Peningamál - 01.08.2011, Blaðsíða 6

P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
1
•
3
6
ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS­ OG PENINGAMÁLUM
viðskiptalanda Íslands í ár og við aprílútgáfu Peningamála. Auknar
líkur eru þó á því að hagvaxtarhorfur hjá helstu viðskiptalöndum
Íslands muni dökkna á næstunni.
• Í helstu viðskiptalöndum Íslands hafa verðbólguhorfur breyst
nokkuð frá því í apríl sl. Verðbólga hélt áfram að aukast í apríl og
maí á evrusvæðinu, í Bandaríkjunum og Bretlandi og var víða meiri
en almennt hafði verið spáð. Verðbólgan virðist engu að síður
hafa náð hámarki í vor og í júní stóð hún ýmist í stað eða hjaðnaði
lítillega í kjölfar lægra hrávöru- og olíuverðs.
• Þrátt fyrir að alþjóðleg verðbólga hafi að mestu verið drifin af
hækkunum olíu- og hrávöruverðs, hefur einnig víða borið á
aukinni kjarnaverðbólgu og verðbólguvæntingar hafa aukist.
Af þeim ástæðum hafa margir seðlabankar séð sig knúna til að
hækka vexti. Undanfarna mánuði hafa vextir verið hækkaðir m.a.
á Norðurlöndunum og í júlí hækkaði Seðlabanki Evrópu vexti sína
um 0,25 prósentur í annað sinn á árinu. Hækkun stýrivaxta hefur
annars verið einna mest í löndum Asíu og Suður-Ameríku þar sem
hagvöxtur hefur verið mestur.
• Spár um alþjóðaviðskipti hafa lítið breyst undanfarið. Nýjustu
spár bæði Efnahags­ og þróunarstofnunarinnar (OECD) og
Alþjóðagjaldeyrissjóðsins eru nánast óbreyttar frá fyrri spám og
telja báðar stofnanirnar að vöxtur alþjóðaviðskipta verði áfram
töluverður á þessu ári og því næsta. Uppfærð spá Seðlabankans
er nánast óbreytt frá því í apríl en gert er ráð fyrir að ársvöxtur
innflutnings helstu viðskiptalanda Íslands verði um 5% á ári í ár
og á næstu tveimur árum.
• Verð á helstu hrávörum hélt áfram að hækka í upphafi annars árs-
fjórðungs og náði hámarki í apríl. Það hefur lækkað töluvert síðan
og eru forsendur um hrávöruverð fyrir árið í heild svipaðar og þær
voru í síðustu Peningamálum. Hins vegar eru horfur á heldur meiri
hækkun hráolíuverðs á þessu ári en gert var ráð fyrir í aprílspánni,
þótt hráolíuverð hafi heldur gefið eftir undanfarið vegna aukinnar
svartsýni um heimsbúskapinn. Hækkun olíu- og hrávöruverðs á
þessu ári er þó mun meiri en búist var við í lok síðasta árs og á
fyrstu mánuðum ársins.
• Spá um verð á bæði áli og sjávarafurðum er aftur á móti nánast
óbreytt frá því í apríl og er gert ráð fyrir að álverð hækki um rúm
16% á þessu ári og verð á sjávarafurðum um 8% í erlendri mynt.
Viðskiptakjör vöru og þjónustu eru talin rýrna um rúm 2% á
þessu ári en í aprílspánni hafði verið gert ráð fyrir ½% viðskipta-
kjarabata. Horfur um viðskiptakjör næstu tveggja ára eru hins
vegar svipaðar og í apríl.
• Raungengi hefur lækkað stöðugt frá því í desember og var tæpum
6% lægra í júlí en þegar það fór hæst í nóvember sl. Veiking krón-
unnar í upphafi árs er ein helsta ástæða lækkunar raungengisins.
Heimild: Macrobond.
Breyting frá fyrra ári (%)
Mynd 2
Alþjóðlegur hagvöxtur
Magnbreyting VLF 1. ársfj. 2003 - 2. ársfj. 2011
Bandaríkin
Evrusvæðið
Bretland
Japan
-10
-8
-6
-4
-2
0
2
4
6
‘1120102009200820072006200520042003
Heimild: Macrobond.
12 mánaða breyting (%)
Mynd 3
Alþjóðleg verðbólga
Janúar 2004 - júní 2011
Bandaríkin
Evrusvæðið
Bretland
Japan
-3
-2
-1
0
1
2
3
4
5
6
2010200920082007200620052004 ‘11
Heimild: Seðlabanki Íslands.
%
Mynd 4
Árshækkun hrávöruverðs 2011 út frá
framvirku verði og spám sérfræðinga
0
5
10
15
20
25
30
35
40
OlíuverðHrávöruverð án olíu
PM 2010/4
PM 2011/1
PM 2011/2
PM 2011/3