Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.1999, Síða 166

Tímarit Máls og menningar - 01.03.1999, Síða 166
RITDÚMAR Og það er eins og ég sjái í gegnum þetta andlit þar sem svipir margra verða að einum, það er eins og ég sjái að það þurfi ekki að vera annaðhvort, það geti verið bæði, hún sé þær báðar og kannski margar fleiri, hvað vissi ég? Og finnst allt í einu svo fátæklegt að vera annaðhvort, lokaði á möguleika, og líður eins og ég hafi gert stórupp- götvun: hver manneskja er ekki ein heldur margar? (72) Kannski er þetta ein af grundvallarnið- urstöðum sögunnar. Hver manneskja hefur mörg andlit, er samsettur, flókinn persónuleiki. María guðsmóðir er bæði saklaus meyja, heilög móðir og himna- drottning - og kannski hefur hún fleiri andlit. Kannski er hinn listræni vandi Hildar bundinn þessari niðurstöðu. Hvernig er hægt að fanga andlit mann- eskju, sem í raun hefur mörg ólík andlit? Hið upphaflega markmið, að finna „rétta“ andlitið, er aðeins tálsýn, lausnin fólgin í því að skilja margbreytileika hverrar manneskju og meta hana með öllum sínum kostum og göllum. I Maríugluggatmm tekst Fríðu Á. Sig- urðardóttur á einstakan hátt að gæða per- sónur sínar slíkum margbreytileika. Upp af síðum bókarinnar spretta samsettar, flóknar persónur sem taka sífelldum breytingum og þróast á sannfærandi hátt frásögnina á enda. Til að skynja öll þeirra andlit þarf endurtekinn lestur og yfir slík- um galdri búa aðeins hinar bestu sögur. Líf manns sem kátlegar smásögur Árni Sigurjónsson: Lúx. Mál og menning 1998,216 bls. Helgi fór út í heim til að skoða hann og verða snortinn af honum, til að koma aftur heim breyttur maður, helst með gráðu og peninga, a.m.k. lífsreynslu og framamöguleika. Saga Helga er samofin sögu margra annarra íslendinga sem hafa haft þessar langanir og þrár. Á henni er mikill raun- sæisbragur sem sést best á því að fólk á hægt með að setja sig í spor Helga, og um- getnum stöðum er til að dreifa. Slangur er af vísunum í þekktar stærðir eins og alla staðina sem Helgi flækist til, og enn frem- ur Árnagarð, Jónas Hallgrímsson, Piaget, Bogart og fleiri. Jafnframt er sagan enn ffekar römmuð inn með tilvísunum til verka sem eiga að liggja eftir Helga; viðtöl, greinar og fyrirlestrar. Helga ber fyrst niður í Kaupmanna- höfn og honum verður lítið úr verki þegar verkin eiga að verða svo stór að þau skyggi á verk annarra. Það sem Páll Skúlason hafði gert heimspeldnemanum Helga svo augljóst í tímum heima flækti höfundur kenningarinnar sjálfur svo fyrir honum að áhugi hans tvístraðist á velflest lestrar- borð bókhlöðunnar. Greinar heimspek- innar ljúkast ekki upp fyrir honum eins og dyr með rafmagni í. Helgi er ekki mjög einbeittur námsmaður, ekki mjög ein- beittur gleðimaður eða bóhem, ekki mjög einbeittur athafnamaður. Peningarnir flæða heldur ekki til Helga í stríðum straumum. Greinilega er engin húrrahrópandi fjölskylda á íslandi sem beinir fé í réttan farveg eins og stundum gerðist á 19. öld og Lánasjóður íslenskra námsmanna gerir alltaf þessa kröfu um námsffamvindu. Helgi þarf að standa sem mest á eigin fótum, eða fótum kunningja sinna hverju sinni. Peninga- og spennuþörf kemur hon- um þannig til Lúxembúrgar þegar einn rýr vetur í heimspekinámi í Kaupmanna- höfn er að baki. Þar reiknar hann með að komast í mikil uppgrip sem réttlæti dvöl hans erlendis. Hann er nú ekki vitlausari en svo að hann veit að hann er ekki á sér- lega grænni grein. 156 www.mm.is TMM 1999:1
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.