Peningamál - 01.08.2011, Blaðsíða 3

P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
1
•
3
3
Yfirlýsing peningastefnunefndar 17. ágúst 2011
Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hefur ákveðið að hækka vexti
bankans um 0,25 prósentur. Vextir á viðskiptareikningum innláns-
stofnana verða því 3,5%, hámarksvextir á 28 daga innstæðubréfum
4,25%, vextir á lánum gegn veði til sjö daga 4,5% og daglánavextir
5,5%.
Hækkun vaxta Seðlabankans er í samræmi við nýlegar yfirlýs-
ingar peningastefnunefndar og markast af því að verðbólguhorfur til
næstu tveggja ára hafa versnað enn frekar frá síðasta fundi nefndar-
innar. Nýjustu hagtölur og uppfærð spá bankans sem birtist í Peninga-
málum í dag benda að auki til meiri vaxtar innlendrar eftirspurnar og
atvinnu á þessu ári en búist var við í síðustu spá.
Á móti auknum vexti innlendrar eftirspurnar kemur að hræringar
á alþjóðlegum fjármálamörkuðum og vísbendingar um veikari hagvöxt
í helstu iðnríkjum en búist var við gætu haft neikvæð áhrif á íslenskan
þjóðarbúskap þegar frá líður. Hversu mikil þessi áhrif gætu orðið er
afar erfitt að meta á þessari stundu. Aukinn kraftur í efnahagslífinu,
sem birtist í uppfærðri spá bankans, felur þó í sér að lítil hætta er á að
hófleg vaxtahækkun stöðvi efnahagsbatann, enda er mikilli lækkun
skammtímaraunvaxta sem hefur átt sér stað undanfarna mánuði að-
eins snúið við að litlum hluta.
Verðbólga hefur aukist verulega undanfarna fimm mánuði. Tólf
mánaða verðbólga mældist 5% í júlí og undirliggjandi verðbólga, skil-
greind sem vísitala neysluverðs án áhrifa neysluskatta, sveiflukenndra
matvæla, bensíns, opinberrar þjónustu og vaxtakostnaðar, mælist
3,3% og hefur aukist úr 1,2% í janúar. Aukin verðbólga skýrist m.a.
af lágu gengi krónunnar og verðhækkunum húsnæðis og olíu. Um-
samdar launahækkanir munu auka verðbólguna enn frekar á næst-
unni þrátt fyrir lítils háttar styrkingu gengis að undanförnu. Miðað við
núverandi gengi krónunnar eru horfur á að verðbólga aukist fram á
næsta ár og að verðbólgumarkmiðið náist ekki að nýju fyrr en á seinni
hluta ársins 2013.
Þróun undanfarinna mánaða hefur aukið hættu á að hærri verð-
bólguvæntingar og veikt gengi krónunnar festi of mikla verðbólgu í
sessi, sérstaklega þegar efnahagsbatinn færist í aukana. Í versta til-
felli gætu væntingar um aukna verðbólgu, neikvæðir raunvextir og lítill
áhættuleiðréttur vaxtamunur við útlönd grafið enn frekar undan gengi
krónunnar og valdið vítahring aukinnar verðbólgu og lækkandi gengis,
þótt slakinn í þjóðarbúskapnum ætti í einhverjum mæli að vinna gegn
slíkri þróun.
Til þess að draga úr hættu á slíkri atburðarás er nauðsynlegt að
sporna nú gegn aukinni verðbólgu og hugsanlegum þrýstingi á gengi
krónunnar. Það kann að kalla á frekari hækkun vaxta. Ákvarðanir í
peningamálum munu þó sem fyrr taka mið af nýlegri þróun og horfum.