Tímarit hjúkrunarfræðinga - 01.04.1997, Blaðsíða 48

Tímarit hjúkrunarfræðinga - 01.04.1997, Blaðsíða 48
DR. PAT ARMSTRONG l)r. I'ui Armstrong er framkvœindastjóri við deild í kanadískum frœðum við Háskólann í Carleton i Oltawa í Kanada. Iltín Iwfur að- stoðað hjúkrunarfrœðinga í Kanada í jafnlaunamálum fyrir dómstálum. M.a. var hán kölluð lil s<>m sérfrœðingur <>g rimi um /><"' uð vinnuveitendur hjúkrunarfrœðinga notuðu starfsmuiskerji sem m<n ekki störf hjúkrunarfrœðinga sem skyldi og mismunaði hvíkynj- unuin í Utiinunt. lljúkriinarj'ru'dingiiin lóksl mrð <it)sltu) l'ttl Armstrong að fá þennan inisniitn stuðfestun <>£ fettfíU í kjöl/urit) ttmltils- verður UxunuUtiðréttinjKctr. Notkun starfsmats fyrir hjúkrunarfræöinga Fyrirlestur á ráðstefnu Samtaka norrænna hjúkrunarfræðinga (SSN) í september 1996 Iheimalandi mínu hefur mikið verið rætt um það hvort rétt sé eða heppilegt að nota starfsmat fyrir konur sem eru að berjast fyrir bættum launum. Þótt rökin gegn starfsmati séu flestum kunn vil ég engu síður gera þeim nokkur skil vegna þess að þau skýra ástæður aðgerða okkar í Ontario hvað varðar starfsmat. Við beitingu starfsmats verður að gæta sérstaklega að eftirfarandi atriðum: 1. Með kerfisbundnu starfsmati eru pólitísk málefni skoðuð frá tæknilegum sjónarhóli og þannig færist baráttan frá konunum, sem vinna verkið, til sér- fræðinga sem beita flóknum aðferðum sem bæði útiloka þátttöku annarra og koma eigin lausnum á framfæri. Þessi þróun gæti jafnframt hrifið launabaráttuna úr höndum stéttarfélaganna. 2. Kerfisbundið starfsmat knýr fram stigskipun. Það getur fest ójafnrétti í sessi með því að sýna fram á ímyndaðan mun sem miðast við hæfni, framlag, ábyrgð og vinnuskilyrði. Þannig getur kerfisbundið starfsmat fremur leitt til ójöfnuðar en jöfnuðar. 3. Undir yfirskini hlutlægni og hlut- lægra mæliaðferða getur kerfis- bundið starfsmat styrkt gildi sem hygla körlum og vinnuveitendum. 4. Kerfisbundið starfsmat tekur mið af karlmennskustöðlum og ýtir und- ir hugmyndir um verðmæti vinnu- framlags karla. Konur verða að sanna ágæti sitt á forsendum karlmanna. Eg andmæli ekki þessum rökum gegn kerfisbundnu starfsmati. Eg er reyndar sammála þeim. Hins vegar hafa nokkrar konur í Kanada haldið því fram að þessi gallar á kerfis- bundnu starfsmati séu svo viðamiklir að rétt sé að hafna því gjörsamlega, virða það að vettugi og einfaldlega krefjast borgunar. Það er afar ólíklegt að stjórnvöld eða vimmveit- endur láti einfaldlega fé af hendi rahna án þess að geta sýnt frant á mis- munandi framlag starfs- manna eða gildi þeirra með einhverjum hætti. Það hefur aldrei nægt að benda á launamuninn til að sann- færa vinnuveitendur eða stjórnmálamenn um að hann byggist á herfisbundnu misrétti. Ég er að mörgu leyti ósátt við þessa afstöðu og get fært ýmis rök fyrir því að vinna að endurbótum á kerfisbundnu starfsmati. Rökin eru ýmist einfald- lega af hagnýtum toga en önnur fræðilegs eðlis. Sjón- armið mín fara saman við sjónarmið þeirra sem hafa unnið að málefnum er varða launajöfnuð í Ontario, einkum þeirra er fjalla um mál er varða kynjamis- rétti við starfsmat hjúkrunarfræðinga. Tvö þekkt- ustu málin kallast Haldimand-Norfolk-málið og Women's College-málið, eftir viðkomandi vinnuveit- endum. Bæði málin voru flutt fyrir Jafnlaunadóm- stólnum í Ontario, óháðri dómnefnd þriggja manna sem ríkisstjórnin tilnefnir. Einn dómnefndarmanna er óháður, einn fulltrúi vinnuveitenda og sá þriðji fulltrúi starfsmanna. Dómstóllinn hefur úrskurðar- vald í launajafnréttismálum í Ontario. Málin tvö varða hjúkrunarfræðinga sem hafa unnið hjá ýmsum stofnunum, allt frá sjúkrahúsum, tU hjúkrunar- heimila eða stofnana sem sinna heimahjúkrun. I ljósi reynslu minnar sem sérfræðings, sem er kallaður til vitnis í slíkum málum, held ég því fram að fjórar megin- ástæður séu fyrir því að berjast gegn kynjamisrétti við starfsmat: 1. Það er afar ólíklegt að stjórnvöld eða vinnuveitendur láti einfaldlega fé af hendi rakna án þess að geta sýnt fram á mismunandi framlag starfs- manna eða gildi þeirra með einhverj- um hætti. Það hefur aldrei nægt að benda á launamuninn til að sannfæra vinnuveitendur eða stjórnmálamenn um að hann byggist á kerfisbundnu misrétti. Stéttarfélög hafa barist fyrir jöfnum launum síðastliðna þrjá ára- tugi án teljandi árangurs. Hluti ástæð- unnar fyrir löku gengi er að launa- munurinn er kerfisbundinn fremur en afleiðing gjörða einstakra vinnuveit- 112 TÍMARIT HIÚKRUNARFRÆDINGA 2.TBL. 73.ÁRG. 1997
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Tímarit hjúkrunarfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit hjúkrunarfræðinga
https://timarit.is/publication/1159

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.