Peningamál - 01.02.2011, Blaðsíða 8

ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS- OG PENINGAMÁLUM
P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
1
•
1
8
stuðlað að því að draga úr sveiflum í aðhaldsstigi peningastefn-
unnar, eins og það mælist á markaði. Með því að minnka bilið á
milli inn- og útlánsvaxta bankans er jafnframt dregið úr hugsan-
legum sveiflum í aðhaldsstigi þegar megináhrif Seðlabankavaxta
á skammtíma fjármögnunarkostnað á markaði hreyfast á milli
innláns- og útlánshliðar markaðsaðgerða bankans.
• Raunvextir Seðlabankans eru svipaðir og þeir voru við útgáfu
síðustu Peningamála þegar horft er til núverandi verðbólgustigs
eða um 2%. Á aðra mælikvarða hafa þeir lækkað, nema ef miðað
er við verðbólguvæntingar heimila sem hjaðnað hafa hraðar en
sem nemur lækkun vaxta bankans. Á aðra mælikvarða er lækk-
unin á bilinu ¼-1½ prósenta og um ¼ prósenta að meðaltali og
er raunvaxtastigið að meðaltali um 2%.
• Innstæður fjármálastofnana í Seðlabankanum hafa aukist frá því í
haust, einkum innstæður í krónum. Frá útgáfu síðustu Peningamála
hafa verið birtar tölur um efnahagsyfirlit íslenska bankakerfisins
yfir tímabilið frá október 2008 til desember 2010. Gögnin benda
til þess að útlánavöxtur sé lítill sem enginn. Svipaða þróun má
einnig sjá í peningamagni í umferð. Vítt skilgreint peningamagn
(M3) hafði dregist saman um u.þ.b. 10% í lok nóvember frá sama
tíma árið 2009. Stór hluti samdráttarins kemur fram í lægri inn-
stæðum á peningamarkaðsreikningum, en á sama tíma varð tölu-
verð aukning í útgefnum hlutdeildarskírteinum fjárfestingarsjóða.
Samdráttinn í M3 þarf þar með að skoða í því ljósi að staðkvæmd
kann að vera á milli innlána og annarra fjárfestingarkosta.
• Skammtímavextir á millibankamarkaði hafa lækkað um 1-1½
prósentu frá útgáfu Peningamála í nóvember og ávöxtunarkrafa
á styttri óverðtryggðum ríkisbréfum um allt að 2 prósentur, sam-
hliða lækkun vaxta Seðlabankans. Ávöxtunarkrafa lengri óverð-
tryggðra ríkisbréfa hefur lækkað um allt að ½ prósentu frá því í
nóvember. Lækkun ávöxtunarkröfu verðtryggðra íbúðabréfa var
nærri 0,2 prósentum.
• Viðskipti á millibankamarkaði með krónur námu samtals 110,5
ma.kr. í nóvember og desember 2010 og var fyrst og fremst
um daglánaviðskipti að ræða, þótt lán til lengri tíma hafi einnig
verið veitt í fyrsta sinn frá því í september 2008. Tvisvar sinnum í
nóvember og einu sinni í desember var lánað til einnar viku.
• Skuldatryggingarálag á ríkissjóð er nú um 2,7 prósentur, sem er
svipað og það var við útgáfu Peningamála í byrjun nóvember.
Á sama tíma hefur vaxtamunur gagnvart þýskum ríkisbréfum
lækkað um 11/3 prósentu og er um 3,3% til þriggja mánaða og um
2,7% til tíu ára. Áhættuleiðréttur vaxtamunur til skamms og langs
tíma er því nálægt núlli, sé miðað við skuldatryggingarálagið.
• Í lok árs 2010 var viðskiptavegið gengi krónunnar tæplega 12%
hærra en í ársbyrjun 2010 og tæplega 17% hærra gagnvart
0
200
400
600
800
1.000
1.200
1.400
1.600
1.800
2.000
2.200
Mynd 9
Peningamagn í umferð
Janúar 2007 - desember 20101
Ma. kr.
M1
M2
M3
Hlutdeildarskírteini í fjárfestingarsjóðum
1. Tölur frá október 2008 eru bráðabirgðatölur.
Heimild: Seðlabanki Íslands.
2010200920082007
Punktar
Mynd 10
Skuldatryggingarálag ríkisins
Daglegar tölur 29. mars 2007 - 28. janúar 2011
Heimild: Bloomberg.
0
200
400
600
800
1.000
1.200
1.400
1.600
2008 20102009 ‘112007
%
Mynd 8
Ávöxtunarkrafa verðtryggðra íbúðabréfa
Daglegar tölur 3. janúar 2007 - 28. janúar 2011
Heimild: Seðlabanki Íslands.
HFF 150914
HFF 150224
HFF 150434
HFF 150644
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
201020092008 ‘112007