Peningamál - 01.08.2011, Blaðsíða 10

ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS­ OG PENINGAMÁLUM
P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
1
•
3
10
má segja um fjármálaleg skilyrði fyrirtækja, þótt nýfallinn dómur
Hæstaréttar um ólögmæti fjölmyntalána til fyrirtækja ætti að draga
úr óvissu um afborganir á sambærilegum lánum og hugsanlega
létta á skuldabyrði fyrirtækja. Í lok maí sl. höfðu viðskiptabankarnir
þrír gert tæplega 3.500 fyrirtækjum tilboð um skuldaaðlögun sem
um 60% fyrirtækja þáðu. Á sama tíma var áætlað að um 3.250
fyrirtæki til viðbótar þurfi skuldaaðlögun.

Innlendur þjóðarbúskapur og verðbólga
• Í júní sl. birti Hagstofa Íslands fyrstu áætlun um þjóðhagsreikninga
fyrir fyrsta fjórðung þessa árs. Raunvöxtur landsframleiðslu frá
sama tíma fyrra árs nam 3,4% og er það mesti hagvöxtur milli
ára frá fyrsta fjórðungi ársins 2008. Sé miðað við breytingu milli
fjórðunga að teknu tilliti til árstíðabundinna þátta nam vöxturinn
2%. Hagvöxtinn má rekja til 5,5% aukningar þjóðarútgjalda en
framlag utanríkisviðskipta var neikvætt sem nemur 1,5% af lands-
framleiðslu.
• Eins og greint hefur verið frá í fyrri heftum Peningamála hefur
Seðlabankinn metið atvinnuvegafjárfestingu á árinu 2010 heldur
meiri en bráðabirgðatölur Hagstofunnar gefa til kynna. Miðað
við þær tölur var landsframleiðslan heldur meiri árið 2010 en
gert er ráð fyrir í bráðabirgðatölum Hagstofunnar og var árs-
hagvöxtur fyrsta fjórðungs þessa árs því heldur minni en í tölum
Hagstofunnar eða 3,1% í stað 3,4%.
• Þessi rúmlega 3% hagvöxtur á fyrsta fjórðungi þessa árs var
talsvert meiri en spáð var í aprílhefti Peningamála en þar var
spáð 0,8% árshagvexti. Við fyrstu sýn kemur spáskekkjan að
mestu fram í þjóðarútgjöldum þar sem mestu munar um birgða-
breytingar en birgðasöfnun var óvenjumikil í fjórðungnum. Birgðir
í tölum Hagstofunnar eru útflutningsframleiðsla sem ekki hafði
verið flutt úr landi auk birgða af innfluttum olíuvörum. Þetta skýrir
einnig að miklu leyti ofmat útflutnings í aprílspánni. Þegar tekið
hefur verið tillit til þessa stendur helst eftir að samdráttur sam-
neyslu var ofmetinn ásamt því að innflutningur var nokkru minni
en spáð var. Á móti þessu vegur að fjárfesting var veikari en spáð
var í apríl. Eins og ævinlega þarf að hafa í huga að fyrstu tölur um
fjárfestingu hafa tilhneigingu til að vanmeta fjárfestingarstigið.
• Einkaneysla jókst um 1,5% á fyrsta fjórðungi ársins og var það í
samræmi við spá bankans frá apríl, en þar var gert ráð fyrir 1,3%
vexti milli ára. Útlit er fyrir töluvert meiri vöxt á öðrum fjórðungi
en áður var reiknað með. Líklegt er að áhrif tímabundinna þátta
á borð við eingreiðslur í tengslum við kjarasamninga og sérstakar
vaxtabætur séu sterkari en áður var ætlað. Þar að auki eru vís-
bendingar um að atvinna hafi aukist meira í fjórðungnum en fram
kom í fyrri spá bankans en það eykur kaupmátt heimila. Auður
heimila hefur einnig hækkað meir en spáð var vegna kröftugri
hækkunar á verði húsnæðis.
Mynd 14
Íbúðaverð og velta á höfuðborgarsvæðinu1
Janúar 2000 - júlí 2011
Fjöldi
Velta á íbúðamarkaði - árstíðarleiðrétt (v. ás)
Íbúðaverð (h. ás)
Raunverð íbúðarhúsnæðis (h. ás)
1. Velta er miðuð við fjölda kaupsamninga á kaupdegi íbúða.
Heimildir: Þjóðskrá Íslands, Seðlabanki Íslands.
12 mánaða breyting (%)
0
150
300
450
600
750
900
1.050
1.200
-30
-20
-10
0
10
20
30
40
50
‘11‘10‘09‘08‘07‘06‘05‘04‘03‘02‘01‘00
Mynd 15
Einkaneysla, fyrirhuguð stórkaup
og greiðslukortavelta
1. ársfj. 2004 - 2. ársfj. 20111
1. Tölur yfir einkaneyslu ná einungis fram til 1. ársfjórðungs 2011.
Heimildir: Capacent Gallup, Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
Breyting frá fyrra ári (%) Breyting frá fyrra ári (%)
Einkaneysla (v. ás)
Fyrirhuguð stórkaup (h. ás)
Debet- og kreditkortavelta einstaklinga (v. ás)
-30
-25
-20
-15
-10
-5
0
5
10
15
20
-60
-50
-40
-30
-20
-10
0
10
20
30
40
‘112010200920082007200620052004