Peningamál - 01.02.2011, Blaðsíða 15

ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS- OG PENINGAMÁLUM
P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
1
•
1
15
miði Seðlabankans en bæði verðbólguvæntingar heimila og verð-
bólguálag á skuldabréfamarkaði virðast ráðast mjög af nýliðinni
verðbólguþróun.
• Horfur eru á að verðbólga á fyrsta ársfjórðungi 2011 verði nokkru
minni en vænst var í síðustu Peningamálum, einkum vegna
breytingar Hagstofunnar á meðhöndlun útvarpsgjalds í vísitölu
neysluverðs og nokkru meiri útsöluáhrifa en búist var við. Spáð
er að verðbólga án áhrifa hækkunar óbeinna skatta verði 1,4% á
fyrsta ársfjórðungi 2011, en í síðustu spá var gert ráð fyrir 2,2%
verðbólgu. Horfur eru jafnframt á að mæld verðbólga verði 1,6%
á fyrsta ársfjórðungi samanborið við væntingar um 2,5% í nóv-
emberspánni. Spáð er að verðbólga verði undir verðbólgumark-
miði á árinu 2011 og nái lágmarki á fyrri hluta ársins. Gangi spáin
eftir verður meðalverðbólga á þessu ári 1,9%, eins og spáð var í
nóvember.
• Í kjölfar þess að útvarpsgjaldið var tekið út úr vísitölu neysluverðs
verður ársverðbólga bæði með og án áhrifa óbeinna skatta 0,4
prósentum minni á þessu ári en hún hefði ella verið. Við mat á
undirliggjandi verðbólgu, verðbólguhorfum og mótun peninga-
stefnunnar er því rétt að horfa fram hjá þessum áhrifum.
• Óvissa um þróun verðbólgu á næstu misserum tengist einkum
óvissu um gengi krónunnar. Einnig er hugsanlegt að launahækk-
anir í komandi kjarasamningum verði meiri en gert er ráð fyrir í
spánni, en þær myndu leiða til meiri verðbólgu að öðru óbreyttu.
Á móti kemur að nokkur óvissa er um styrk efnahagsbatans sem
spáð er. Verði þróttur innlends þjóðarbúskapar minni en hér
er spáð gæti verðbólga reynst minni. Óvissar verðbólguhorfur
endurspegla einnig óvissu um þróun á íbúðamarkaði. Lækkun
íbúðaverðs hefur orðið minni en Seðlabankinn hafði spáð, sem
m.a. skýrist af gjaldeyrishöftunum sem hafa stutt við innlent
eignaverð í kjölfar fjármálakreppunnar. Einnig er nokkur óvissa
um þróun verðlags í heiminum, hrávöruverð er óstöðugt og gengi
helstu gjaldmiðla gæti breyst hratt.
Mynd 27
Verðbólguvæntingar fyrirtækja og almennings
til eins árs og núverandi verðbólga
%
Verðbólga
Verðbólguvæntingar almennings
Verðbólguvæntingar stærstu fyrirtækja1
1. Mælingar á verðbólguvæntingum fyrirtækja voru framkvæmdar
óreglulega fram að þriðja ársfjórðungi 2006 og því er brúað á milli
mælinga fram að því.
Heimildir: Capacent Gallup, Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20102009200820072006200520042003
Breyting frá fyrra ári (%)
1. Grunnspá Seðlabankans 1. ársfj. 2011 - 1. ársfj. 2014.
Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
Mynd 28
Verðbólga með og án skattaáhrifa1
Verðbólga
Verðbólga án skattaáhrifa
Verðbólgumarkmið
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
2013201220112010200920082007