Peningamál - 01.08.2011, Blaðsíða 12

ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS­ OG PENINGAMÁLUM
P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
1
•
3
12
• Horfur eru á að atvinnuvegafjárfesting utan stóriðju og skipa
og flugvéla verði meiri á þessu ári en gert var ráð fyrir í apríl
samkvæmt könnun á fjárfestingaráformum 114 fyrirtækja sem
Seðlabankinn gerði á fyrri hluta þessa árs.2 Þar sem gert er ráð
fyrir heldur minni fjárfestingu í skipum og flugvélum á þessu ári
en í apríl og seinkun hefur orðið á fjárfestingaráformum tengdum
stóriðju og orkuöflun fyrir hana verður atvinnuvegafjárfesting í
heild heldur veikari en í apríl. Nú er gert ráð fyrir 18,1% vexti í ár
en í apríl var spáð 24,4% vexti. Spáð er svipuðum vexti á næstu
tveimur árum og í aprílspánni þótt fjárfestingarstigið verði lægra.
• Áætlað er að fjármunamyndun alls aukist um rúmlega 10% á
þessu ári. Mest vex atvinnuvegafjárfesting og fjárfesting í íbúðar-
húsnæði en fjárfesting hins opinbera dregst saman um rúmlega
14%. Miðað við yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar í tengslum við kjara-
samninga má þó gera ráð fyrir að fjárfesting hins opinbera vaxi á
ný frá og með næsta ári og þriggja ára samdráttarskeiði ljúki þar
með. Í spánni er gert ráð fyrir að fjármunamyndun í heild aukist
um rúm 16% árið 2012 og um 11% árið 2013. Á báðum árunum
er spáð vexti í öllum undirliðum fjárfestingar þótt bróðurpart
vaxtarins megi rekja til atvinnuvegafjárfestingar.
• Sé miðað við áætlun Seðlabankans um fjárfestingu árið 2010
nam árstíðarleiðréttur hagvöxtur milli fjórðunga 1,3% á fyrsta
fjórðungi ársins í stað lítilsháttar samdráttar í síðustu spá. Á öðrum
fjórðungi er gert ráð fyrir fremur litlum vexti milli fjórðunga eða
0,3%, sem svarar til 3% hagvaxtar milli ára. Í heild er spáð um
2,8% hagvexti á þessu ári sem er 0,5 prósentum meiri hagvöxtur
en spáð var í apríl og skýrist helst af sterkari einka- og samneyslu
og atvinnuvegafjárfestingu utan stóriðju, skipa og flugvéla.
• Í spánni er gert ráð fyrir 1,6% hagvexti árið 2012 og er það minni
hagvöxtur en spáð var í apríl. Má það helst rekja til framhlaðnari
einkaneysluferils auk seinkunar stóriðjuframkvæmda. Þess í stað
er gert ráð fyrir um 3,7% hagvexti árið 2013 sem er 1 prósentu
meiri vöxtur en spáð var í apríl. Vöxturinn er drifinn áfram af vexti
þjóðarútgjalda, sér í lagi einkaneyslu og atvinnuvegafjárfestingu.
• Matið á framleiðsluslakanum á spátímanum er svipað og í apríl.
Spá bankans er byggð á þeirri forsendu að framleiðslugeta
þjóðarbúsins vaxi hægt á næstu árum, sem er í samræmi við
reynslu annarra þjóða af afleiðingum alvarlegra fjármálakreppna.
Verði vöxtur framleiðslugetu hraðari mun þjóðarbúskapurinn
geta vaxið hraðar án þess að það valdi verðbólguþrýstingi. Hafi
stærri hluti framleiðslugetu tapast í kjölfar fjármálakreppunnar en
spá bankans gerir ráð fyrir er slakinn hins vegar minni og undir-
liggjandi launa- og verðbólguþrýstingur meiri.
2. Fjárfestingarútgjöld þessara 114 fyrirtækja ásamt 13 fyrirtækjum í stóriðju og orkuvinnslu
nema nærri tveimur þriðju af heildaratvinnuvegafjárfestingu ársins 2010.
%
Mynd 18
Verg landsframleiðsla
1. ársfj. 2008 - 3. ársfj. 20141
1. Grunnspá Seðlabankans 2. ársfj. 2011 - 3. ársfj. 2014.
Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
Breyting milli ársfjórðunga (árstíðarleiðrétt)
Breyting frá sama ársfjórðungi árið áður
-10
-8
-6
-4
-2
0
2
4
6
2014201320122011201020092008
Breyting frá fyrra ári (%)
Mynd 19
Hagvöxtur og framlag undirliða 2000-20131
1. Grunnspá Seðlabankans 2011-2013.
Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
Einkaneysla
Samneysla
Fjármunamyndun
-25
-20
-15
-10
-5
0
5
10
15
20
‘12‘10‘08‘06‘04‘02‘00 ‘05
Birgðabreytingar
Utanríkisviðskipti
Hagvöxtur
‘01 ‘03 ‘07 ‘09 ‘11 ‘13