Peningamál - 01.02.2011, Blaðsíða 12

ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS- OG PENINGAMÁLUM
P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
1
•
1
12
fjárfestingar hins opinbera en áður var talið. Horfur um heildar-
fjármunamyndun næstu tvö ár eru hins vegar svipaðar.
• Ef stuðst er við mat Seðlabankans á fjármunamyndun síðasta árs
fremur en fyrstu áætlanir Hagstofu dróst landsframleiðsla á fyrstu
þremur fjórðungum ársins saman um 5,1% frá sama tíma árið
áður í stað 5,5% ef stuðst er við bráðabirgðatölur Hagstofunnar.
Samkvæmt mati bankans jókst árstíðarleiðrétt landsframleiðsla
því um 2,8% milli fjórðunga á þriðja fjórðungi síðasta árs eftir
rúmlega tveggja ára samfellt samdráttartímabil. Árstíðarleiðréttur
ársfjórðungsvöxtur mælist einnig í tölum Hagstofunnar og virðist
óháður því hvernig leiðrétt er fyrir árstíðarsveiflunni. Það eykur
traust á áreiðanleika matsins, en að undanförnu hefur verið mikil
óregla í ársfjórðungsgögnum um landsframleiðslu sem hefur
valdið vanda við mat á árstíðarsveiflunni. Samkvæmt spánni var
áframhaldandi árstíðarleiðréttur ársfjórðungsvöxtur á fjórða árs-
fjórðungi sem nemur 2,1%. Samdrátturinn á síðasta ári nam því
2,7% gangi þessi spá eftir, sem er svipað og spáð var í nóvember.
• Spáin gerir ráð fyrir tímabundnu bakslagi í árstíðarleiðréttum árs-
fjórðungslegum hagvexti á fyrri hluta þessa árs. Hann tekur þó
við sér á ný á seinni hluta ársins og spáð er 2,8% hagvexti fyrir
árið í heild, sem er heldur meiri vöxtur en spáð var í nóvember. Á
næstu tveimur árum er gert ráð fyrir rúmlega 3% hagvexti hvort
árið, sem er einnig heldur meiri hagvöxtur en gert var ráð fyrir í
nóvemberspánni.
• Eins og í fyrri spám Seðlabankans er talið að framleiðsluslakinn
hafi náð hámarki um mitt síðasta ár. Slakinn minnkar smám saman
eftir því sem líður á spátímann og er horfinn á seinni hluta ársins
2013. Eins og endranær er rétt að hafa í huga að mikil óvissa
er um mat á framleiðsluslakanum, sérstaklega í kjölfar fjármála-
kreppunnar.
• Vinnumarkaðskönnun Hagstofunnar sýnir að vinnuaflseftirspurn
dróst saman á alla mælikvarða milli ára á síðasta fjórðungi ársins
2010. Fækkaði heildarvinnustundum um 3,9% milli ára, bæði
vegna fækkunar fólks við vinnu og styttri vinnuviku. Hins vegar
sýna niðurstöður könnunarinnar að bæði atvinnuþátttaka og hlut-
fall starfandi eykst í yngsta aldurshópnum og gæti það verið fyrsta
vísbending um viðsnúning í vinnuaflseftirspurn.
• Tölur um flutninga til og frá landinu sýna að rúmlega 2.000 fleiri
fluttu frá landinu en til þess á árinu 2010, eða sem nemur u.þ.b.
1% af vinnuaflinu. Hægt hefur á hreinu útflæði fólks eftir að það
jókst í kjölfar fjármálakreppunnar en samsvarandi tala fyrir árið
2009 var rúmlega 4.800.
• Atvinnuleysi á síðasta fjórðungi ársins 2010, eins og það er skráð
hjá Vinnumálastofnun, jókst lítillega frá fyrri fjórðungi og mældist
7,7%. Þetta er í samræmi við spá bankans frá því í nóvember.
1. Grunnspá Seðlabankans 4. ársfj. 2010 - 1. ársfj. 2014.
Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
%
Mynd 18
Verg landsframleiðsla
1. ársfj. 2008 - 1. ársfj. 20141
Breyting milli ársfjórðunga (árstíðarleiðrétt)
Breyting frá sama ársfjórðungi árið áður
-10
-8
-6
-4
-2
0
2
4
6
201320122011201020092008
Breyting frá fyrra ári (%)
Mynd 19
Hagvöxtur og framlag undirliða 2000-20131
1. Grunnspá Seðlabankans 2010-2013.
Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
Einkaneysla
Samneysla
Fjármunamyndun
-25
-20
-15
-10
-5
0
5
10
15
20
‘12‘10‘08‘06‘04‘02‘00 ‘05
Birgðabreytingar
Utanríkisviðskipti
Hagvöxtur
‘01 ‘03 ‘07 ‘09 ‘11 ‘13
Breyting frá sama fjórðungi fyrra árs (%)
Mynd 20
Breytingar á vinnuafli
1. ársfj. 2004 - 4. ársfj. 2010
Heimild: Hagstofa Íslands.
Atvinnuþáttaka (prósentur, v. ás)
Hlutfall starfandi (prósentur, v. ás)
Heildarvinnustundir (h. ás)
Meðalvinnutími, við vinnu (klst., v. ás)
-8
-6
-4
-2
0
2
4
-20
-15
-10
-5
0
5
10
2010200920082007200620052004
%