Stígandi - 01.10.1944, Blaðsíða 30

Stígandi - 01.10.1944, Blaðsíða 30
268 HINN OÞEKKTI HERMAÐUR STÍGANDI jafnvel svartasta niðurlægingartíma þjóðarinnar. í hinum mikla nafnlausa val þeirra, sem fallið hafa í baráttunni við ís og huhg- ur, eld og kulda, áþján, nauðir, svartadauða, hvílir mörg lietjan, sem engar sögur fara af. Við göngum á kumblum þessara kynslóða með þeim óljósa grun, að þarna hvíli kúgaðar og lítilsigldar kynslóðir, og þökkum ef til vill hamingjunni fyrir, að við erum ekki eins og þessir voluðu forfeður okkar. En: „Vittu, þótt heimskinginn hræki á þann svörð, þar Hjálmar lrá Bólu er grafinn í jörð, að konungur liggur þar liðinn." Undir þessum grónu kumblum hvílir mörg hetjan, inargur nafnlaus konungur í nafnlausu ríki. An þrautseigju og hetjulundár þessara nafnlausu forfeðra okkar værum við nú í dag ekki sjálfstæð menningarþjóð. Svo órjúfandi böndum er nútíðin tengd fortíðinni, og liver einasta þjóð, sem slítur þau bönd, sem tengja hana við fortíð sína og sögu, verður útlendingur í sínu eigin landi. Fornaldardýrkun, sem veldur því, að menn liorfa miklu meira aftur en fram, getur að vísu orðið að sjúkdómi, en saga og reynsla fortíðarinnar er þó sá eini grundvöllur, sem Iiver þjóð verður að byggja merrningu sína og tilveru á. Og þó er meginhluti sögunn- ar óskráður, saga hins óþekkta hermanns. Hirðstjórar og höfuðs- menn, biskupar og prestar, þeir voru ekki sjálfir þjóðin, þótt margir þeirra ynnu mikið og gott menningarstarf. Þjóðin var Iiinn nafnlausi fjöldi, sem vann hörðum liöndum að framleiðslu verðmætanna. — Það er til standmynd í einu listasafni Parísarborgar, sem þessi saga er um: Eitt sinn, þegar listamaðurinn var að vinna við myndina, kom svo mikið frost, að hann óttaðist, að myndin yrði ónýt, en hann haíði ekki ráð á að kveikja upp í vinnustofu sinni. Með því að myndin var nú fullgerð, en leirinn ekki fullþurr, tók hann sæng- urföt sín og vafði þeim um myndina til að verja hana frostinu. Næsta morgun fannst listamaðurinn helfrosinn í rúmi sínu, en listaverkinu, lífshugsjón hans, var borgið. Þessi maður var meiri og göfugri hetja en samlandi hans, Napó- leon mikli, þótt hann með blóðugu ofbeldi gæti lagt undir sig mikinn hluta Evrópu. Þessi saga um listamanninn leiðir hugann hingað heim til ís-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Stígandi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Stígandi
https://timarit.is/publication/1085

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.