Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1994, Qupperneq 98

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1994, Qupperneq 98
Gyrðir Elíasson Bruno Schulz Þann 19. nóvember 1942 var Bruno Schulz, myndlistarkennari í Drohobycz, pólskum smábæ, á göngu eftir aðalgötunni þegar SS-maður vék sér skyndi- lega að honum, miðaði skammbyssu að höfði hans og hleypti af. Fram í myrkur lá lík Bruno Schulz í götunni, en þá fluttu vinir hans það burtu og husluðu í gyðingagrafreitnum. Seinna meir treystist enginn til að benda á hvar leiðið væri niðurkomið, garðurinn farinn veg allrar veraldar. Og með honum safn handrita með óútgefnum sögum Schulz sem einhver hafði fengið til varðveislu. Bruno Schulz var fæddur í Drohobycz árið 1892, bænum sem hann endaði lífsgöngu sína í, og allt hans æviskeið leið þar, að undanskildum stuttum sumarleyfísferðum til Varsjár, og ferð til Parísar. Það varð hans eina utan- landsferð, nema hvað Drohobycz fluttist milli landa síðustu árin sem hann lifði, varð hluti af Rússlandi og síðar Þýskalandi... Hann var af gyðingaætt- um, skrifaði á pólsku, en hafði jafnframt þýskuna fullkomlega á valdi sínu, og vitað er að hann skrifaði sögu á því máli og sendi uppáhaldshöfundi sínum, Thomasi Mann, til yfírlestrar. Ævi hans leið hjá tilbreytingarlaus á ytra byrði og einmanaleg, hann bjó hjá erfiðum föður sínum og heilsuveilli systur, og ýmislegt minnir á Franz Kafka (svo sem endalaust hik í hjúskap- armálum), og það gildir einnig um þær tvær bækur sem eftir hann liggja, Krókódílastrœtið sem kom út nú í haust í þýðingu Hannesar Sigfússonar, og Heilsuhœlið í skugga stundaglassins. Reyndar skrifaði Bruno Schulz inngang að Réttarhöldunum eftir Kafka þegar bókin var gefin út á pólsku 1936, en það er misskilningur sem sumstaðar hefur verið haldið fram, að hann hafi þýtt hana, það var unnusta hans sem gerði það. Hinsvegar yfirfór hann þýðinguna, og til eru heimildir fýrir því að hann hafði sjálfur þýtt hluta bókarinnar nokkru fyrr, fyrir skrifborðsskúffuna. En sá skyldleiki sem okkur í fjarlægð sýnist vera persónulegur, gæti allt eins legið í sameiginlegum menningararfi tvímenningana. Að minnsta kosti gæti verið varasamt að draga beinar ályktanir af aldursmun þeirra og hugsa sem svo að Kafka hafi haft svona rnikil áhrif á Schulz. Nú er glatað, sennilega um aldur og ævi, handrit Schulz að stórri skáld- 96 TMM 1994:4
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.