Alþýðublaðið - 15.10.1924, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 15.10.1924, Blaðsíða 2
"WEHSBBSeSBIB Bæir og sveitir. A.t yfirlitl því yfir manntjóldann á landinu, fjölgunina síðustu þrjá árin og sklftingu manntjoldans og fjöigunarinnar á kaupstaði eða bæl og sveitir, sem birt var nýlega hér i blaðinu eftir síðustu Hagtiðindum, mátti sjá, að meira en 511 mannfjólgunin, sem er um 3000 alt tímabillð eða hér um bil 1000 á ári, hefir á timabilinn farið í kaupstaðina. Mörgum mönnum er þetta áhyggjuefni, þvf að þeir þykjast sjá fram á það, að kaupstaðirnir vaxi með þessu sveituonix) yfir höíuð, og telja það óholt þjóð- félaginu. Skoðunar þessarar gætir bæði meðal sveitarbúa og kaup- staðarbúa, og er auðaéð, að hjá hinum fyrrl stafar hún fyrst og fremst af hagsmunaástæðum sjáltra þeirra, en hjá hlnum sið- ari verður hún ekkl skýrð á þann hátt, heldur virðist þar ráða meirá hugsun um þjóðfé- lagið sem heild, enda á slíkur hugsunarháttur sér enn þá eðll- lega fremur stað þar. Ef káup- staðarbúar hugsuðu eingðngu um sinn hag og þá afskynsemi, værl þelm fólksfjölgun í kaup- stöðum keppikefii, þvf að á fólklnu rís velmegunin, ef rétt er stjórnað, og ef vel værl stjórnað, gæti 511 þjóðin hæglega lifað f kaupstöðunum sjö og jafnvel í Reykjavfk einni saman. En ef mönnum er í alvöru mótstEfctt, að fólkið safnist í kaup- staðina, þá dugir ekki að vola yfir þelrrl staðreynd, heldur verð- ur að gera það, sem þarf, tilað breyta um stefnu fólksstraumslns. Til þess nægir ekki að brjóta landsrétt á þelm, sem vilja flytjast f kaupstaðina úr sveitunum, með fávislegum útilokunarlögum eða ákvæðum í húsnæðisreglugerð. Ef fólklð vlll ekki vera f svelt- unum og fær ekkl að vera í kaupstöðunum, þá ter það yfir þá tll útlanda, hvað sem hver seglr. Til þess áð breyta um stefnuna vorður að finna þær orsakir, sem valda íólksstraumnum í kaup* staðina, og þegar þekking á þeim er fengin, að skapi akil- yrði fyrir því, að þær hverfi, og nýjar ástæður til þess, að íólkið sé kyrt í sveitunum eða hwifi þangað úr kaupstoðunum. Hvað dregur fólkið úr svéit- unum? Enginn vafi er á þvf frá sjónarmiði þess, er hér ritar, að það er þrá fólksins eftir meiri eða ef til vili heldur nýrri menn- ingu og meira mannlegu sðm- neyti. Fólk vill hafa yndi af'lifi sínu, og maður er manns gam- an. í kaupstoðum virðist fóiki þess meiri kostnr, og þðss vegna sækir það þangað. Ef þeir menn, sem þykjast hafa vit á þvi, hvað fólki sé fyrir b?ztu, og þykjast þvi eiga að ráða fyrir því, líta svo á, að fóíki mlasýnist í þessu, þá liggur ekki anna ð fyrir en að leiða það f sannleikann. Ef fólkið i'er vlít vegar, þá vanfar það mentun, svo að það siá? fótum sfnum for- ráð, og mentun er það, sem fólkið sækist eftir og hygst að fá í kaupstoðunum, og auk þsss ýmisleg þægindi, sem fremur er kostur á i kaupstöðum en sveit- um. Viðfangsefnið er þvi ekki eins flókið og það sýnist vera. Með aukinni mentun ætti að hverfa löngun fólksins úr sveitunum og kostur á mentun i sveitunum að halda því kyrru þar. Það liggur sem sé í augum uppi, að það eitt megnar að halda fólki i sveitunum, ef þess er kostur þar, sem annars dregur það þaðan. Ráðlð, ef menn vilja breyta núverandi staðreynd, er þvf það að gera íífið f sveitunum jafn- aðlaðandi fyrir fólkið sem i kaup- stöðunum. Að vissu leyti standa sveitirnar víðast f sjálfu sér bet- ur að vígi en kaupstaðirnir sakir náttúrufegurðar landsins, sem þar er meiri, en það þarí að opna augu fólksins fyrlr hennl. Til þess þarf alþýðumentun. Það þarí að gera storfin léttari og Ijúfarl. Til- þeas þarf alþýðu- mentun. Það þarf að gera fólki koat á meira andlegu og likam- legu samneyti í sveitum en nú er. Til þess þarf meiri alþýðu- mentun en nú er þar. Með kukinni alþýðumentnn esr hægt að halda fólklnu í sveit unum, ef menn vilja, og alþýðu- mentunina er hægt að auka, ef menn vilja. Nú er svo miklð fé afgangs líkamíe^um þörium þjóð- % I | Alþýðublaðið I H kemur út & hverjum rirkttm degi. § 1 * Afgreiðila | H við Ingólfastræti — opin dag- 1 | lega frá kl. 9 ard. til kl. 8 síðd. f l I l I I Skrifstofa á Bjargarstíg S (niðri) öpin kl. 9i/i—lOVi árd. og 8—9 síðd. Sim ar: 633: prentsmiðja. 988: afgreiðsla. 1294: ritstjórn. Verðlag: Askriftarvorð kr. 1,0C á mánuði. Auglýsingaverð kr. 0,16 mm. eind. wottatHBíioiíauatitsuotiotíotiatm Ljðsakrðnar, og alls konar Jbengi og horð- lampa, höfum við í afaríjöl- breyttu og fallegu úrvali. Heiðraour almonningur ætti að nota tæklfæriö, meöan úr nógu er að veija, og fá lamp- ana hengda upp 6 k e y p i s. Virðingarfylst Hf.rafmf.mti&Liðs. Laugavegl 20 B. — Símt 830. ÚtbroifilA fllþíðublaSlði hvap Boewi þlð eruð ojj hwapt sem þlð larlðl arinnar i framleiðslu hennar, að hún getur vel varlð miklu til fullnægingar andiegra þarfa sinna. Hitt er annað mál, hvort þeir, sem nú ráða, viija verja þvf til mentunar alþýðu, þó að það sé vist, að því verður ekki betar varið. Reynslan sker úrþví, og þá sétt lfka, hvort þeim mönn- um í hópi ráðamannanna, sem telja sér núlega sklfting fólksina i bæi og sveitir áhyggjuefni, er nokkur alvara, eða þeir að eins fárast yfir þessu til að draga at- hygli almennings frá nærstæaðata umhugsunarefninu, baráttuni milll stéttar alþýðu og burgeisa, sem auðvaldsfyrirkomulagið skapar þjóðlnnl.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.