Peningamál - 01.08.2011, Blaðsíða 14

ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS­ OG PENINGAMÁLUM
P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
1
•
3
14
ársins en í síðustu spá var gert ráð fyrir rúmlega 3% samdrætti.
Viðsnúningur á vinnumarkaði virðist því snarpari en áður hafði
verið spáð. Þó verður að hafa í huga að töluverð óvissa er ávallt
um niðurstöður slíkra úrtakskannana. Nú er gert ráð fyrir að
atvinna aukist um 1,2% í ár frá fyrra ári en í aprílspánni var
gert ráð fyrir 0,7% samdrætti. Áfram er gert ráð fyrir tiltölulega
hægum vexti á spátímanum.
• Skrifað var undir nýja kjarasamninga landssambanda og stærstu
félaga innan Alþýðusambands Íslands við Samtök atvinnulífsins
hinn 5. maí sl. Síðan þá hafa allflest félög á opinberum vinnu-
markaði skrifað undir kjarasamninga sem eru að megininntaki
samhljóða samningnum sem skrifað var undir 5. maí. Kostnaður
við kjarasamningana er töluvert meiri en gert var ráð fyrir í apríl-
spánni. Nú er gert ráð fyrir að laun hækki að meðaltali um 5,3%
á ári á samningstímanum en þá var gert ráð fyrir rúmlega 4%
hækkun. Hækkunin er sérstaklega mikil á þessu ári en þá hækka
laun um 6,3% að meðaltali en aprílspáin gerði ráð fyrir 4,7%
hækkun. Áformuð lækkun tryggingargjalds á næsta ári mun að
hluta vega á móti meiri launahækkunum á næstu tveimur árum.
Þar sem hækkun nafnlauna verður meiri en verðbólga á spátím-
anum munu raunlaun einnig hækka um 1½% á ári út spátímann.
• Horfur eru á að launakostnaður á framleidda einingu aukist
töluvert meira á spátímanum en ætlað var í síðustu spá. Gert er
ráð fyrir að hann aukist um 5,7% í ár sem er rúmlega 2 prósentum
meira en gert var ráð fyrir í síðustu spá og um 4,3% á næsta ári en
það er um 1 prósentu meira en þá var gert ráð fyrir. Á seinni hluta
spátímabilsins er hins vegar gert ráð fyrir að aukning launakostn-
aðar á framleidda einingu verði í samræmi við verðbólgumarkmið
Seðlabankans.
• Verðbólga mældist 3,5% á öðrum fjórðungi þessa árs eða 0,8
prósentum meiri en gert var ráð fyrir í aprílspánni og hafði hún
aukist úr 2,0% á fyrsta ársfjórðungi.3 Hraða aukningu verðbólgu
á öðrum ársfjórðungi má að mestu rekja til verðhækkunar á hús-
næðislið vísitölu neysluverðs, verðhækkunar á almennri og opin-
berri þjónustu og ýmissi innfluttri vöru, að hluta til vegna gengis-
lækkunar krónunnar. Til viðbótar hafði undangengin hækkun
heimsmarkaðsverðs olíu og hrávöru áframhaldandi áhrif á innlent
vöru- og þjónustuverð.
• Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,1% í júlí sl. og mældist tólf
mánaða verðbólga 5,0% samanborið við 2,3% í mars sl., fyrir
útgáfu síðustu Peningamála. Verðbólga án áhrifa óbeinna skatta
mældist 4,8% í júlí.4 Kjarnaverðbólga, þ.e. ef horft er framhjá
áhrifum skatta, sveiflukenndra matvælaliða, bensíns, opinberrar
3. Ef útvarpsgjaldið hefði ekki verið tekið út úr vísitölu neysluverðs í janúar 2011 hefði
verðbólga verið 2,4% á fyrsta ársfjórðungi og 3,9% á öðrum ársfjórðungi.
4. Vegna óhagstæðra grunnáhrifa í júlí jókst ársverðbólgan mikið frá fyrri mánuði, um 0,8
prósentur, þar sem vísitala neysluverðs lækkaði um 0,7% í júlí 2010.
1. Framleiðniaukning kemur fram sem neikvætt framlag til
hækkunar á launakostnaði á framleidda einingu. Grunnspá Seðlabankans
2011-2013.
Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
Mynd 23
Launakostnaður á framleidda einingu
og framlag undirliða 2000-20131
Breyting frá fyrra ári (%)
Nafnlaun
Launakostnaður annar en laun
Undirliggjandi framleiðni
Launakostnaður á framleidda einingu
-4
-2
0
2
4
6
8
10
12
14
‘13‘12‘11‘10‘09‘08‘07‘06‘05‘04‘03‘02‘01‘00
Mynd 25
Undirliðir verðbólgu
Framlag einstakra undirliða til verðbólgu
janúar 2007 - júlí 2011
12 mánaða breyting (%)
Innfluttar vörur án áfengis, tóbaks og bensíns
Bensín Húsnæði
Innlendar vörur án búvöru og grænmetis
Almenn þjónusta Aðrir liðir
Vísitala neysluverðs
Heimild: Hagstofa Íslands.
-2
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
2010200920082007 2011
Mynd 24
Verðbólga
Janúar 2001 - júlí 20111
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
‘11‘10‘09‘08‘07‘06‘05‘04‘03‘02‘01
12 mánaða breyting (%)
1. Kjarnavísitölur mæla undirliggjandi verðbólgu. Kjarnavísitala 1 er
vísitala neysluverðs án búvöru, grænmetis, ávaxta og bensíns. Í
kjarnavísitölu 2 er verðlag opinberrar þjónustu undanskilið að auki.
Kjarnavísitala 3 undanskilur til viðbótar áhrif af breytingum
raunvaxta.
Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands.
Vísitala neysluverðs Kjarnavísitala 1
Kjarnavísitala 2 Kjarnavísitala 3
Verðbólgumarkmið