Alþýðublaðið - 28.11.1919, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 28.11.1919, Blaðsíða 1
Alþýðublaðið Gefið tit af ^lþýduflolclcnum. 1919 Föstudaginn 28. nóvember 27. tölubl. ^lþýðubrauðgerðin. Fyrri hluta ársins 1917 þótti almenningi hér í bæ tíðar og óþarf- ^ega miklar verðhækkanir á brauði hjá bökurunum, og styrktist og ¦studdist það álit manna við út- reikninga verðlagsnefndarinnar, ¦sem þá átti í sífeldu stríði við toakarana en kom þó engu til ^eiðar. Var þá farið að tala um í verk- ^ýðsfélögunum að þau gengist íyrir stofnun brauðgerðarhúss1). Fulltrúaráðið tók rnálið að sér og Brauðgerö alþýðufólaganna var ^tofnuð. Skyldi fyrirtækið vera *ign félaga þeirra í Reykjavík, sem i Alþýðusambandinu eru, en til Teksturs þess var leitað lánstillaga íijá verklýðsmönnum. Og þegar "tillit er tekið til þess, hve bág- staddur almenningur var það haust sökura atvinnubrests og dýrtíðar, *öátti heita að fjársöfnunin gengi vel og kom inn í lánstillögum lið- }ega 3 þús. kr. frá nokkuð á 3ja kundrað manna, og framlögin því íurðu almenn, eftir atvikum. Það sýndi sig brátt, að brauð- ¦gerðin átti miklum vinsældum að fagna. Byrjaði hún fyrst starfsemi ^ina í bakaríinu í Fischerssundi, «n eftirspurnin eftir vörum brauð- gerðarinnar varð meiri en svo, a<5 hægt væri að fullnægja hénni í>ar. Tók Fulltrúaráðið þá á leigu, °g keypti skömmu síðar, bakaríið á Laugavegi 61 þar sem brauð- gerðin heflr starfað síðan. Brauðin eru svo almenn neyzlu- vara, að lítilsháttar hækkun á l>eim munar einstaklingana tals- verðu, og bæjarfélagið í heild sinni 'Stórfé. Síðan Alþýðubrauðgerðin ^ók til starfa, hafa brauðin held- 1) Sambandsstjómin hafði athugaö Petta mál árið áður, og meðal annars att í bréfaskriftum við erlent félag, um •ao byggja hér brauðgerðarhús fyrir ^erkalýðsfélögin; yar af þessum plögg- uöi höfð nokkur hliðsjón, þegar fyrir- *ækið var stofnsett. éCásetqfélagið heldur fund í Bárubúð sunnud. 30. þ. m. kl. 4 e. h. cftfar~aríðanái aé ^fföím&nna. Stjóvnin. ur lækkað í verði — gagnstætt því sem flestar lífsnauðsynjar hafa hækkað, sumar stórkostlega —; þarf ekki frá því að segja, svo er það alkunnugt, að það var Al- þýðubráuðgerðin sem fyrst lækk- aði brauðin, og hinir neyddust síðar til að fylgjast með. Hafði brauðgerðin frá upphafi selt flest- ar brauðtegundir nokkru lægra verði en aðrir bakarar, og enn eru nokkrar tegundir seldar þar lægra verði en annarsstaðar. Þó að Alþýðubrauðgerðin hafi selt vörur við lægra verði, og það svo, að hvern einstakan muni dá- litlu, og fyrir fyrirtækið sjálft er það stórfé — 1918 var lægra verð á seldum vörum áætlað hjá henni um 10 þús. kr. —, þá er það í sjálfu sér smáræði móti því, að brauðgerðin er sá hemill á brauð- verðinu, að það verður ekki hækk- að nema nauðsyn beri til og ekki meira en þörf er á. Hefir þetta líka komið sannanlega fram, $ví í fyrra um mánaðamótin okt. — nóv. gerði bakarafélagið út menn á fund stjórnar Alþýðubrauðgerð- arinnar til þess, að fá þá til að vera með í því að hækka brauð- in að nokkrum mun; sú hækkun fórst fyrir, og er ekki ósennilegt, að nokkru hafi um valdið, að stjórn Alþýðubrauðgerðarinnar vildi ekki „vera með". Tilgangurinn með stolnun þessa fyrirtækis var vitanlega ekki sá, að keppa svo í verðlagi við aðra bakara, að þeim væri ekki líft af atvinnu sinni; þeir eiga aubvitað, eins og aðrir, að hafa sæmilegan hagnað af framleiðslu sinni. Held- ur var tilgangurinn sá, í fyrsta lagi að framleiða eins. vandaða og góða vöra og kostur er á, og í öðru lagi að vera mælikvarði til að hafa sanngjamt verð á þessum lífsnauðsynjum. Þó að Alþýðubrauðgerðin njóti og hafi notið almennrar hylli bæj- armanna, og það komi daglega fram, þá hefir hún þó ekki, eða öllu heldur þeir menn í stjórn og Fulltrúaráðinu, sem unnið hafa að stjórn hennar og framkvæmdum, sloppið alveg við lastmæli. En þó að slíkar raddir hafi heyrst, þá eru þær ekki háyærar, og þeir sem með íara, biðja „blessaðir um að hafa það ekki eftir sér". Róg-slæð'ingur þessi snýst um það, að nú séu forgöngumenn Al- þýðubrauðgerðarinnar, þegar hún sýndist vera arðvænlegt fyrirtæki, í þann veginn, eða þegar búnir, að leggja fyrirtækið undir sjálfa sig (== líklega þá sem eru í stjórn- inni og Fulltrúaráðinu), og „keypt" aðra „hluthafa" burt til þess að geta setið einir að krásinni. Þó að allur þorri manna í bæn- um viti vel hve gersamlega til- hæfulaus þessi rógburður er, þá þykir rétt að kveða hann niður, avo enginn leggi trúnað á hann. Því skeð gæti, ef ómótmælt væri, að einhverjir, sem heldur vildu heyra ilt en gott um náungann, leiddust til að trúa illmælunum og halda þeim á lofti. Eins og sagt er hér að framan, var það í upphafi ákveðið, að Al- þýðubrauðgerðin skyldi vera eign verklýðsfélaganna. Hljóðar 1. gr„ ^

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.