Peningamál - 01.02.2011, Blaðsíða 9

ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS- OG PENINGAMÁLUM
P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
1
•
1
9
evru. Gengi krónunnar hefur hins vegar lækkað það sem af er
ári og var tæplega 159 krónur gagnvart evru rétt fyrir útgáfu
þessara Peningamála, sem er rúmlega 2½% lægra gengi en fyrir
útgáfu Peningamála í nóvember. Samkvæmt spánni helst gengi
krónunnar á svipuðu stigi til ársloka og verður því tæplega 3%
lægra að meðaltali á þessu ári en spáð var í nóvember. Afgangur
á viðskiptum við útlönd og bætt viðskiptakjör ættu að styðja við
gengi krónunnar. Hins vegar er rétt að hafa í huga að þegar hafist
verður handa við afnám gjaldeyrishafta, sem líklegt er að komi til
framkvæmda á spátímanum, gæti myndast skammtímaþrýstingur
á gengi krónunnar. Óvissa um þessi skammtímaáhrif gefur tilefni
til varfærni í áætlunum um gengisþróun, jafnvel þótt einnig sé
hugsanlegt að losun hafta leiði til þess að gengi krónunnar hækki
eða að lækkun gangi það hratt til baka að áhrifin verði hverfandi.
• Í lok ágúst 2010 hóf Seðlabankinn vikuleg kaup á gjaldeyri til að
byggja upp óskuldsettan gjaldeyrisforða bankans. Samtals hefur
bankinn keypt 30 ma.kr. á markaði eða sem samsvarar u.þ.b.
193,5 milljónum evra. Undir lok ársins 2010 keypti Seðlabankinn
gjaldeyri sem nam um 24,6 ma.kr. (jafnvirði 160 milljóna evra) af
innlendum fjármálafyrirtækjum. Einnig samdi bankinn um fram-
virk viðskipti sem námu 47,9 ma.kr. (jafnvirði 312 milljóna evra). Í
heild munu þessi viðskipti auka gjaldeyrisforða Seðlabankans fram
til ársloka 2015 um 72,5 ma.kr. (jafnvirði 472 milljóna evra).
• Aukinn kraftur færðist í fasteignamarkaðinn á árinu 2010.
Heildarveltan jókst um 16% frá árinu á undan, þótt hún sé enn
afar lág í sögulegu samhengi. Á sama tíma hefur verulega dregið
úr lækkun húsnæðisverðs. Raunverð húsnæðis á höfuðborgar-
svæðinu hefur lækkað um tæp 35% frá því að það náði hámarki
í október 2007 og nafnverð hefur lækkað um 14,3% frá því að
það fór hæst í janúar 2008. Í uppfærðri spá er gert ráð fyrir að
húsnæðisverð nái lágmarki á seinni hluta þessa árs en síðan taki
við hægfara bati.

Innlendur þjóðarbúskapur og verðbólga
• Hinn 7. desember sl. birti Hagstofa Íslands fyrstu áætlanir um hag-
vöxt á þriðja fjórðungi ársins 2010 ásamt endurskoðuðum áætl-
unum fyrir fyrsta og annan fjórðung ársins. Samkvæmt áætlun
Hagstofunnar var landsframleiðslan á þriðja fjórðungi ársins
2010 1,6% lægri en fyrir ári og um 5,5% lægri á fyrstu þremur
fjórðungum ársins 2010 en á sama tíma árið áður. Þetta er nokkru
meiri samdráttur en Seðlabankinn hafði spáð í nóvember og skýr-
ist frávikið að mestu af þróun fjárfestingar. Tölur Hagstofunnar
fyrir fjárfestingu á öðrum ársfjórðungi voru endurskoðaðar upp á
við, í samræmi við það sem nóvemberspá Seðlabankans hafði gert
ráð fyrir en á móti voru tölur fyrir fyrsta ársfjórðung endurskoð-
aðar niður á við. Að sama skapi benda fyrstu tölur Hagstofunnar
til þess að fjárfesting á þriðja ársfjórðungi hafi verið töluvert
veikari en bankinn spáði í nóvember. Spá Seðlabankans um vöxt
Mynd 11
Gengi krónu gagnvart erlendum gjaldmiðlum
Daglegar tölur 3. janúar 2008 - 28. janúar 2011
Kr./EUR, Kr./USD, Kr./GBP
Heimild: Seðlabanki Íslands.
Bandaríkjadalur (v. ás)
Evra (v. ás)
Breskt pund (v. ás)
Vísitala meðalgengis - viðskiptavog þröng (h. ás)
50
70
90
110
130
150
170
190
210
230
250
50
70
90
110
130
150
170
190
210
230
250
‘11201020092008
3. janúar 2000 = 100
Mynd 12
Húsnæðisverð á höfuðborgarsvæðinu
1. ársfj. 1995 - 4. ársfj. 2010
1994 = 100
Raunverð íbúðarhúsnæðis (v. ás)
Raunverð atvinnuhúsnæðis - einfalt meðaltal
kaupsamninga (h. ás)
Heimildir: Þjóðskrá Íslands, Seðlabanki Íslands.
1995 = 100
80
100
120
140
160
180
200
220
80
120
160
200
240
280
320
360
‘09‘07‘05‘03‘01‘99‘97‘95