Peningamál - 01.02.2011, Blaðsíða 6

P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
1
•
1
6
ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS- OG PENINGAMÁLUM
jókst verðbólga einnig nokkuð í desember, en er þó enn lítil.
Aukin verðbólga tengist að miklu leyti hækkandi eldsneytis- og
hrávöruverði á alþjóðlegum mörkuðum.
• Seðlabankar helstu iðnríkja hafa ekki breytt stýrivöxtum undanfarna
mánuði. Þeir hafa hins vegar verið lækkaðir enn frekar í sumum
nýmarkaðsríkjum eins og t.d. Suður-Afríku og Tyrklandi. Löndum
þar sem vextir fara lækkandi hefur engu að síður fækkað og víða
er hækkun vaxta hafin. T.d. hafa seðlabankar Brasilíu, Svíþjóðar,
Indlands, Ungverjalands og Póllands nýlega hækkað vexti.
• Mikill vöxtur hefur verið í alþjóðaviðskiptum eftir mikinn samdrátt
árin 2008 og 2009, en hægja tók á vexti alþjóðaviðskipta á seinni
hluta ársins 2010. Bæði OECD og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn gera
þó ráð fyrir töluverðum vexti alþjóðaviðskipta á næstu tveimur
árum. Í uppfærðri spá Seðlabankans er gert ráð fyrir að inn-
flutningur helstu viðskiptalanda Íslands hafi aukist um tæp 8% á
síðasta ári og muni aukast um 5% til viðbótar á þessu ári, sem er
heldur meira en gert var ráð fyrir í síðustu spá.
• Hrávöruverð hélt áfram að hækka undir lok síðasta árs og varð
hækkunin nokkru meiri en gert var ráð fyrir í nóvemberspá bank-
ans. Aukin eftirspurn nýmarkaðsríkja Asíu og uppskerubrestur ýtti
undir verðhækkanir síðasta árs. Því er hrávöruverð í uppfærðri spá
nokkru hærra út spátímann en í spánni frá því í nóvember.
• Áætlað er að álverð verði um 14% hærra á þessu ári en á liðnu ári
en í nóvember var gert ráð fyrir 7% hækkun. Verð hráolíu hefur
einnig hækkað töluvert undanfarið, eins og verð annarra hrávara.
Nú er gert ráð fyrir að hráolíuverð muni hækka um 15% á þessu
ári en í nóvember var spáð rúmlega 5% hækkun. Spá um verð
sjávarafurða er aftur á móti svipuð og hún var í nóvember.
• Viðskiptakjarabatinn varð nokkru meiri á síðasta ári en spáð var
í nóvember. Gert er ráð fyrir áframhaldandi bata á þessu ári,
drifnum af frekari hækkun verðs á áli og sjávarafurðum, sem
vegur þyngra en hækkun verðs á innfluttri hrávöru og olíu. Horfur
til næstu tveggja ára eru svipaðar og í nóvember.
• Raungengi lækkaði lítillega í desember eftir að hafa hækkað
nokkuð stöðugt frá því í september 2009. Raungengi er enn afar
lágt í sögulegu samhengi, um 19% lægra en meðalraungengi
undanfarinna þrjátíu ára.
• Áætlað er að útflutningur vöru og þjónustu á síðasta ári hafi verið
óbreyttur frá fyrra ári en í síðustu spá var gert ráð fyrir 0,4%
aukningu. Ástæðan er einkum meiri samdráttur útflutningsfram-
leiðslu sjávarafurða en áður var gert ráð fyrir. Horfur um útflutning
á þessu ári hafa heldur vænkast, einkum er útlit fyrir minni sam-
drátt í útflutningsframleiðslu sjávarafurða en áður. Horfur eru á að
útflutningur aukist meira næstu tvö ár en spáð var í nóvember.
1. Grunnspá Seðlabankans 2010-2013. Framlag helstu undirliða til
ársbreytingar viðskiptakjara er fengið með því að vega saman árlega
breytingu viðkomandi undirliðar með vægi hans í út- eða innflutningi
vöru og þjónustu. Liðurinn „annað“ er afgangsliður.
Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
Breyting frá fyrra ári (%)
Mynd 3
Viðskiptakjör og framlag undirliða
2000-20131
Viðskiptakjör vöru og þjónustu
Sjávarafurðaverð
Álverð
-15
-10
-5
0
5
10
15
‘13‘12‘11‘10‘09‘08‘07‘06‘05‘04‘03‘02‘01‘00
Hrávöruverð
Olíuverð
Annað
1. Grunnspá Seðlabankans 2010-2013.
Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
Breyting frá fyrra ári (%)
Mynd 4
Þróun útflutnings (án flugvélaviðskipta) og
framlag undirliða hans 2000-20131
Útflutningur vöru (án flugvélaviðskipta) og þjónustu
Sjávarafurðir
Ál
Annar útflutningur (án flugvélaviðskipta)
-10
-5
0
5
10
15
‘13‘12‘11‘10‘09‘06 ‘07 ‘08‘05‘04‘03‘02‘01‘00