hluta landnámsaldar. I landnámi þeirra tóku fleiri írskir menn sér bólsetu. Hér á Akranesi, á Kjalarnesi og í Botni í Hvalfirði reis kristin Irabyggð, sem er sérstæð i landnámssögu íslands. Virðast Irarnir með nábýli hafa leitað stuðnings hver annars gagnvart hinum heiðnu nor- rænu landnemum. Asólfur Alskik var dóttursonur Ketils Bresasonar. Hann kom til landsins austur á fjörðum, en settist að undir Eyjafjöllum, þar sem Asólfsskáli heitir. Þau undur fylgdu honum, að hvar sem hann kom, urðu öll vötn full af fiski. Eyfellingar vildu ekki hafa svo fjölkunnugan mann nálægt sér og hröktu hann á brott. Hann settist að á Kirkju- bólstað á Akranesi í skjóli frænda sinna, og sagt er, að fiskisæld hans hafi siðan fylgt Akurnesingum. Skipakostur hefur sennilega alltaf verið talsverð- ur. T. d. greina heimildir frá því, er Snorri Sturluson fór stefnuför á Seltjarnarnes, kom ríðandi til Akra- ness, fékk þar tvær ferjur og hafði 40 manns á hvorri. Ferjuleið Akraborgarinnar er því ekki alveg ný af nálinni. Annálar greina frá því, að árið 1428 braut 18 skip og báta af Akranesi í miklum sjávargangi. Má af því sjá, að töluverð útgerð hefur þá verið á Akranesi. Um miðja 17. öld hóf Brynjólfur Skálholtsbiskup stórútgerð á Skipaskaga. Hann eignaðist mikið af Skaganum, sem var jörð á yzta tanga Akraness, neðan núverandi Merkigerðis, sem er gata, er liggur að vestan og sunnan við sjúkrahús Akraness. Við þessa jörð eru Akurnesingar oft kenndir og kallaðir Skagamenn. Margs er að minnast úr sögunni, sem ekki er hægt að tíunda hér. Skal þó nefnt eitt dæmi frá þeim tíma, er svartnætti dönsku einokunarverzlunarinnar grúfði yfir landinu. Jörðin Reynir eða Reyn er suð- vestanvert við Akrafjall. I jarðabók frá 1706 kemur fram, að þá bjó þar stórbóndinn Jón Hreggviðsson og átti m. a. tvö tveggjamannaför og áttæring. Jón SVEITARSTJÓRNARMÁL
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Sveitarstjórnarmál

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sveitarstjórnarmál
https://timarit.is/publication/1063

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.