Ljósmæðrablaðið - 01.12.2013, Blaðsíða 5

5Ljósmæðrablaðið - desember 2013
Ekki er hægt að segja annað en að þessir
tæpu fimm mánuðir sem ég hef starfað sem
formaður Ljósmæðrafélags Íslands hafi liðið
hratt og verið viðburðaríkir – never a dull
moment, hefði pabbi minn sagt væri hann á
lífi.
Kjaramálin hafa tekið mestan tíma og
kraft í haust. Bæði að ljúka gerð stofnana-
samninga og svo undirbúningur kjaravið-
ræðna í desember og janúar nk. Við höfum
í höndum skýrslu þá sem unnin var í kjöl-
far kjarakönnunar BHM sem sýnir svart
á hvítu þann kynbundna launamun sem
enn ríkir, því á heildargreiðslum árið 2012
munaði 11,9% á launum karla og kvenna
(karlar hærri) þegar búið var að leiðrétta
m.t.t. vinnustunda, aldurs, menntunar og
mannaforráða. Í skýrslunni kemur einnig
skýrt í ljós að 70 þúsund króna launamunur
er á meðallaunum ljósmæðra (ljósmæður
lægri) og annarra stétta sem eru með svip-
aða námslengd. Heildarlaun ljósmæðra eru
reyndar í áttunda sæti meðal félaga BHM
en það skýrist af vaktaálagi því að þegar
eingöngu eru tekin grunnlaun reynast ljós-
mæður aftur vera í áttunda sæti en núna
neðan frá. Það er því ljóst að ljósmæður
eiga enn langa baráttu fyrir höndum til að fá
sanngjörn laun fyrir sína menntun og ábyrgð
í starfi.
Þá erum við komin að því sem er hálf-
leiðinlegt umræðuefni en það er hvernig
gengið hefur að fá konur til starfa fyrir
félagið. Við erum lítil stétt og verðum að
stóla á okkur sjálfar til að knýja fram bætt
kjör. Það er enginn annar sem kemur með
það til okkar á silfurfati. Nú finnst mér að
verði að horfa til framtíðar og þyrfti félagið
að mínu mati að koma sér upp að minnsta
kosti tveimur konum sem alltaf ynnu að
samningamálum fyrir félagið. Þær yrðu
þá öllum hnútum kunnugar og þjálfuðust
auðvitað með tímanum og yrðu „gamlir
refir“. Mín hugmynd er sú að þær yrðu
ráðnar hjá félaginu á þeim tíma sem samn-
ingar stæðu yfir og yrðu fasti punkturinn,
kjaranefnd og formanni til halds, trausts
og leiðbeininga. Auðvitað getur alltaf eitt-
hvað komið uppá og enginn er bundinn til
lífstíðar en þess vegna þyrftu að vera tvær
um þetta. Nýjar konur yrðu svo þjálfaðar
upp. Með þessu móti yrðu aldrei eingöngu
nýgræðingar í samningamálum.
Það eru að sjálfssögðu til aðrar lausnir
á málinu og ein þeirra er til dæmis að
sameinast öðrum samtökum. Ég hef heyrt
að sú hugmynd hafi nokkuð fylgi. Því
fylgja vissulega nokkrir kostir en baráttu-
mál ljósmæðra fara ekki endilega saman
við baráttumál hinna félaganna, við erum
vaktavinnustétt en hinir ekki. Við erum lítið
félag, mun rödd okkar heyrast? Þá hefur
félagið ekki lengur ákveðinn „front“ með
eigin skrifstofu. Þetta þarf að minnsta kosti
allt að skoða vandlega og stíga varlega til
jarðar.
En að málefnum fagsins. Ég held að það
sé mjög mikilvægt að ljósmæður sofni ekki
á verðinum og standi vörð um sín störf.
Allir vita um fækkun fæðingarstaða. Ég
held að við verðum að sækja ákveðið fram
og tala eins og ekkert sé sjálfsagðara en að
þeim stöðum verði þá breytt í fæðingarstað
samkvæmt skilgreiningu D. Færri vita um
fækkun stöðugilda í heilsugæslunni sem
skýtur skökku við á sama tíma og verið
er að tala um að efla grunnþjónustu og
forvarnir. Því er mjög mikilvægt að gerð
verði stefnumótun fyrir barneignarþjón-
ustuna. Hvernig á þetta að vera og hvert á að
stefna? Ljósmæður verða að hafa talsmann/-
menn í þeirri vinnu.
Samstaða innan stéttarinnar er mjög
mikilvæg, að standa við bakið hver á
annarri og styðja þær konur sem starfa
að málefnum ljósmæðra. Ekkert félag er
sterkara en meðlimir þess. Ég segi þetta nú
því að líklegt er að ef breytingar eiga að nást
fram þá þurfi aðgerðir af einhverju tagi. Við
skulum horfa bjartsýnar fram á veginn, við
erum vel menntuð stétt sem vinnur mikið
ábyrgðarstarf. Berum okkur vel og berum
höfuðið hátt nú sem endranær.
Að lokum óska ég öllum ljósmæðrum og
fjölskyldum þeirra gleðilegra jóla.
Áslaug Valsdóttir
formaður Ljósmæðrafélags Íslands
Launamisrétti í hálfa öld
ÁVA R P F O R M A N N S L M F Í