Peningamál - 01.08.2011, Blaðsíða 11

ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS­ OG PENINGAMÁLUM
P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
1
•
3
11
• Kortavelta heimila, bæði í verslunum innanlands og erlendis,
jókst um rúm 9% að raunvirði milli ára á öðrum ársfjórðungi. Svo
virðist sem þessi veltuaukning hafi að mestu verið í innlendum
verslunum, en t.d. má sjá verulega aukningu í raftækja- og hús-
gagnaverslun. Í uppfærðri spá er reiknað með að einkaneysla hafi
aukist um tæp 7% á öðrum ársfjórðungi frá sama tíma fyrra árs,
sem svarar til rúmlega 2% aukningar milli fjórðunga að teknu tilliti
til árstíðarsveiflu. Þessi mikli kraftur einkaneyslu endurspeglar að
einhverju leyti tímabundna þætti og ætla má að nokkuð dragi úr
vextinum á seinni hluta ársins. Einnig má gera ráð fyrir að vaxandi
verðbólga muni draga úr kaupmáttaraukningu umsaminnar
launa hækkunar eftir því sem líður á árið. Niðurstöður könnunar
Capacent Gallup í júní benda t.d. til þess að heimilin ætli að draga
nokkuð úr stórkaupum á seinni hluta ársins. Í heild er spáð að
einkaneysla aukist um 3,8% í ár sem er um prósentu meiri vöxtur
en búist var við í aprílspánni.
• Þrátt fyrir að spáð sé meiri vexti einkaneyslu á þessu ári en í
síðustu spá er áætlað að hlutdeild einkaneyslu í landsframleiðslu
verði enn mjög lág í sögulegu samhengi eða um 51%. Í uppfærðri
spá er reiknað með að hlutfall einkaneyslu og landsframleiðslu
haldist áfram lágt út spátímann. Spáð er að einkaneysla aukist um
2½% á ári á næstu tveimur árum sem er um ½ prósentu minni
vöxtur hvort árið en spáð var í apríl.
• Yfirlýsing ríkisstjórnarinnar í tengslum við nýlega kjarasamninga
mun kalla á töluverð útgjöld sem ekki hafði verið gert ráð fyrir við
gerð fjárlaga. Án sérstakra mótvægisaðgerða er því útlit fyrir að
útgjöld ríkissjóðs fari um 12 ma.kr. fram úr fjárlögum. Þakið sem
sett var í fjárlögum á nafnvöxt útgjalda til næstu tveggja ára mun
því ekki halda að öðru óbreyttu. Jafnframt er ljóst að án frekari
aðhaldsaðgerða í fjárlögum næsta árs verður erfiðara að ná mark-
miðinu um afgang á heildarjöfnuði ríkissjóðs árið 2013.
• Samneysla hefur haldist óbreytt að nafnvirði frá síðasta fjórðungi
ársins 2008. Nú er hins vegar gert ráð fyrir að nafnvirði hennar
taki að vaxa á ný í ár, fyrst og fremst vegna kjarasamningsbund-
innar hækkunar nafnlauna opinberra starfsmanna. Áætlað er að
samneysla muni halda áfram að dragast saman að raunvirði á
þessu og á næsta ári, en þó minna en gert var ráð fyrir í síðustu
spá bankans.
• Eftir samdrátt á síðasta ári er reiknað með að fjárfesting vegna
stóriðju og tengdrar orkuöflunar aukist á þessu ári um 55% að
raunvirði. Í samanburði við spána frá því í apríl er nú búist við
nokkru minni fjárfestingu í stóriðju og tengdum verkefnum á
spátímanum. Framkvæmdir vegna fyrirhugaðs álvers í Helguvík
frestast að hluta út fyrir spátímann og fjárfesting Orkuveitu
Reykjavíkur verður heldur minni. Stækkun aflþynnuverksmiðju
Becromal vegur þó að hluta á móti minni fjárfestingu á spátím-
anum.
Breyting frá fyrra ári (%)
Mynd 16
Einkaneysla og kaupmáttur ráðstöfunartekna
2000-20131
1. Grunnspá Seðlabankans 2011-2013.
Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
Kaupmáttur ráðstöfunartekna
Einkaneysla
-20
-15
-10
-5
0
5
10
15
‘13‘12‘11‘10‘09‘08‘07‘06‘05‘04‘03‘02‘01‘00
1. Grunnspá Seðlabankans 2011-2013.
Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
Breyting frá fyrra ári (%)
Mynd 17
Fjármunamyndun og framlag
helstu undirliða hennar 2000-20131
Fjármunamyndun alls
Atvinnuvegir án stóriðju, skipa og flugvéla
Stóriðja
Skip og flugvélar
Íbúðarhúsnæði
Hið opinbera
-60
-50
-40
-30
-20
-10
0
10
20
30
40
‘13‘12‘11‘10‘09‘08‘07‘06‘05‘04‘03‘02‘01‘00