Gneisti - 21.12.1922, Blaðsíða 1

1. árg.
Samkomuhúsið.
Seyðisfirði, 21. desember 1922
Símfréttir
frá fréttaritara „Gneista“.
Um fátt er tíðræddara nú en ein-
niitt • samkomuhúsbygginguna fyrir-
huguðu. Svo rnikið nauðsynjamál er
það nú orðið bænurn, svo almennur
áhugi er nú orðinn fyrir því, að
því er virðist. Enda er sízt að undra
þótt svo sé,. bæði þegar litið er á
þörfina, hve hún er brýn, og einn-
ig á hitt, að fyrir þrem árum hóf-
ujít handa 7 félög í bænum, til þess, j
hvert á sinn hátt eftir ástæðum að
safna fé til byggingarinnar. Félög-
um þessum hefur öllum orðiö nokk-
uð ágengt með fjársöfnunina, og
mun nú orðið mega reikna svo til
aðhandbærtog lofað fé sé 10—12
þús. krónur.
Það er fvrir löngu séð áð sam-
komuhúsleysi stendur bænum mjög
fyrir þrifum. Því þótt bæði félög og
einstaklingar verði að neyðast til
að hafa samkomur í skólasölunum,
þá eru það vandræði að því leyti,
hve það húsrúm er ófullnægjandi,
auk þess sem það hinsvegar er
tæplega verjandi, að því er snertir
heilbrigðis- og mentamál, þar sem
við slíkar samkomur er óhjákvæmi-
legt að taka til notkunar leikfimis-
sal og aðrar kenslustofur skólans,
fyrir utan þá niðurníðslu sem skól-
inn verður fyrir af þessum orsök-
um Það er því, frá báðum hliðum
skoðað, bæði þeirra sem nota og
leyfa að nota, neyðarúrræði að
fara þessu lengur fram.
Nú het'ur einnig verið> sótt um
leyfi, jafnvel af fleirum en einum,
til þess að hafa hér kvikmyndasýn-
ingar. En fyrir slíkar sýningar er
auðvitað ekkert hús til nema því!
að eins að bygt sé.
Ef nú yrði veitt kvikmyndaleyfi,
og sá er leyfið fengi bygði nýtt
hús, væri hætt við, að það yrði til
þess að draga úr því að hið fvrir-
hugaða samkomuhús komist upp,
af því að í því húsi myndi leyft
að halda aðrar samkomur en kvik-
myndasýningarnar, og jafnvel leigt
til fundahalda, en yrði auðvitað al-
gjörlega ófullnægjandi sem verulegt j
samkomuhús, svipað að stærð og
sem næst sniðið eftir teikningu
þeirri, er á sínum tíma var helzt;
fallist á. Það átti að vera eitt aðal-!
hús með tveimur endabyggingum. I
En þá er spurningin þessi: Er ekk
Reykjavík, 20. desember.
Horfur eru á að Bandaríkin veiti Þýzkalandi 1 miljard
dollara lán til að festa markgengið. Markið stígur nú
mikið. Nýkosinn forseti Póllands myrtur.
Doktor Kortesen skipaður hér danskur sendikennari.
Helgi Helgason, sönglagahöfundur, jarðaður í dag;
Hafstein á föstudag.
„Gneisti“ óskar öllum lesendum sínum,
ungum sem gömlum, gleðilegra jóla.
hægt með hinu handbæra fé aö
byrja á byggingunni nú þegar? —
Efíir áliti allgiöggra manna er það
vafalaust hægt, með því að byggja
fyrst miðbygginguna, en láta enda-
byggingarnar bíða þar til meira fé
safnast.
Og á þessum hluta byggingar-
innar á að byrja strax og fullgera
í sumar, svo hann verði fær til
notkunar næsta vetur. Og með sér-
stöku tilliti til eins félags, sem er
verkamannafélagið, sem hefur Iofað
að leggja að sínum hluta til bygg-
ingarinnar ríflega upphæð, er sjálf-
sagt að hraða málinu. Koma sér
saman um og fá útmælda bygging-
arlóð undir húsið, og láta síðan
strax byrja á að taka upp grjót og
aka því þegar færi gefst í vetur, og
jafnframt að byrja á byggingunni.
Verkamönnum er svo þægilegt að1
vetrinum, þeg.ar lítið er um atvinnu, J
að uppfylla loforðin um sitt tillag i
á þennan hátt með vinnu, og auð-;
veldara en með beinum fjárframlög-
um.
Hvað viðvíkur kvikmyndasýning-
um, væri sjálfsagðast að veita eng-
um einstakling leyfi til þeirra fyrst
um sinn. Mætti tillag bæjarins til
samkomuhússins ekki vera minna
en það, að samkomuhúsið fengi
1 e y f i ð til kvikmyndasýninganna.
Gæti það síðan leyft öðrum sýn-
ingar í húsinu gegn hæfilegu gjaldi.
Og ættu allar skemtanir í húsinu
að vera skattfrjálsar í bæjarsjóð.
En húsið sjálft að fá skattgjald af
af öllum skemtisamkomum, sem
þar væru haldnar og seldur væri
aðgangur að,
Miðbygging samkomuhússins á
að komast upp í sumar, svo að
hægt sé að sýna þar kvikmyndir
að vetri. En leyfi til þess á ekki
að veitu öðrum fyrst um sinn. í
þessu máli verður að meta meira
sameiginlegan hag og þrifnað bæj-
arins.en einstaklingsins.
Önundur í Ási.
Aths.
Að svo komnu máli er mér Ijúft
að lýsa því yfir, að ég hefi ákveð-
ið að hætta við að endurtaka um-
sókn mína til bæjarstjórnar um
kvikmyndahússleyfi, þar til ég sé
hversu mikið alvörumál þetta er
þeim, sem þar að standa. Ég er!
fús til að láta tilvónandi fram- j
k'.æmdanefnd þessa fyrirhugaða
samkomuhúss í té allar þær upp-
lýsingar, og sömuleiðis öll þau sam- J
bönd, sem ég þegar hefi aflað mér
í þessu rnáli.
Vonast ég nú til að samkomu-
hússnefndirnar, sem ekki munu vera
færri en 7, sýni nú rögg fa sér.
Rftstj.
Sæll Gneisti minn!
Ég er einn af lesendum þínum.
Þú mælist til að þeir virði þig fyrir
sér, og athugi þig vel. Veita má
þér þá ósk.
Nokkra góða „gneista" hef ég
séð í dálkum þínlun; — láttu svo
jafnan verða.
2. tbl.
Legðu aldrei út á slíka óvissu
braut, sem sum önnur blöð, að of-
sækja velferðar og metnaðar mál
íslenskrar alþýðu. Það er ekki veg-
urinn til þjóðþrifa. —
Að einu leyti virðist þú hafa far-
ið í flaustri að heiman. —Það er
alt of mikið af prentvillum í dálkum
þínum (aðallega auglýsingunum). —
Úr því verður þú að bæta, þó ekki
telji ég þér það til sérstakrar ávirð-
ingar . . Því gull eru p r e n t v i 11-
u r n a r hjá þér í samanburði við
málsmisþyrmingarnar og
hugsunarvillurnar hjá sum-
um öðrum blöðum. Svo nóg um
þetta að sinni.
Vertu f r a m s æ k i n n og v í ð-
s ý n n en ekki í h e I d i n n og
þröngsýnn, — þá mun ég, og,
margir aðrir, jafnan veita þér góðar
viðtökur.
Jngvi
Bölvun vínsins.
Skýrslur um drykkju-
skap og ölæðislögbrot.
Norsk blöð frá 24. f. m., sem
„Gneista" hafa borist, geta um auk-
inn drykkjuskap og vínsmyglun í
Noregi. — Þykir Bakkus illilega
hafa færst í aukana þar, síðan
slakað var á bannlögunum, að til-
verknaði gpánverja, svo sem kunn-
ugt er.
„Haugesunds Avis“ skýrir m. a.
svo frá: .
í nýútkomnu hefti af hagfræðis-
skýrslum ríkisskrifstofunnar er yfir-
lit yfir ölæðislögbrot og launsölu á
3. ársfjórðungi 1922.
Af skýrslum þessum sést að öl-
æðislögbrot hafa aukist í borgunuin
sem nú greinir: 1. ársfjórðung voru
þau 8436 — 2. ársfj. 9410 — 3.
ársfjórðung 10348. — í fyrra voru
þau á sama tíma: 7585, 7077, 7788.
Með tilliti til ölæðisafbrota í sveit-
unum eru hlutföllin þessj: 1. ársfj.
899, 2. ársfj. 1121; 3. ársfj. 1151.
á sama tíma í fyrra: 847. 833,837
og á éftir þessum tölum bætir rík-
ishagstofan við: Eins og Ijóst er
orðið, fóru tölurnar hækkandi er
leið á sumarið 1921. — Þessu hef-
ur haldið áfram á yfirstandandi