Peningamál - 01.08.2011, Blaðsíða 8
ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS OG PENINGAMÁLUM
P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L
2
0
1
1
•
3
8
ári í stað 3,25% fyrir útgáfu síðustu Peningamála. Hafa verður þó
í huga að túlkun vaxtarófsins er óvenju erfið um þessar mundir.
• Þrátt fyrir að nafnvextir bankans hafi haldist óbreyttir frá því
í febrúar hafa raunvextir hans lækkað umtalsvert. Miðað við
árshækkun vísitölu neysluverðs eru þeir nú -1,3% og hafa
lækkað um 2½ prósentur frá því í apríl. Sé miðað við mismunandi
mælikvarða á verðbólgu og verðbólguvæntingum eru raunvextir
bankans að meðaltali um -1,2%, sem er um 1 prósentu lækkun
frá útgáfu Peningamála í apríl og rúmlega 3 prósentna lækkun frá
Peningamálum í byrjun febrúar.
• Grunnfé Seðlabankans hefur dregist saman um 5% frá útgáfu
síðustu Peningamála. Þrátt fyrir það er lausafjárstaða innláns-
stofnana rúm vegna gjalddaga ríkisbréfa og skattaendurgreiðslu í
lok júlí ásamt því að gjalddagi virðisaukaskatts var í byrjun ágúst.
Peningamagn í umferð (M3) hefur dregist saman um 14% frá því
í september 2009 þegar það náði hámarki en þó má greina lítils
háttar aukningu undanfarna mánuði. Enn er þó ekki að merkja
viðsnúning í þróun útlána til innlendra aðila en þau höfðu dregist
saman um 4,1% í júní sl. frá sama tíma árið áður.
• Skammtímavextir á millibankamarkaði hafa haldist svipaðir frá
útgáfu síðustu Peningamála og sveiflast á bilinu 3,5-4,0%. Lengri
óverðtryggðir vextir hafa hins vegar hækkað um u.þ.b. 1 prósentu
á sama tíma. Verðtryggðir vextir hafa einnig hækkað en þó minna
eða um 0,1-0,3 prósentur.
• Hækkun innlendra langtímavaxta hefur leitt til þess að lang-
tímavaxtamunur gagnvart þýskum ríkisskuldabréfum hefur aukist
um 2 prósentur frá útgáfu Peningamála í apríl og er nú um 5%.
Vaxtamunur á skammtímaríkisskuldabréfum hefur hins vegar lítið
breyst.
• Aukinn óróleiki á alþjóðlegum fjármálamörkuðum hefur hækk-
að skuldatryggingarálag á ríkissjóði víða um heim. Þrátt fyrir
það er skuldatryggingarálag á ríkissjóð Íslands svipað og það
var við útgáfu Peningamála í apríl, eða um 2,6 prósentur.
Lánshæfiseinkunn ríkissjóðs hefur einnig staðið af sér umrótið.
Áhættuálagið samkvæmt skuldatryggingarálaginu er áfram lægra
en það sem lesa má út úr kjörum á nýlegri útgáfu ríkissjóðs á
Bandaríkjamarkaði en þar mældist áhættuálagið ofan á milli-
bankavexti 3,2 prósentur. Þessi útgáfa var fyrsta útgáfa ríkissjóðs
á alþjóðlegum fjármálamarkaði frá því fyrir fjármálakreppu. Mikill
áhugi var á útgáfunni meðal alþjóðlegra fjárfesta og nam eftir-
spurnin tvöfaldri fjárhæð hennar.
• Frá útgáfu Peningamála í apríl hefur gengi krónunnar verið
óbreytt gagnvart evru en lækkað um tæplega 1% gagnvart við-
skiptaveginni gengisvísitölu. Frá áramótum nemur lækkun krónu
gagnvart evru rúmlega 6% sem fyrst og fremst má rekja til
Mynd 8
Veðlánavextir og framvirkir vextir1
Daglegar tölur 1. janúar 2010 - 30. september 2014
%
Veðlánavextir
PM 2011/1 (lok janúar 2011)
PM 2011/2 (miður apríl 2011)
PM 2011/3 (byrjun ágúst 2011)
1. Væntir veðlánavextir eru miðaðir við framvirka vexti sem reiknaðir
eru út frá vöxtum á millibankamarkaði og ríkisskuldabréfum.
Heimild: Seðlabanki Íslands.
0
2
4
6
8
10
12
20142013201220112010
Mynd 9
Peningamagn í umferð
Janúar 2007 - júní 20111
Ma.kr.
M1 M2 M3
Hlutdeildarskírteini í fjárfestingarsjóðum + M3
1. Tölur frá október 2008 eru bráðabirgðatölur.
Heimild: Seðlabanki Íslands.
0
200
400
600
800
1.000
1.200
1.400
1.600
1.800
2.000
2.200
2010200920082007 2011
%
Mynd 10
Ávöxtunarkrafa óverðtryggðra skuldabréfa
Daglegar tölur 2. janúar 2009 - 12. ágúst 2011
Heimild: Seðlabanki Íslands.
RIKB 13 0517
RIKB 19 0226
RIKB 25 0612
RIKB 11 0722
0
2
4
6
8
10
12
201120102009