Ljósmæðrablaðið - 01.12.2013, Blaðsíða 13

13Ljósmæðrablaðið - desember 2013
o.fl., 1998; Magann o.fl., 1999). Þó
kemur ekki fram hvaða áhrif þetta hafði
á konurnar. Svo virðist sem belgjalosun
gerð annan hvern dag frá 41. viku minnki
verulega líkurnar á lengdri meðgöngu en
flestar fæddu innan tveggja daga og því
var belgjalosun bara gerð einu sinni hjá
flestum konunum. Það sama á við um
þegar losað er á þriggja daga fresti frá 39.
viku (de Miranda, vander Bom, Bleker og
Rosendaal, 2006; Magann o.fl., 1998).
Nokkrar rannsóknir bentu til þess að
belgjalosun væri ekki árangursrík til
að koma af stað fæðingu og í veg fyrir
lengda meðgöngu og ekki væri marktækur
munur á milli þeirra sem fengu belgja-
losun og þeirra sem voru í viðmiðun-
arhóp (Kashanian, Akbarian, Baradaran
og Samiee, 2006; Boulvain o.fl., 1998;
Wong, Hui, Choi og Ho, 2002; Hill o.fl.,
2008). Þó eru þetta mun færri rannsóknir
heldur en þær heimildir sem ber saman um
árangur belgjalosunar.
Þegar heimildir eru skoðaðar með það
í huga hvenær á meðgöngunni sé best að
gera belgjalosun þá ber þeim saman um
að mestur árangur er af belgjalosun eftir
41. viku. Þó er ekkert því til fyrirstöðu að
reyna belgjalosun fyrr þegar framköllun
fæðingar er ákveðin, því rannsóknum á
belgjalosun ber saman um að það getur
komið fæðingu af stað fyrr en það er
enginn ávinningur að vera að losa um
belgi fyrir 41. viku í eðlilegri meðgöngu.
Viðmælendur mínir í rýnihópnum voru
alveg sammála þessu, að það eigi ekki að
losa um belgi fyrr en við 41. viku nema
framköllun fæðingar hafi verið ákveðin. Í
einhverjum tilfellum losuðu þær um belgi
fyrr og var að þeirra mati ástæðan sú að
barnið mætti alveg fara að koma í heiminn
þar sem móðir var kannski með hækkaðan
blóðþrýsting, sögu um erfiða fæðinga-
reynslu eða aukið álag eða svefnleysi. Að
mínu mati þarf að meta hvert tilfelli fyrir
sig og huga að ávinningi á móti afleiðingu
ef belgjalosun heppnast ekki og þeim
aukaverkunum sem geta fylgt í kjölfarið.
Belgjalosun við upphaf framköllun
fæðingar getur bætt útkomu hennar. Það
virðist vera sem að belgjalosun stytti þann
tíma sem konan er í fæðingu og það eru
minni líkur á inngripum (Foong, Vanaja,
Tan og Chua, 2000; Tan, Jacob og Omar,
2006). Þó ber að hafa í huga að losa aðeins
um belgi áður en stíll er settur í leggöngin
til að koma fæðingu af stað eða áður en
belgjarof er gert. Þetta hefur ekki tíðk-
ast hér á landi og var þetta því ekki rætt í
rýnihópnum en spurning að taka þetta til
umhugsunar.
Margt skemmtilegt kom í ljós þegar
Bishop score var skoðað samhliða árangri
belgjalosunar. Eins og fram kom í rýni-
hópnum þá fannst þeim mikilvægt að vera
ekki að losa um belgi á óhagstæðan legháls
en það virðist ekki skipta máli. Sumar rann-
sóknir sýna að belgjalosun sé árangursrík-
ari hjá þeim sem hafa lágt Bishop score
og þá sérstaklega þegar um frumbyrjur
er að ræða (Gupta, Vasishta, Sewhney og
Ray, 1998; McColgin o.fl., 1990; Crane
o.fl., 1997; Berghella, Rogers og Lescale,
1996; Foong, Vanaja, Tan og Chua, 2000;
Boulvain o.fl., 1998). Ekki voru allir
sammála þessu og töldu sumir ólíklegra að
konurnar með lágt Bishop score færu sjálfar
af stað í fæðingu (Yildirim o.fl., 2010; Tan
o.fl., 2011). Svo voru enn aðrir sem töldu
að Bishop score hefði ekkert með útkom-
una að gera (Goldenberg o.fl., 1995; Crane
o.fl., 1997). Þó benda rannsóknir til að
óreglulegir samdrættir virðast hafa áhrif á
að leghálsinn opni sig aðeins og að belgja-
losun gerð nokkrum sinnum hækki Bishop
score (Cammu og Haitsma, 1998; Wiriya-
sirivaj, Vutyavanich og Ruangsri, 1996;
Hamdan o.fl., 2009; Magann o.fl., 1999).
Það virðist skipta mestu máli á hvaða tíma
meðgöngunnar belgjalosun er gerð og þó
svo Bishop score sé lágt þá er það ekki
endilega fyrirstaða nema ekki sé hægt að
framkvæma belgjalosun þar sem leghálsinn
er alveg lokaður.
Belgjalosun getur valdið konum miklum
óþægindum og þær geta fundið fyrir
óreglulegum samdráttum í einhvern tíma
á eftir. En það virðist ekki hafa áhrif á
það hvort þær þiggi belgjalosun eða ekki.
Konur eru tilbúnar að reyna aftur belgja-
losun þó svo að hún hafi verið sársauka-
full og í þeim tilfellum þar sem fæðing
fer af stað þá eru þær yfirleitt ánægðari
með útkomuna (Boulvain o.fl., 1998; Tan,
Jacob og Omar, 2006; de Miranda, vander
Bom, Bleker og Rosendaal, 2006). Ég
held að með réttri fræðslu þá upplifi konur
ekki eins mikil óþægindi við belgjalosun
og þegar lítil fræðsla er í boði. Ljósmæð-
urnar í rýnihópnum voru allar sammála
um að fræða þurfi konur betur um belgja-
losun, áhrif hennar og þær aukaverkanir
sem geta fylgt á eftir.
Mismunandi er eftir heimildum hvað
líður langur tími frá belgjalosun til
fæðingar. Losun prostaglandins getur
varað í allt að sex tíma eftir belgjalosun
(Tan, Jacob og Omar, 2006) og voru
konurnar yfirleitt að eiga innan sjö daga
frá belgjalosun og því spurning hvað áhrif
belgjalosunar vara lengi eða hvort belgja-
losun hjálpi til við undirbúning leghálsins.
LOKAORÐ
Þegar ég var að byrja að skoða þetta
efni þá hafði ég litla trú á belgjalosun en
eftir að hafa unnið með heimildirnar þá
hefur skoðun mín algjörlega snúist við.
Belgjalosun er árangursrík aðferð til að
koma í veg fyrir lengda meðgöngu en ekki
á almennt að framkvæma hana fyrr en um
41. viku. En í þeim tilfellum þar sem búið
er að ákveða framköllun fæðingar þá er
ekkert því til fyrirstöðu að losa um belgi
áður og reyna að koma fæðingu sjálfkrafa
af stað. Þó finnst mér mikilvægast í öllu
þessu ferli að fræða konurnar nóg. Fram
kom í rýnihópnum að líklegast fái konur
ekki næga fræðslu um afleiðingar og auka-
verkanir belgjalosunar og því valdi það
núningi milli heilsugæslunnar og fæðingar-
deilda. Að mínu mati skipir miklu máli að
konur fái almennilega fræðslu um auka-
verkanir belgjalosunar eins og óreglulega
samdrætti og jafnvel svefnleysi. Einnig
finnst mér að það megi skoða það að gera
belgjalosun oftar en einu sinni hjá hverri
konu, því þó svo að það komi kannski ekki
fæðingunni af stað þá undirbýr það legháls-
inn og verður hann hagstæðari þegar kemur
að framköllun fæðingar.
Gaman væri í framtíðinni að gera smá
rannsókn á því á hvaða tíma meðgöngunnar
ljósmæður á Íslandi losa um belgi og hvað
það líður langur tími frá belgjalosun og til
fæðingar. Einnig er mikilvægt að skráning
belgjalosunar sé efld til muna svo hægt sé að
skoða hvernig hún virkar á Íslandi og hvort
verið sé að vinna rétt miðað við klínísku
leiðbeiningarnar. Eins og kom fram í rýni-
hópnum þá hafa þessar ljósmæður fulla trú
á belgjalosun og myndu ekki beita henni
ef þær hefðu ekki trú á því að hún virkaði.
Einnig fannst þeim að þó svo að í sumum
tilfellum kæmi hún ekki af stað fæðingu
þá væri leghálsinn meira tilbúinn þegar að
framköllun fæðingar var komið. Belgja-
losun stuðlar að eðlilegu ferli, hjálpar nátt-
úrunni að koma í veg fyrir lengda meðgöngu
og styður því þá hugmyndafræði sem við
ljósmæður viljum vinna eftir.
Loka niðurstaðan er því sú að belgja-
losun getur komið í veg fyrir lengda
meðgöngu. Bishop score virðist ekki segja
til um árangur belgjalosunar heldur er
meiri árangur ef hún er framkvæmd seint
á meðgöngunni eða um 41. viku. Það ætti
að bjóða konum sem fara ekki af stað
í fæðingu fljótlega eftir belgjalosun að
koma aftur og losa um belgi því það hefur
borið árangur að losa oftar um belgi. Þó
svo konur finni fyrir óþægindum þá er það
ekki fyrirstaða fyrir belgjalosun en enn
mikilvægara er að fræða þær vel áður en
belgjalosun er gerð.
Heimildaskrá
Adair, D. C. (2000). Cervical Ripening and Labor
Induction. Clinical Obstetrics and Gynecology,
43(3), 447‒454.
Berghella, V., Rogers, R. A. og Lescale, K. (1996).
Stripping of Membranes as a Safe Method to
Reduce Prolonged Pregnancies. Obstet Gynecol,
87(6), 927‒931.
Boulvain, M., Fraser, W. D., Marcoux, S., Fontaine,
J. Y., Bazin, S., Pinault, J. J. og Blouin, D. (1998).
Does sweeping of the membranes reduce the need
for formal induction of labour? A randomised
controlled trial. British Journal of Obstetrics and
Gynaecology, 105, 34‒40.
Boulvain, M., Irion, O., Marcoux, S. og Fraser, W.
(1999). Sweeping of the membranes to prevent
post-term pregnancy and to induce labour: a
systematic review. British Journal of Obstretrics
and Gynaecology, 106, 481‒485.