Stígandi - 01.10.1944, Blaðsíða 37

Stígandi - 01.10.1944, Blaðsíða 37
STÍGANDI FJÖL ÚR AUÐUNARSTOFU 275 stokka, hvar af hann lét smíða timburstofuna á Hólum." „Lét hann gjöra steinofn í timburstofuna, sem gjört er í Noregi og bera út reykinn, þó að liann sæti sjálfur inni." Árni Magnússon lýsti Auðunarstofu á þessa leið á árunum 1720—25: „Timbur- stofuna á Hólum segja menn Auðunn biskup rauði hafi látið liöggva í Noregi og út flytja á Eyrum og þaðan norður og hafi viðirnir um veturinn legið við Grettisskála á miðjum Kjöl. Hún er af heildigrum stokkum saman sett." Þó að þessar lýsingar greini á um útkomustað timburstokkanna, bera þær báðar glöggt vitni þess, að Auðunarstofa hefir verið stokkahús í norsk- um stíl, gerð úr láréttum bjálkum. Þetta kemur einnig skýrt fram í prýðisgóðri úttekt frá 1685: „Hún er með tveimur greni- bitum og þriðja járnbita gömlum, sperrum, skammbitum átta með súð og bjálka, veggjum umhverfis á allar síður eftir norskri byggingu; Iangbekkir og krókbekkir að sunnan fóðraðir, 4 rúm og fyrir biskupssæng tvennar skarir fóðraðar og fyrir miðsæng- inni við gaflinn tvísett skör, ein við þá þriðju, þar með bekkjar- fjöl, bakdyr og framdyr með hurð á járnum, skrá og hespa fyrir framdyrum, og með 2 glergluggum." Sést af þessari lýsingu, hversu vandað hús Auðunarstofa hefir verið, enda var hún stundum notuð sem kirkja, þegar mikið lá við, t. d. á árunum 1759—63, meðan dómkirkja sú, er enn stend- ur, var í smíðum. Um þetta segir í Ævisögu Jóns Þorkelssonar: „Meðan þessi nýja kirkja var í byggingu, þá var embættisgerð framin í hinni fornu timburstofu niður í staðnum, hver nú er það elzta hús á íslandi og staðið hefir að allri umgrindinni í ferskeyttu formi síðan 1317 með timburbjálkum bakflettum og höggnum saman á hornunum allt um kring, hingað fluttir af norskum grenivið, hverjar menjar hér sjást víða í gömlum kirkj- um og bænhúsum, ótrúlega harður og varanlegur. Hingað var nú flutt altarið og prédikunarstóllinn, þegar kirkjan sjálf var rofin." Þessar lýsingar gefa svo góða hugmynd um Auðunarstofu, að ekki er unnt við að bæta, og hin síðasta sýnir einnig og sannar, að stofan hefir verið stæðilegt og gott hús fram á seinni hluta 18. aldar, er hún var notuð sem kirkja árum saman. En árið 1801 var Hólastóll niður lagður og eignir hans seldar. Hófst þá brátt mikil eyðing á húsum staðarins, því að venjulegur ábúandi, bóndi eða prestur, hafði vitanlega ekki not fyrir allan húsakost biskups, en hins vegar voru sum húsin viðamikil og hægðarleikur að koma þeim í verð með niðurrifi. 18*
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Stígandi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Stígandi
https://timarit.is/publication/1085

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.