Ljósmæðrablaðið - 01.12.2013, Blaðsíða 18

18 Ljósmæðrablaðið - desember 2013
voru notaðar í tæplega 70% framkallaðra
fæðinga en í rétt um 26,6% tilfella hjá
þeim sem voru í sjálfkrafa sótt.
Fæðingarmáti
Fremur stór hluti þeirra fæðinga sem
voru framkallaðar enduðu með sogklukku-
fæðingu eða 22,6% þeirra, aftur á móti
voru fáar framkallaðar fæðingar sem
enduðu með keisaraskurði eða um 6,5%.
Frekar erfitt er að álykta út frá svona litlu
úrtaki þar sem ekki er hægt að bera saman
fæðingar sem eru framkallaðar vegna
einhverra undirliggjandi áhættuþátta hjá
móður og barni og bera það svo saman
við eðlilegar fæðingar án undirliggjandi
áhættuþátta. Einhverjar rannsóknir hafa
sýnt fram á aukningu á áhaldafæðingum
(Gammu, o.fl., 2002; Patterson, o.fl.,
2011) en flestar skoða samband fram-
kallana og keisaraskurða. Aukning á
keisaraskurðum hefur verið lýst og þá
sérstaklega hjá frumbyrjum (Ehrenthal,
Jiang og Strobino, 2010; Gammu, o.fl.,
2002; Glantz, 2010; Patterson, o.fl., 2011;
Thorsell, o.fl., 2011). Niðurstöður rann-
sókna eru þó misvísandi hvað þetta varðar.
Í Skotlandi var gerð yfirgripsmikil aftur-
virk rannsókn sem spannaði 26 ár. Mark-
miðið var að bera saman útkomu fæðinga
fyrir móður og barn eftir því hvort um
framköllun fæðingar án læknisfræði-
legra ábendinga var að ræða eða beðið
var eftir að 41 vikna meðgöngulengd var
náð. Niðurstöður þeirrar rannsóknar sem
tók til 1.272.549 kvenna sýndi fram á
að keisaratíðni jókst ekki í gangsetning-
arhópnum. Framköllunin virtist einnig
minnka líkur á burðarmálsdauða, minni
blæðingartíðni hjá móður og færri rifum á
hringvöðva. Þó var aukin þörf á innlögn
á vökudeild hjá börnum kvenna þar sem
fæðingin var framkölluð. Samkvæmt
niðurstöðum höfunda þarf að framkalla
1.040 fæðingar til að koma í veg fyrir einn
burðarmálsdauða (Stock, o.fl., 2012). Í
annarri afturvirkri rannsókn sem gerð var
í Bandaríkjunum á árunum 2004 til 2008
þar sem úrtakið var 38.147 konur kom
fram að framköllun fæðinga eykur líkur
á keisaraskurði. Þó svo að sú áhætta sé
ekki sérlega mikil að mati höfunda, þá er
samt sem áður mikilvægt að hafa í huga
að framköllun getur þá bætt við þann ört
vaxandi hóp kvenna sem fer í keisara-
skurð sem kannski væri óþarfi. Fylgi-
kvillar keisaraskurðar eru þó nokkrir eins
og blæðing, sýkingarhætta, blóðtappa-
myndun og auknar líkur á keisaraskurði í
næstu fæðingu. Höfundur bendir á að oftar
en ekki er erfitt að bera saman framköllun
og svo aftur að bíða og sjá. Það geti farið
eftir því hvernig samanburðarhópurinn er
skilgreindur hver áhættan verður. Samt
sem áður sýndu niðurstöðurnar fram á
aukna tíðni keisaraskurða hvort sem bornir
voru saman hópar sem fæddu sjálfkrafa í
sömu viku eða seinna (Glantz, 2010).
LOKAORÐ
Ljóst er að tíðni ýmissa inngripa hefur
farið vaxandi hér á landi eins og víða
í hinum vestræna heimi. Fram kemur í
niðurstöðum úttektarinnar að aðeins fjórð-
ungur allra fæðinga er án inngripa sem er
ekki hátt hlutfall þegar horft er til þess að
stærstur hluti þungaðra kvenna eru heil-
brigðar konur í eðlilegri meðgöngu. Það
er áhugavert að skoða þetta í sambandi
við umræðu í samfélaginu er snýr að heil-
brigðiskerfinu og hagræðingu innan þess.
Þar sem niðurstöður fræðilegra heimilda
gefa það til kynna að eitt inngrip geti
leitt af sér fleiri inngrip er nauðsynlegt að
staldra við og vega og meta þá þjónustu
sem verið er að veita, bæði hvað varðar
kostnað fyrir heilbrigðiskerfið en ekki
síður fyrir móðurina. Það er því ljóst að
nauðsynlegt er sem aldrei fyrr að ljós-
mæður séu meðvitaðar um hver þróunin
er, leggi enn frekari áherslu á fæðinguna
sem eðlilegt ferli og reyni að snúa þróun-
inni við.
Ábendingar fyrir hinum ýmsu
inngripum voru í of mörgum tilfellum
óskýr eða engin. Niðurstöður fræðilegra
heimilda benda til hins sama, þ.e. að fram-
kvæmd ýmissa inngripa er ómarkviss og
ekki í samræmi við gildandi verklag.
Niðurstöður úttektarinnar benda til
þess að margt mætti betur fara í skrán-
ingu umönnunar í fæðingu. Á einhverjum
sviðum er skráningu ábótavant og sums
staðar skortir á samræmingu. Samræma
þarf skráningu á einn stað, það yrði bæði
til hagsbóta fyrir þá sem þiggja þjón-
ustuna og þá er hana veita. Jafnframt ef
taka á saman upplýsingar í sambandi við
barneignaþjónustuna liggur fyrir að mikil
vinna er fólgin í því að fara í gegnum
handskrifuð gögn og fyrir utan það að
aldrei er hægt að tryggja að sú skráning sé
fullkomin.
Heimildaskrá
Christiaens, W., Nieuwenhuijze, M. J. og de Vries, R.
(2012). Trends in the medicalisation of childbirth
in Flanders and the Netherlands. Midwifery, 29(1),
1–8.
Ehrenthal, D. B., Jiang, X. og Strobino, D. M. (2010).
Labor induction and the risk of a cesarean delivery
among nulliparous women at term. Obstetrics &
Gynecology, 116(1), 35–42.
Gammu, H., Martens, G., Ruyssinck, G. og Amy, J.J.
(2002). Outcome after elective labor induction in
nulliparos women: A matched cohort study. Amer-
ican Journal of Obstetrics and Gynecology, 186(2),
240–244.
Gilbert, E. S. (ritstj.) (2011). Manual of high risk
pregnancy & delivery. St.Louis: Elsevier Mosby.
Glantz, J. C. (2010). Term labor induction compared
with expectant management. Obstetrics & Gy-
necology, 115(1), 70–76.
Grivell, R.M., Reilly, A.J., Pakey, H., Chan, A.
og Dodd, J.M. (2011). Maternal and neonatal
outcomes following induction of labor: a cohort
study. Acta Obstetrica et Gynecologia Scandinavia,
91, 198–203.
Guerra, G.V., Cecatti, J.G. Souza, J.P., Faúndes, A.,
Morais, S.S., Gulmezoglu, A.M., Parpinelli, M.A.,
Passini Jr, R. og Carroli, G. (2009). Factors and
outcomes associated with the induction of labor in
Latin America. BJOG: An International Journal of
Obstetrics and Gynaecology, 116, 1762–1772.
Háskóli Íslands (e.d.). Hugmyndafræðilegar áhersl-
ur náms í ljósmóðurfræði. Sótt 24. apríl 2013
af: https://ugla.hi.is/kennsluskra/index.php?ta-
b=skoli&chapter=content&id=12815&kennslu-
ar=2009.
Jonsson, M., Cnattingius, S. og Wikström, A.K.
(2013). „Elective induction of labor and the risk
of cesarean section in low-risk parous women: a
cohort study“. Acta obstetricia et gynecologica
Scandinavica 92(2),198–203.
Keating, A. og Fleming, V. E. (2009). Midwives’
experiences of facilitating normal birth in an
obstetric-led unit: a feminist perspective. Midwi-
fery, 25(5), 518–527.
Kiesewetter, B. og Lehner, R. (2012). Maternal
outcome monitoring: induction of labor versus
spontaneous onset of labor — a retrospective data
analysis. Archives of gynecology and obstetrics,
286(1), 37–41.
McGeown, P. (2011). Induction of labour and
post-term pregnancy. Í MacDonald, S. & Magill-
Cuerden, J. (ritstj.). Maye‘s midwifery: a textbook
for midwives (bls. 851–860). UK: Bailliere Tindall.
Mozurkewich, E., Chilimigras, J., Koepke, E.,
Keeton, K. og King, V. J. (2009). Indications for
induction of labour: a best-evidence review. BJOG:
An International Journal of Obstetrics & Gyna-
ecology, 116(5), 626–636.
Nice guidelines. (2008). Induction of labour. National
Institute for Health and Clinical Excellence. Sótt
27. apríl 2013 af: http://www.nice.org.uk/nicem-
edia/live/12012/41256/41256.pdf.
Ohnsorg, T. og Schiff, J. (2010). Preventing elective
induction before 39 weeks. Minnesota medicine,
93(11), 44–46.
Patterson, J. A., Roberts, C. L., Ford, J. B. og Morris,
J. M. (2011). Trends and outcomes of induction
of labour among nullipara at term. Australian and
New Zealand Journal of Obstetrics and Gyna-
ecology, 51(6), 510–517.
Ragnheiður I. Bjarnadóttir, Guðrún Garðarsdóttir, Al-
exander K. Smárason og Gestur I. Pálsson. (2010).
Skýrsla frá Fæðingaskráningunni fyrir árið 2009.
Reykjavík: Landspítali – háskólasjúkrahús.
Ragnheiður I. Bjarnadóttir, Guðrún Garðarsdóttir, Al-
exander K. Smárason og Gestur I. Pálsson. (2012).
Skýrsla frá Fæðingaskráningunni fyrir árið 2011.
Reykjavík: Landspítali – háskólasjúkrahús.
Reynir Tómas Geirsson, Guðrún Garðarsdóttir, Gestur
I. Pálsson og Ragnheiður I. Bjarnadóttir. (2004).
Skýrsla frá Fæðingaskráningunni fyrir árið 2004.
Reykjavík: Landspítali – háskólasjúkrahús.
Stock, S.J., Ferguson, E., Duffy, A., Ford, I., Chak-
mers, J. og Norman, J.E. (2012). Outcomes of
elective induction of labour compared with expect-
ant management: population based study. British
Medical Journal, 344, 1–13.
Thorsell, M., Lyrenas, S., Andolf, E. og KaijserR,
M. (2011). Induction of labor and the risk for
emergency cesarean section in nulliparous and
multiparous women. Acta Obstetricia et Gy-
necologica Scandinavica, 90(10), 1094–1099.
Tracy, S.K., Sullivan, E., Wang, Y.A., Black, D. og
Tracy, M. (2007). Birth outcomes associated with
interventions in labour amongst low risk women:
A population-based study. Women and Birth, 20,
41–48.
Waldenström, U. (2007). Normal childbirth and
evidence based practice. Women and birth, 20,
175–180.
World Health Organization. (1996). Care in normal
birth: a practical guide. Sótt 2. maí 2013 af:
http://whqlibdoc.who.int/hq/1996/WHO_FRH_
SM_96.24.pdf.