Peningamál - 01.08.2011, Blaðsíða 9

ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS­ OG PENINGAMÁLUM
P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
1
•
3
9
lækkunar krónunnar á fyrstu þremur mánuðum ársins. Veikingu
krónunnar, þrátt fyrir nokkurn afgang á vöru- og þjónustuvið-
skiptum, má líklega rekja til nokkurra þátta. Vísbendingar eru um
að íslensk fyrirtæki séu að greiða niður erlendar skuldir sem getur
veikt gengi krónunnar í bráð, þótt það búi í haginn fyrir fram-
tíðina. Viðskiptakjör hafa einnig rýrnað nokkuð á fyrri hluta þessa
árs í kjölfar mikillar hækkunar hrá- og olíuverðs. Áhættuleiðréttur
vaxtamunur er einnig lítill. Ekki er heldur útilokað að regluleg kaup
Seðlabankans á erlendum gjaldeyri hafi stuðlað að lækkun hennar.
Að lokum eiga litlir gjaldmiðlar jafnan undir högg að sækja þegar
óvissa og áhættufælni eykst á alþjóðlegum fjármálamörkuðum,
þótt á móti komi að gjaldeyrishöftin veita krónunni skjól.
• Gengi krónunnar á aflandsmarkaði hækkaði nokkuð í lok mars
á þessu ári þegar Seðlabankinn birti nýja áætlun um losun
gjaldeyrishafta og fór evran úr 271 kr. gagnvart evru í 250 kr.
Aflandsgengið hélst stöðugt þar til að það styrktist á ný í maí sl.
þegar Seðlabankinn kallaði eftir tilboðum í sölu á íslenskum krónum
í tengslum við afnám gjaldeyrishafta og mældist hæst 219 kr.
gagnvart evru. Gengi krónunnar á aflandsmarkaði hefur hins vegar
lækkað á ný það sem af er ágústmánuði í litlum viðskiptum og fyrir
útgáfu þessara Peningamála var það um 245 kr. gagnvart evru.
• Gengi krónunnar á innlendum markaði var um 164 kr. gagnvart
evru á öðrum ársfjórðungi þessa árs eða um 2% lægra en gert var
ráð fyrir í síðustu spá Seðlabankans. Samkvæmt spánni helst gengi
krónunnar á svipuðu stigi út spátímann og verður við lok hans um
2½% lægra en reiknað var með í aprílspánni.
• Heildarfjöldi nýrra útlána Íbúðalánasjóðs var óbreyttur á fyrstu
sjö mánuðum ársins samanborið við sama tíma í fyrra en fjárhæð
lánanna jókst um 17%. Sjóðsfélagalán lífeyrissjóða jukust lítillega
á fyrri helmingi ársins. Á sama tíma jókst fjöldi kaupsamninga
á höfuðborgarsvæðinu um tæplega 71%. Mælingar Þjóðskrár
Íslands gefa til kynna að vísitala íbúðaverðs á höfuðborgar-
svæðinu hafi hækkað um rúmlega 6% frá áramótum. Samkvæmt
grunnspá Seðlabankans hefur fasteignaverð náð lágmarki en ekki
er búist við miklum verðhækkunum á spátímanum. Gert er ráð
fyrir að raunverð húsnæðis verði enn 35% lægra en það var þegar
það náði hámarki í aðdraganda fjármálakreppunnar á seinni hluta
árs 2007. Þrátt fyrir þessa miklu lækkun er raunverðið nálægt
langtímameðaltali.
• Samkvæmt Ríkisskattstjóra lækkuðu skuldir landsmanna lítillega
milli ára á síðasta ári. Skuldir vegna íbúðakaupa breyttust lítið og
er lækkunin því vegna annarra skulda. Í lok júní sl. höfðu rúmlega
2.600 heimili fengið umsókn sína um niðurfærslu húsnæðislána
í 110% veðhlutfall samþykkta og biðu rúmlega 8.100 umsóknir
afgreiðslu. Dregið hefur úr óvissu um efnahagsreikninga heimila
og aukin velta á fasteignamarkaði ætti að hafa jákvæð áhrif á
fjármálaleg skilyrði þeirra. Þau eru þó enn erfið. Svipaða sögu
%
Mynd 11
Ávöxtunarkrafa verðtryggðra íbúðabréfa
Daglegar tölur 2. janúar 2009 - 12. ágúst 2011
Heimild: Seðlabanki Íslands.
HFF 150224
HFF 150434
HFF 150644
RIKS 210114
0
1
2
3
4
5
6
7
201120102009
Punktar
Mynd 12
Skuldatryggingarálag ríkisins
Daglegar tölur 29. mars 2007 - 12. ágúst 2011
Heimild: Bloomberg.
0
200
400
600
800
1.000
1.200
1.400
1.600
20082007 201120102009
Mynd 13
Gengi krónu gagnvart erlendum gjaldmiðlum
Daglegar tölur 3. janúar 2008 - 12. ágúst 2011
Kr./EUR, Kr./USD, Kr./GBP
Heimild: Seðlabanki Íslands.
Bandaríkjadalur (v. ás)
Evra (v. ás)
Breskt pund (v. ás)
Vísitala meðalgengis - viðskiptavog þröng (h. ás)
50
90
130
170
210
250
50
100
150
200
250
300
201020092008
3. janúar 2000 = 100
2011